Wetenschap - 13 maart 1997

Nieuws

Nieuws

Nieuws
NWO-wet laat geen discriminatie LUW toe
Wetenschapsfinancier NWO mag Wageningse projecten niet uitsluiten van financiering. Een dergelijke discriminatie is in strijd met de NWO-wet. Dat stelde rector prof. dr Kees Karssen tijdens de dies van de LUW op 10 maart
We vertrouwen er daarom op dat deze actie met een sisser zal aflopen en zullen veel bluswater aanreiken, maar het is wel een waarschuwing. De plannen voor Wageningen leiden kennelijk snel tot misvatting.
Karssen benadrukte nog eens dat de universitaire functies in het Kenniscentrum Wageningen onverlet blijven. Vanaf uiterlijk het einde van dit jaar zullen de autonome Landbouwuniversiteit en het verzelfstandigde DLO hun bestuurlijke en inhoudelijke integratie vorm gaan geven. Binnen enkele jaren hopen we dat een volledige integratie mogelijk zal zijn. Maar het college van bestuur heeft vanaf de eerste publicatie van de plannen van dr Peper gesteld: Er moet een herkenbare universiteit blijven. Ik kan u verzekeren, die universiteit zal er blijven.
De Technologiestichting STW overweegt het Wagenings onderzoek uit te sluiten van financiering en wil het alleen continueren als LNV bijbetaalt. Ook andere NWO-stichtingen denken aan een stop op Wagenings onderzoek, omdat de fondsen zijn ingesteld voor universitair onderzoek. Na een fusie met DLO zou daarvan geen sprake meer zijn, redeneert NWO
Inmiddels heeft de universiteitsraad aangedrongen op een snelle selectie van een betere naam voor het Kenniscentrum Wageningen, zodat de universiteit herkenbaar terugkomt in de naam. Secretaris-generaal mr Tjibbe Joustra van LNV liet onlangs in het DLO-blad Agrion weten dat binnen het KCW een universitaire component zal bestaan, maar in zijn totaliteit zal het KCW geen universiteit zijn. (ASi)
Minder EU-beurzen, behalve in Wageningen

In Wageningen stijgt de afgelopen jaren het aantal studenten dat gebruik maakt van een Erasmus-beurs om tijdelijk in het buitenland te studeren. Dat zegt Martha van Rinssum van de afdeling Kennisbemiddeling. Opvallend is dat Nuffic, de Nederlandse organisatie voor samenwerking in het hoger onderwijs, juist verwacht dat dit studiejaar 25 procent minder Erasmus-beurzen worden verleend dan vorig jaar
Vorig studiejaar daalde het aantal universitaire Erasmus-studenten met 3,3 procent. Nuffic verwacht dat deze daling dit jaar fors zal doorzetten. Vroegen vorig studiejaar nog 2750 studenten een Erasmus-beurs aan, dit jaar schat Nuffic het aantal op 2070
In Wageningen gingen vorig jaar 81 studenten naar het buitenland met een Erasmus-beurs. Van Rinssum: We voeren samen met de vakgroepen een goede PR en het feit dat Wageningse studenten strak in hun studieprogramma zitten, schrikt ze niet af om gebruik te maken van de Erasmus-beurzen.
H. van Dijk, hoofd van de sectie Europese programma's van Nuffic, denkt wel dat de tempobeurs heeft geleid tot minder Erasmus-aanvragen. Bovendien verlaagde de overheid de hoogte van de beurs de afgelopen jaren. Nuffic bepleit nu maatregelen om een verdere teruggang in studentenmobiliteit te voorkomen. De universiteiten zullen duidelijke afspraken moeten maken over de erkenning van vakken die in het buitenland zijn gevolgd
Ook onderwijsminister Ritzen moet volgens Nuffic bijspringen. Zijn ministerie moet met een compensatieregeling komen voor tempoverlies door de tijdelijke overstap naar een buitenlands onderwijssysteem. Deze maatregelen wil Nuffic vastleggen in een convenant met het ministerie van Onderwijs en de verenigingen van universiteiten en hogescholen, VSNU en HBO-Raad. (JWe/HOP)
Miljoenen voor ATO, Agrotechniek en milieutechnologen

Een nieuwe subsidieregeling voor milieutechnologische innovatie van de ministers Ritzen en Wijers is een groot succes aan het worden. Na een zware selectie zijn dertien van de 119 ingediende plannen goedgekeurd. Bij twee van de goedgekeurde plannen is de LUW betrokken. Ook het Instituut voor Agrotechnologisch Onderzoek (ATO-DLO) heeft gescoord
Bij de lancering in 1995 was voor het programma Economie, Ecologie en Technologie (EET) twintig miljoen gulden uitgetrokken. Vanwege het grote aantal veelbelovende plannen hebben de bewindslieden dat bedrag verhoogd tot vijftig miljoen. Inclusief bijdragen van aanvragers is met de nu goedgekeurde projecten bijna negentig miljoen gulden gemoeid
Intussen is er een tweede subsidieronde gestart waarin nog eens veertig miljoen te verdelen valt
Doel van de subsidieregeling is bedrijven en instellingen aan te zetten tot onderzoek naar concrete technieken die een brug slaan tussen economie en ecologie. Dat doel heeft blijkbaar veel onderzoekers aangesproken. Zo namen LUW-onderzoekers het initiatief tot een tuinbouwkas die geen fossiele energie meer nodig heeft voor de verwarming. Projectleider is landbouwtechnicus prof. dr ir Gerard Bot. De LUW participeert ook in een project waarvoor het milieutechnisch bedrijf Paques Water Systems de penvoerder is. Het gaat om recycling van heet afvalwater van de papierindustrie. Utrechtse en Groningse chemici gaan Akzo en het ATO-DLO bijstaan bij de ontwikkeling van nieuwe toepassingen voor de biologisch afbreekbare vezel cellulose. (HOP)
Hoop voor werkwillige werkloze ingenieurs

Werkloze ingenieurs die gebruik willen maken van de Wiap-regeling worden dit jaar geconfronteerd met iets minder strenge criteria. De Wiap-regeling, oktober 1995 ingevoerd, heeft als doel 120 ingenieurs een jaar lang met behoud van uitkering in het midden- en kleinbedrijf of internationaal aan het werk te zetten. Tot nu toe zijn zeventien ingenieurs, die langer dan een jaar werkloos waren, in de Wiap-regeling aangesteld. Acht van hen zijn al binnen dat werkervaringsjaar doorgestroomd naar een vaste baan
Tot nu toe werden ingenieurs die meer dan vijftig dagen gewerkt hadden niet toegelaten tot de Wiap-regeling. Ingenieurs die als uitzendkracht achter de lopende baan hadden gestaan vielen daardoor buiten de boot. Onbekend is hoeveel ingenieurs tegen dit probleem opliepen maar de indruk bestaat dat het om een fors aantal gaat
In een gesprek met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid hebben ambtenaren van de gemeentelijke sociale dienstverlening bereikt dat deze kwestie nu bij de minister aangekaart wordt. Tegelijk hebben de Wageningse ambtenaren het signaal gekregen dat de vijftigdagenregel moet worden gezien in het licht van relevante werkervaring. Appels plukken of uitzendwerk aan de lopende band valt daar niet onder. Anja Korporaal, werkzaam bij de gemeentelijke sociale dienst, benadrukt dat er nog geen officiele toestemming van de minister is. Zij stelt wel dat er nu een opening naar de Wiap-regeling is voor mensen die in 1996 tevergeefs aanklopten. De instroom in de Wiap-regeling wordt eind dit jaar gesloten. (ABo)
Universiteiten wijzen wachtgeldrisico af

De Nederlandse universiteiten willen niet ingaan op de wens van de vakbonden om een gemeenschappelijk wachtgeldfonds in te stellen. Dit meldt drs Rob Gordijn, medewerker van de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) naar aanleiding van de cao-onderhandelingen
De universiteiten vinden dat elke instelling haar eigen budget en dus ook een eigen verantwoordelijkheid heeft voor de wachtgeldverplichtingen. Gordijn stelt dat een gemeenschappelijk fonds leidt tot het afschuiven van de verantwoordelijkheid om overtollige medewerkers nieuw werk te bieden en zo de wachtgelduitkering te voorkomen
Elly Ros, onderhandelaar namens de AbvaKabo, wijst op andere sectoren van de arbeidsmarkt, waar het wel mogelijk blijkt de risico's te spreiden. Door de verantwoordelijkheid voor de wachtgelden niet te delen gaan universiteiten en faculteiten zoveel mogelijk wachtgeldverplichtingen uit de weg. Dat leidt er toe dat bij de aanstelling van personeel wordt gekozen voor detacheringen of voor allerlei tijdelijke arbeidsovereenkomsten. Bepaalde groepen, zoals veertigplussers die een flinke wachtgeldverplichting meenemen, maken geen schijn van kans meer. De bonden en de VSNU hopen voor 1 april de onderhandelingen af te ronden. (ABo)
Deel bestuursbeurzen blijft onbenut

De Sportstichting en studentenvereniging Unitas benutten niet het maximale aantal bestuursbeurzen waar ze recht op hebben. De afdeling Studentenzaken van de LUW is hiervan op de hoogte. Het werpt natuurlijk wel een ander licht op de argumenten van studenten dat vermindering van het aantal beurzen echt niet kan, vindt hoofd Studentenzaken drs Hans Bosman
Volgens Unitas-bestuurder Raymond van de Wijngaard is het dit jaar niet gelukt het bestuur van de vereniging vol te krijgen. We konden gewoon geen mensen vinden, daarom bestaat het bestuur nu maar uit zes leden. Volgend jaar is er echter wel een bestuur van zeven mensen. Volgens Van de Wijngaard blijft op dit moment veel bestuurswerk liggen door dagelijkse klussen. Wanneer er niet voldoende leden komen opdagen, komt het beheer van de mensa bijvoorbeeld op het bestuur neer.
De Sportstichting (SLW) blijkt minder moeite te hebben met het inleveren van een bestuursbeurs. Volgens SLW-voorzitter Sander Boot is er nu slechts werk voor zes personen, zodat de zevende beurs terecht onbenut blijft. Een werkgroep van de universiteit buigt zich de komende maanden over de vraag hoe bezuinigd kan worden op de bestuursbeurs. (LKe)
VSNU overweegt eigen beheer uitkeringen

De vereniging van universiteiten, VSNU, overweegt de werkloosheidsuitkeringen zelf te gaan beheren. Een van de redenen voor dit plan is de aanhoudende chaos bij USZO, de beheerder van de uitkeringen voor het overheids- en onderwijspersoneel
De VSNU moppert al sinds de oprichting van USZO over ernstige fouten. Zo zou USZO vorig jaar ten koste van de universiteiten miljoenen te veel aan wachtgeld hebben uitgekeerd. Een nog vertrouwelijk rapport van de Gemeenschappelijke Accountantsdienst ABP/USZO, bevestigt dat werkloze docenten soms duizenden guldens te veel krijgen of juist helemaal niets, dat een groot aantal dossiers niet op orde is en dat aan fraude al helemaal niets wordt gedaan. USZO keert 1,2 miljard gulden per jaar aan wachtgeld uit
De VSNU overweegt de uitkeringen zelf te gaan beheren. Dit plan hangt ook samen met het voornemen van het kabinet om het verschil tussen werknemers in het bedrijfsleven en ambtenaren te laten verdwijnen. Het onderwijs wordt gewoon een aparte bedrijfstak, die zijn eigen uitkeringen mag beheren
Het hoofd rechtspositie van de Landbouwuniversiteit Karel Sulzle vindt dat de situatie sterk is verbeterd sinds de verantwoordelijkheid voor de wachtgelden is overgeheveld van het bureau in Zoetermeer naar Groningen. Wel vindt hij het nog steeds een probleem dat de Landbouwuniversiteit geen mogelijkheid heeft om het werk van USZO te controleren. Een ander probleem is volgens Sulzle de ambtelijke cultuur binnen USZO, waardoor niet altijd even slagvaardig wordt gehandeld
USZO reageert venijnig op de aanhoudende kritiek. De instelling noemt de aandacht van de media eenzijdig, tendentieus, onjuist, onvolledig en achterhaald: het beheer van de uitkeringen zou de laatste tijd juist veel beter zijn geworden. (HOP)
Koeman: Europees beleid bestrijdingsmiddelen loopt vast
Van dichtbij maak ik op dit moment mee dat het Europese bestrijdingsmiddelenbeleid volledig vastloopt. Dit stelde de toxicoloog prof. dr Jan Koeman tijdens de diesrede van de LUW, op 10 maart in de Aula. De oorzaken van het falende bestrijdingsmiddelenbeleid zijn complex, aldus Koeman. Het heeft te maken met politieke en juridische tegenstellingen tussen de lidstaten, maar ook met een verstikkende bureaucratie. Het lijkt erop dat de wetenschap machteloos aan de zijlijn staat, maar het kan natuurlijk geen kwaad om voortdurend signalen naar de samenleving af te geven.
Koeman was tijdens de diesrede optimistisch over de groeiende wetenschappelijke inzichten in de toxiciteit van stoffen. De wetenschappelijke verworvenheden maken het meer en meer mogelijk om voor individuele stoffen modellen te ontwikkelen waarmee belangrijke eigenschappen kunnen worden voorspeld. Het onderzoek draagt in belangrijke mate bij aan de ontwikkeling van een betere en veilige chemie door aan te geven hoe ongewenste effecten kunnen worden voorkomen door een beter design van de moleculen.
Koeman legde in zijn wetenschappelijke betoog uit dat de giftigheid van veel stoffen berust op een bepaalde overeenkomst van de stof met de structuur van lichaamseigen moleculen. Door aan te grijpen op deze moleculen, blokkeert de stof de functie van de lichaamseigen moleculen. Zo leiden de structuureigenschappen van de pijnstiller paracetamol tevens tot een schadelijke effect op de lever. Op grond van dit inzicht kan nu een molecuul worden gemaakt dat wel de pijn stilt maar niet gevaarlijk is voor de lever, aldus Koeman
Optimisme over de ontwikkelingen in de wetenschap betekent echter niet dat er reden is voor eenzelfde optimisme over de wijze waarop de maatschappij met de verworvenheden omgaat, aldus de toxicoloog. Wanneer men de publicaties van de nationale Emissieregistratie in Nederland bekijkt, moet worden vastgesteld dat de hoeveelheden chemicalien die in ons milieu terecht komen, nog steeds van een gigantische omvang zijn. De emissie van vluchtige organische stoffen naar de lucht bedroeg in 1995 circa 370 duizend ton. Daaraan draagt het verkeer 38 procent bij, de industrie ruim een kwart en consumenten ruim tien procent. De luchtvervuiling zal verder toenemen, verwacht Koeman, door de groei van verkeer en industrie in andere delen van de wereld. De luchtvervuiling in Wageningen is soms afkomstig van ver over de grens, aldus de toxicoloog
Hij concludeerde dat de kennisachterstand over de emissie van stoffen naar het milieu en de voedselkolom nog zeer groot is en dat het beleid om het aantal schadelijke stoffen terug te dringen uitermate traag verloopt. Het Kenniscentrum Wageningen is bij uitstek een locatie om milieuonderzoek te integreren met onderzoek naar de kwaliteit van de voedselkolom en de groene ruimte. Dit soort milieuvraagstukken verdient onze onverminderde belangstelling en ik ben van mening dat noch de nota Peper, noch de adviezen van de NRLO recht doen aan de actualiteit van deze problematiek. (ASi)
Legpenning voor Bos en Hilbrands

Tijdens de dies van de LUW deelde rector Kees Karssen twee zilveren legpenningen uit. De eerste ging naar dr ir Kees Bos, studiecoordinator van Biologie. Mister Biologie is een gedreven onderwijscoordinator, die zich sterk inzet voor schoolbezoeken, open dagen en voorlichtingsdagen van de biologen en die de biologie-olympiade dit jaar naar Wageningen heeft gehaald. De tweede penning ging naar de ex-voorzitter van het Wageningen Fonds, dr Wim Hilbrands, die zich via vele organisaties belangeloos heeft ingezet voor de arbeidsmarktpositie van Wageningse afgestudeerden. (ASi)
Ambtsketen rector jubileert

U kijkt naar een jubileum, althans om mijn nek, sprak rector Karssen tijdens de 79ste verjaardag van de universiteit op 10 maart. Vijftig jaar geleden bood studentensocieteit Ceres de toenmalige rector een ambtsketen aan, meldde de oud-bestuurder van Ceres aan het college van bestuur. Probleem bij die overhandiging was dat Ceres de ambtsketen niet kon omhangen bij de toenmalige rector Edelman, die sprak: Ik buig mijn hoofd niet voor een student
Ceres waagde vijftig jaar na dato geen tweede poging. De rector ontving een doos uit handen van het huidige Ceres-bestuur, met klaarblijkelijk een reserve-ketting. Ik kan het u niet omhangen; met mijn lichaamslengte lukt dat niet, meldde de huidige voorzitter van Ceres. (ASi)
Nieuwsfoto, SSHW Toernooi

Re:ageer