Wetenschap - 26 oktober 1995

Malariamug komt af op tenenkaas

Malariamug komt af op tenenkaas

Wie in de tropen niet geprikt wil worden door een malariamug kan het beste zijn voeten wassen voor het slapen gaan. Malariamuggen die op zoek zijn naar een bloedmaaltijd komen namelijk af op voetengeur. Tot deze opmerkelijke conclusie komen de biologen ir B. Knols en dr ir R. de Jong van de vakgroep Entomologie. Deze maand publiceren ze hun resultaten in het tijdschrift Acta tropica.

Het is voor het eerst dat een specifiek menselijke lokstof voor muggen is aangetoond. Knols en de Jong lieten Afrikaanse malariamuggen Anopheles gambiae vrijuit steken op een naakte proefpersoon. De insekten toonden een voorkeur voor voeten en enkels. Dit gedrag veranderde toen de proefpersonen hun voeten wasten met desinfecterende zeep.

De onderzoekers vermoedden dat de malariamuggen afkwamen op de voetengeur en probeerden dit in windtunnelexperimenten te achterhalen. Hiervoor namen ze sterk riekende Limburgse kaas, die qua geur nog het meest lijkt tenenkaas. Minuscule hoeveelheden van de Limburgse kaas lokten de malariamug al. De bacterie Brevibacterium linens, verantwoordelijk voor de geur van het Limburgse kaasje, bleek nauw verwant met de bacterie Brevibacterium epidermis die op voeten voorkomt. De spectrofotometrische analyses van de vetzuren van Limburgse kaas en teenschraapsel vertonen zelf een opvallend gelijkenis.

Volgens de onderzoekers biedt de ontdekking perspectieven voor malariabestrijding. Ze denken dat de muggen met behulp van lokvallen van hun prooi af te houden. De onderzoekers willen in de toekomst de werkzame bestanddelen van de lokstof verder isoleren.

Re:ageer