Wetenschap - 25 januari 1996

Lijklema

Lijklema

De Noren gaan met geld van de Europese Unie onderzoeken of het zinnig is de oceaan te bemesten, teneinde de visvangst te verbeteren. Zijn ze daar van God los?

Ach, dat weet ik zo niet. Ik ken het voorstel niet precies, maar het is ontegenzeggelijk waar dat bijvoorbeeld de eutrofiering van de Noordzee via het Rijnwater ook een aantal positieve effecten heeft. Er is daardoor een hogere primaire produktie, algen bijvoorbeeld, en dus een hogere visstand. Die redenering is in principe juist.

De produktiviteit van de oceanen is vergeleken met de kustwateren heel laag. Voor een deel komt dat doordat er minder voedingsstoffen aanwezig zijn, voor een deel heeft dat te maken met licht en temperatuur. Nee, zo'n experiment is niet helemaal onzin.

De Noren hebben natuurlijk al wat ervaring met het bemesten van de zee. Tenslotte kweken ze voor de kust zalmen en die voeren ze bij. Dat betekent dat ze nutrienten toevoeren. Af en toe leidt dat tot grote problemen als algenbloei; als de gevreesde red tide optreedt leggen alle zalmen het loodje.

Belangrijk is dat het om goed gecontroleerde en opgezette experimenten gaat. Er is natuurlijk erg veel ruis, waardoor je niet weet of de gemeten effecten een gevolg zijn van de bemesting. Wil je echt iets kunnen zeggen dan zul je zo'n onderzoek jarenlang moeten volhouden. Bovendien zijn er zoveel interne terugkoppelingsmechanismen in het systeem dat het allemaal heel onvoorspelbaar is. Verder is op zee stikstof de limiterende factor bij uitstek voor de primaire produktie. Dus er moet veel stikstof in. Het fosfaat wordt natuurlijk voor een deel vastgelegd, maar dat gaat om heel ingewikkelde chemische en biologische processen.

Ik denk wel dat we voldoende kennis hebben van stromingen en het gedrag van het water om ervoor te zorgen dat het experiment zich tot een goed af te grenzen gebied zal beperken.

Visserij is in Noorwegen een belangrijke tak van bedrijvigheid, waardoor er ook veel kennis is. Het zijn goede onderzoekers op dit terrein.

Re:ageer