Wetenschap - 21 november 1996

Kuyvenhoven

Kuyvenhoven

Is de voedseltop een succes geworden?


Ik vind het belangrijk dat duidelijk is geworden dat het voedselprobleem niet louter te wijten is aan een te lage voedselproductie of een gebrek aan kennis. Het gaat erom de toegankelijkheid tot het voedsel te bevorderen, met andere woorden: om de koopkracht van de armen te verbeteren. Dat is een zaak van nationale overheden. Het gaat om herverdelingsmechanismen en het betrekken van de armen bij het rurale beleid.

Natuurlijk is de vraag belangrijk of er bijvoorbeeld wel voldoende water is, maar het lijkt er toch op dat die vraag moet veranderen in: is het watermanagement wel in orde?

In de rijke landen was de aandacht voor de armoede wat aan het vervlakken en ik vind het belangrijk dat het onderwerp door de publiciteit rondom de top weer op de agenda is geplaatst.

Heel belangrijk is ook de hernieuwde aandacht voor het microniveau. Het is nu eenmaal niet zo dat de voedselverdeling alle huishoudens bereikt zodra een land zelfvoorzienend is. Hoe zitten consumptiepatronen in elkaar, wie beslist in de gezinnen? Dat zijn belangrijke vragen.

Sommigen menen dat het bevorderen van een vrije handel de sleutelfactor is voor armoedebestrijding. Ik vind handel een belangrijke dynamische kracht en ik denk dat het een nuttig instrument is om schommelingen in de beschikbaarheid van voedsel op te vangen. Maar het directe verband tussen een vrijere handel en armoedebestrijding is zwak. Natuurlijk is handel welvaartsbevorderend, maar de vraag is hoe die extra welvaart wordt verdeeld.

Mij is overigens wel duidelijk geworden dat de VN dringend aan een reorganisatie toe is. De Wereldhandelsorganisatie en de Wereldbank laten zien hoe slagvaardig internationale organisaties kunnen zijn, maar daar worden experts tot op het hoogste niveau serieus genomen. De meeste VN-organisaties hebben beroepsdiplomaten aan de top en die zoeken oplossingen die niemand schaden in plaats van de beste oplossingen.

Ik had gehoopt dat FAO-baas Diouf wat krachtiger de Afrikaanse landen had aangesproken. Natuurlijk kunnen we niet zonder nieuwe en moderne landbouwmethoden, maar de landen moet toch vooral hun eigen staatsapparaat adequater opbouwen. De meeste regeringen in Afrika zijn toch nog steeds uit op persoonlijk gewin en hebben te weinig aandacht voor groei- en efficiency-vraagstukken.

Re:ageer