Wetenschap - 4 september 1997

Loopbaanprijs

Loopbaanprijs

Loopbaanprijs
Eens in de drie jaar reikt de Landbouwuniversiteit de Loopbaanprijs uit aan LUW'ers die op opmerkelijke wijze hun eigen, ongebruikelijke loopbaan hebben gecreeerd. Bij de opening van het academisch jaar kregen Gon van Laar van vakgroep Theoretische produktie-ecologie en Wiebe Koops van de vakgroep Veehouderij door rector Cees Karssen de prijs uitgereikt. Aan de Loopbaanprijs is een stipendium verbonden van tienduizend gulden, dat ten goede moet komen aan de verdere loopbaan
Van Laar
Ik heb meer bereikt dan ik had verwacht
Voor Gon van Laar, technisch hoofdmedewerker bij de vakgroep Theoretische produktie-ecologie, kwam het bericht dat zij winnaar is van de Loopbaanprijs als een complete verrassing. Ik wist niet dat ze me hadden opgegeven. Ik had de aankondiging wel gezien, maar ik dacht dat ik er te oud voor was, zegt Van Laar, nog altijd overdonderd. Maar ik ben er heel blij mee. Het betekent een erkenning van buitenaf, dus niet binnen de vakgroep of van de hoogleraar.
In de jaren zestig kwam Gon van Laar als laborant bij de Landbouwuniversiteit. In de avonduren ging je naar de opleiding voor analist. Als je je diploma's haalde, ging je vanzelf omhoog. Ik was zeventien toen ik begon; nu heb ik 35 dienstjaren. Vanaf mijn twintigste heb ik mijn carriere bewust gepland, maar ik heb meer bereikt dan ik had verwacht. Ik kreeg veel kansen; die heb ik met beide handen aangegrepen. Je baas moet natuurlijk wel cooperatief zijn. Dat had ik zowel met Kees de Wit als met Rudy Rabbinge en nu met Martin Kropff. Als ik een cursus wilde volgen, kon dat altijd.
Mensen van mijn leeftijd konden vroeger zo van school beginnen. Nu zijn er voor de jongeren meer opleidingsmogelijkheden, maar de organisatie is zo veranderd, die zit zo verschrikkelijk vast, dat je elders binnen de LUW moet solliciteren om in een hogere rang te kunnen komen.
De laatste tien jaar ben ik actief in projecten, zoals SARP - Simulation and System Analysis for Rice Production - op de Filipijnen, waar ik in totaal ruim drie jaar ben geweest.
Ik heb een baan uit duizenden. Maar ik ben wel in het diepe gegooid. Zo moest voor een cursus in Venezuela een practicum Simulatiemodellen worden opgezet en een en ander moest worden vertaald. Ga jij maar, zei de prof. Dan heb je maar te gaan. Er wordt op gerekend dat het in orde komt. Nou, dat kwam het ook, anders sturen ze je geen tweede keer. Nu ga ik jaarlijks naar het buitenland; door de ervaring is het peanuts geworden.
De vakgroep werkt veel samen met het Instituut voor Agrobiologisch en Bodemvruchtbaarheidsonderzoek (AB-DLO). Van Laar hoopt dat de prijs in de toekomst beschikbaar is voor het gehele Kenniscentrum Wageningen
Het stipendium dat bij de prijs hoort wil Van Laar gebruiken voor een studiereis. Maar eerst gaat ze nog drie maanden op sabbatical naar Senegal, om te werken bij de West African Rice Development Association (WARDA). Om te zien wat rijst onder Afrikaanse omstandigheden doet; het verschil tussen natte en droge tropen. Nee, u hoort mij niet klagen.
Koops
De prof zei: eigenlijk moet je promoveren
Eigenlijk heeft hij de Loopbaanprijs te gemakkelijk verdiend, vindt dr ing. Wiebe Koops. Goed, ik heb inderdaad een ongebruikelijke weg gevolgd. Lagere landbouwschool, middelbare landbouwschool, hogere landbouwschool. Toen als technisch assistent bij Veeteelt, waar ik werd ingeschakeld bij schapenonderzoek. Wegen, meten, voeren; meewerken aan experimenten.
Professor Politiek heeft mij de mogelijkheden gegeven om verder te komen. Hij vroeg of ik meer aan statistiek wilde gaan doen. Dat heb ik gedaan; zo begon ik een heel andere carriere. Het ging om een beschrijving van de groeicurve bij mens en dier, die nauwelijks blijken te verschillen. Politiek wilde dat ik zou gaan samenwerken met Michael Grossman, een medewerker van de universiteit van Illinois. Ik had daar totaal geen ervaring mee, met Engels et cetera. De prof zei: Eigenlijk moet je dan promoveren. Ik had wel colleges wiskunde en statistiek gevolgd en was inmiddels de centrale figuur voor Zodiac op dit gebied, maar ik had geen doctoraalexamen gedaan. Dus moest vrijstelling worden aangevraagd. Alle hoogleraren van Zodiac stonden erachter. En het lukte.
Een half jaar lang mocht ik van Politiek thuis werken. Ik schreef mijn artikelen, stuurde die per e-mail naar Illinois en een dag later kreeg ik ze gecorrigeerd weer terug. Ja, je kunt nog zo veel doen, als je geen goeie medewerking hebt Ik had dat geluk wel. Twee jaar later was ik gepromoveerd. Het proefschrift komt tevoorschijn: Multiphasic Analysis of Growth
Zulke werkverhoudingen komen niet meer voor. Ik zit hier 31 jaar. Wie van de jongeren kan dat nog bereiken? Ze werken op contractbasis, voor twee of drie jaar. Dan moeten ze weer wat anders. Ook voor hun prive-leven is dat zwaar. Hoe kun je bijvoorbeeld een huis kopen als je nooit vast werk hebt?
Vier jaar geleden heb ik nog een hele ommezwaai gemaakt. Van Veefokkerij naar de sectie Dierlijke produktiesystemen van Veehouderij. De sectie zal meeprofiteren van het stipendium: Koops gaat in oktober naar Noord-Amerika en wil het geld gebruiken om contacten te leggen tussen de sectie en Amerikaanse universiteiten
Nu doe ik onderwijs - dat in het algemeen veel te weinig wordt gewaardeerd - en ben ik een van de vijf mentoren die deze richting heeft. Op mijn leeftijd, na je vijftigste, is zo'n tweede carriere ook wel bijzonder. De opzet is om de zeer specialistische gegevens van de fokkerij bijeen te brengen in een systeem. Als de fokker bijvoorbeeld stro toevoegt aan het voer, dan bekijkt onze groep welk effect dat heeft op het geheel. Op de mest, op de koe, op de bodem, et cetera. Er moet meer ecologie in de dierlijke productie. Een mens grijpt zo enorm in op alles. Dat fascineert me. Ik heb nog nooit zoveel geleerd als in de laatste paar jaar.

Re:ageer