Wetenschap - 6 februari 1997

Nieuws

Nieuws

Nieuws
Kritiek op MSc-programma's niet terecht
Dr K.G. Eveleens, coordinator van het MSc-programma Ecological agriculture (S16), is het niet eens met de kritiek van prof. dr J.C. van Lenteren, hoogleraar Entomologie en bestuurslid van het onderwijsinstituut Levenswetenschappen
Volgens Van Lenteren zou het MSc-programma eenzijdig bestaan uit vakken van de vakgroep Ecologische landbouw en louter gericht zijn op de biologisch-dynamische landbouw. Eveleens: In het beginstadium was dat misschien het geval, maar sinds de komst van prof. dr ir E.A. Goewie is dat omgegooid. Verplichte vakken die in het programma zijn opgenomen, hebben niet te maken met BD-Landbouw en zijn ook niet zweverig.
De MSc-coordinator weerspreekt ook de bewering dat het programma te weinig gebruik maakt van ecologische-landbouwkennis van buiten de eigen vakgroep. Hij noemt samenwerking met de vakgroepen Theoretische produktie-ecologie en Fytopathologie. Er is een hoop vrije keuze binnen het programma maar de vakken zijn er wel. Natuurlijk is er altijd verbetering mogelijk. Persoonlijk denk ik dat we op het gebied van Van Lenteren, de gewasbescherming, wat meer wisselwerking kunnen gebruiken.
Ook de kritiek dat het programma Crop science (S12) te duur zou zijn vindt Eveleens, eveneens coordinator van S12, niet terecht. Het programma is zeven jaar geleden gestart. Daarbij is besloten kennis van de reguliere Nederlandstalige richtingen (Plantenveredeling en gewasbescherming, T15, en Plantenteeltwetenschappen, T16) te integreren, om de versnippering te doorbreken. Het programma Crop science is breed, om specialistische kennis te integreren. De formule die bepaalt of het duur is of niet, houdt geen rekening met de reikwijdte van het programma. Door het grote aantal vakken is het logisch dat het duurder is. De belangstelling voor de geintegreerde aanpak is groot. Het is dan ook niet logisch dat dit MSc-programma weer aangepast wordt aan het reguliere Nederlandstalige onderwijs. (WRe)
LUW onderzoekt gevaar maiskever

Studenten en drie werkloze afgestudeerden van de vakgroep Entomologie starten een onderzoek naar de dreigende plaag van de Diabrotica-kevers. Deze vraatzuchtige insecten, afkomstig uit de Verenigde Staten, zijn onlangs gesignaleerd op akkers rondom het vliegveld van Belgrado en dreigen een catastrofe te worden voor de maisteelt in Europa. In de Verenigde Staten kampen boeren al jaren met de kever. De larven vreten aan de wortels, waardoor de planten te weinig voeding krijgen en snel omwaaien. De natuurlijke verspreidingssnelheid is gemiddeld vijftig tot honderd kilometer per jaar
Het ministerie van Landbouw in Hongarije heeft de vakgroep Entomologie gevraagd de mogelijke desastreuze invloed aan een nader onderzoek te onderwerpen. Aangezien de Wereldvoedselorganisatie (WHO) en de Nederlandse overheid voorlopig niet bereid zijn financieel bij te springen en de Hongaarse overheid nauwelijks middelen heeft, zet de vakgroep Entomologie zich in eerste instantie met een minimaal budget in. De hoop is dat bij de volgende financieringsronde van de Europese Unie een geldbron kan worden aangeboord
Het onderzoek van de vakgroep richt zich op drie aspecten: de voedselkeuze van de kever, de klimatologische randvoorwaarden van het insect en het effect van vruchtwisseling op de overleving. Met behulp van deze gegevens kan door middel van Geologische Informatiesystemen de kans op verspreiding worden ingeschat. Daarnaast wordt geinventariseerd welke mogelijkheden aanwezig zijn om de kever biologische te bestrijden. Dat is volgens entomoloog prof. dr J. van Lenteren van groot belang. In de Verenigde Staten wordt nu een kwart van alle gif in de landbouw ingezet tegen deze kever. Om schade aan het milieu te voorkomen moeten we dus snel op zoek gaan naar een alternatief. De hoogleraar ziet wel een aantal mogelijkheden. Misschien kunnen we gebruik maken van schimmels of aaltjes die op de larve leven. Dat willen we zo snel mogelijk uitzoeken. Zodra we iets hebben stappen we naar de chemische industrie, die tegenwoordig niet onwelwillend staat tegenover biologische bestrijdingsmiddelen. (ASm)
Peter Verburg wint scriptieprijs Cultuurtechniek

De scriptieprijs Cultuurtechniek 1996 gaat naar Peter Verburg, student Bodem, water en Atmosfeer. De jury, onder leiding van prof. dr J.P.A. van den Ban van de vakgroep Ruimtelijke planvorming, vond dat Verburg met de scriptie een interessante bijdrage levert aan het vakgebied, blijk geeft van een grote belezenheid en een vlot leesbaar manuscript heeft geschreven van hoog wetenschappelijk niveau. Verburg schreef zijn scriptie over de eisen die planten stellen aan de vochttoestand van hun omgeving. Dit is van groot belang voor de effecten van hydrologische ingrepen op de natuur. De resultaten kunnen gebruikt worden voor milieueffectrapportages of voor natuurontwikkelingsprojecten. De prijs - een oorkonde en een bedrag van duizend gulden - is op 31 januari uitgereikt. (ASm)
Drie universiteiten starten vijfjarige biologie-opleiding

Drie universiteiten gaan hun biologie-studenten een extra studiejaar aanbieden. De universiteiten van Groningen, Utrecht en Nijmegen vinden dat de biologiestudie niet in vier jaar kan en betalen de studenten een extra jaar studiefinanciering en collegegeld. De drie universiteiten menen dat de biologiestudie vergelijkbaar is met de technische richtingen, die van onderwijsminister Ritzen een vijfde cursusjaar betaald krijgen. Overigens blijven de drie universiteiten uitgaan van een vierjarig curriculum
De Landbouwuniversiteit biedt de biologie-studenten geen extra jaar financiering. De richtingsonderwijscommissie Biologie heeft bij het college van bestuur altijd aangedrongen op het in de pas lopen met andere opleidingen in Nederland. Ik heb het altijd een onzalig idee gevonden en ik vind dat de vereniging van universiteiten, VSNU, dit had moeten coordineren, reageert secretaris dr C. Bos van de Wageningse biologie-opleiding. Ik maak me ernstig zorgen dat de universiteiten nu niet meer op een lijn zitten. De drie universiteiten moesten de kosten natuurlijk ergens vandaan halen. Ik heb begrepen dat ze de kosten financieren uit het Auditorenfonds en het extensiveren van practica. Het is dus maar de vraag of de aankomende studenten kiezen voor kwaliteit of een extra jaar studie. De VSNU gaat geen actie ondernemen tegen de beslissing van de universiteiten, omdat de universiteiten bevoegd zijn om onderwijsuitgaven te doen. (GDu)
1,3 Miljoen voor onderzoek naar luchtwegklachten

De leerstoelgroep Milieu, arbeid en gezondheid van prof. dr B. Brunekreef heeft 1,3 miljoen gulden gekregen voor een onderzoek naar luchtwegklachten bij kinderen die wonen in de buurt van snelwegen en de luchthaven Schiphol. Vorig jaar vond de vakgroep tijdens een pilotstudie een verband tussen luchtwegklachten bij kinderen en de intensiteit van het vrachtverkeer. Kinderen die woonden binnen een straal van driehonderd meter van snelwegen met intensief vrachtverkeer hadden een kleinere longcapaciteit en meer last van chronische aandoeningen dan kinderen die niet langs zo'n snelweg woonden
Met een bedrag van negen ton, afkomstig van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, gaat de vakgroep nu kijken of ze deze resultaten in een grotere studie kan bevestigen. Vanaf maart worden schoolkinderen, wonend langs snelwegen met een verschillende verkeersintensiteit, gedurende een jaar gescreend op longfunctie en luchtwegklachten
Een dergelijk onderzoek zal tevens plaatsvinden in de regio rond Schiphol. Uit eerder onderzoek van de Universiteit Utrecht en de GGD bleek dat kinderen in deze omgeving relatief vaker medicijnen gebruiken tegen luchtwegallergieen. Onduidelijk is nog wat de oorzaak is. Met een bedrag van vier ton, afkomstig van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, tracht de vakgroep de oorzaak te achterhalen. In totaal worden 4500 kinderen onderzocht. (ASm)
Versnipperd tropenbos gebaat bij agroforestry

Het tropische regenwoud in het laagland van Nicaragua raakt sterk versnipperd doordat boeren en kolonisten stukken bos kappen en gebruiken als landbouwgrond. Hierdoor loopt de soortenrijkdom in de overblijvende stukken bos gevaar. Dit stelde de Amerikaanse ecoloog dr J. Vandermeer van de universiteit van Michigan op 29 januari in een gastlezing bij de vakgroep Bosbouw
De diversiteit werd vooral gewaarborgd door rondvliegende vogels die zaden verspreiden. Oprukkende plantages, shifting cultivation-praktijken en schrale weidegronden beperken de vogels echter in hun bewegingsruimte. Gevarieerde agroforestry systemen, waarbij boeren de teelt van nuttige bomen en landbouwgewassen combineren in hun bedrijfsvoering, bieden echter wel een aantrekkelijk milieu voor vogels. Agroforestry-gebieden dienen dan als corridor tussen bosgebieden en kunnen bijdragen aan het behoud van biodiversiteit, meent Vandermeer. (LVo)
Tommel: huursubsidie voor studenten

De huursubsidie voor studenten blijft bestaan, althans voor studentenhuizen waarvoor ook nu al subsidie gegeven kan worden. Voor nieuwe studentenhuizen vervalt de huursubsidie in de toekomst waarschijnlijk. Dat staat in een brief die staatssecretaris Tommel van Volkshuisvesting op 3 februari aan de Tweede Kamer heeft gestuurd
Tommel wilde aanvankelijk de huursubsidie voor mensen met onzelfstandige woonruimte afschaffen. Dat trof onder meer bewoners van studentenflats en ook studenten die een keuken of badkamer delen met anderen. De Tweede Kamer was het daarmee niet eens en ook minister Ritzen drong er in de loop van januari bij de staatssecretaris op aan af te zien van deze aanslag op studenteninkomens. (HOP)
Verzekering tegen dierziekten is haalbaar

Onderzoekers van de vakgroep Agrarische bedrijfseconomie hebben simulatiemodellen ontwikkeld die de verspreiding van besmettelijke dierziekten kunnen volgen vanaf uitbraken in het buitenland tot en met het individuele bedrijf in Nederland. De overheid, die tot nu toe via een rampenfonds gedupeerden van veewetziekten tegemoet kwam, trekt zich terug en wil weten of het mogelijk is dat boeren zichzelf tegen uitbraken verzekeren, waardoor ze meer risicobewust worden
Het onderzoek, onder leiding van prof. dr A.A. Dijkhuizen en dr ir R.B.M. Huirne, werd verricht in opdracht van het Centraal Bureau Slachtveeverzekeringen en de projectorganisatie Diergezondheid in beweging van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Het rapport werd woensdag op het ministerie van LNV gepresenteerd
We hebben eerst gekeken naar de risico's van insleep van besmettelijke dierziekten, via bijvoorbeeld dieren, toeristen, lucht of veewagens. Vervolgens is gesimuleerd hoe de ziekte zich verspreidt en welke schade dat tot gevolg heeft. Tot slot is nagegaan of een verzekering tegen die schade haalbaar is, vertelt Dijkhuizen
In de studie komen de economen tot een berekening voor een verzekeringsstelsel met een gedifferentieerde premieheffing. Daarbij geldt dat ondernemers die veel risico's nemen als het gaat om insleep van besmettelijke ziekten een hogere premie moeten betalen dan ondernemers die risico's zo veel mogelijk uitsluiten. Verzekeringen tegen besmettelijke dierziekten zouden een lastenverzwaring betekenen voor de veehouderijsector. Zo betalen volgens Dijkhuizen varkenshouders een totaal premiebedrag dat overeenkomt met vijf tot tien procent van hun inkomen. (WRe)
Studenten positief over gemodificeerde soja

Over tien jaar is al ons voedsel genetisch gemodificeerd. Willen we dat? Dat was de vraag waarover vijf studieverenigingen van de LUW op 4 februari discussieerden in het Biotechnion. Deskundigen uit wetenschap en bedrijfsleven voerden het woord tegenover zo'n tweehonderd aanwezigen, voornamelijk studenten en enkele tientallen docenten en andere belangstellenden. Op de vraag of ze voorstander zijn van transgene soja, antwoordde ruim tachtig procent van de aanwezigen positief
Volgens inleider drs E. Wermuth, directeur van het Productschap van margarine, vetten en olien, is die tien jaar al totaal achterhaald. Genetisch gemodificeerde soja zit al in het grootste deel van ons levensmiddelenpakket, evenals een toenemend aantal enzymen dat door genetisch gemodificeerde bacterien is geproduceerd. Als er ook nog genetisch gemodificeerde mais op de markt komt, bevat over een jaar al ons voedsel biotechnologische componenten
De inleiders van de studieverenigingen waren grotendeels positief over de ontwikkelingen binnen hun vakgebied. De plantenveredelaars krijgen met genetische modificatie meer mogelijkheden om tot betere gewassen te komen. Bij herbicideresistentie zag R. Snijder wel als nadeel dat de resistentie naar wilde planten kan overgaan en dat er mogelijk meer residuen van bestrijdingsmiddelen in ons voedsel terecht komen. Volgens een milieustudent kunnen genetische gemodificeerde schimmels vleesvervangers produceren, wat goed is voor het milieu. In herbicideresistenties zag hij echter geen heil. (MS)
Nieuwsfoto, Strijd om water

Re:ageer