Wetenschap - 20 april 1995

Kunstuitleen in Wageningen

Kunstuitleen in Wageningen

Wie landschapjes van Ben van Londen wil huren, kan niet terecht in de Kunstuitleen die Wageningen sinds 10 maart van dit jaar rijk is. Alleen werken van hedendaagse, nog levende kunstenaars uit de regio worden opgenomen in de collectie in het Wagenings monumentenpandje aan de Wilhelminaweg 3. Nieuw is de spaarregeling: wie huurt, spaart automatisch 25 procent, om later een kunstwerk te kopen.


Officieel heet het Kunstuitleen Wageningen Renkum. Het nostalgisch ogend gebouwtje, beschermde Wageningse architectuur, bevindt tussen de gebouwen van het Centrum voor Kunstzinnige Vorming - onder wiens vleugels Kunstuitleen ressorteert. Het bord met het opschrift Kunstuitleen valt niet over het hoofd te zien. Van buiten ziet het pandje er sjofel uit, binnen ruikt het naar verse verf. Beneden en boven zijn in het huis, oorspronkelijk een woonhuis, ruimtes gecreeerd om de tot nu toe ongeveer 250 kunstwerken - voornamelijk schilderijen - te etaleren.

Projectleider is Poppe Kloen, medewerker van het CKV. Hij wordt dagelijks bijgestaan door kunsthistorica Priscilla van Leeuwen die de klanten ontvangt en kunstenares Elisabeth Kristensen, verantwoordelijk voor het fotograferen en inlijsten van de kunstwerken. Verder is er een selectiecommissie van vijf personen: voorzitter Poppe Kloen, twee beeldend kunstenaars en twee kunsthistorici.

Geen abonnementen

De werken worden uitgeleend voor drie maanden, of onbeperkt. Abonnementen zijn niet mogelijk. Er is ook geen vaste uitleenprijs; de huurprijs van een kunstwerk hangt af van de waarde, dus van de prijs die de kunstenaar vraagt. Kloen: Het gaat ons puur om het kunstwerk. Dat moet centraal staan. Je moet gegrepen worden door een werk uit de collectie en je moet terugkomen, omdat je iets, mist wanneer je het hebt teruggebracht. Dan moet je de behoefte voelen iets nieuws te komen uitzoeken. Bij een abonnement is er teveel een verplichting. Wij willen dat de klant voor de kunst komt. Maar wij hebben onze klanten wel iets anders te bieden: van elk bedrag dat ze voor het lenen betalen, zetten we 25 procent opzij. Wij beheren dat geld en van het spaartegoed kan hij later een kunstwerk kopen. Je kunt bij ons al iets lenen vanaf vijftien gulden. Het is dus een aantrekkelijke manier om voor kunst te sparen."

De schilderijen zijn allemaal in consignatie, dat wil zeggen, dat de kunstenaar ze stalt bij Kunstuitleen. Van de verhuur krijgt de kunstenaar een percentage. Bij verkoop krijgt Kunstuitleen een commissie van dertig procent, zoals in elke gewone galerie. Kloen: Wat die variabele uitleenprijs betreft: wij vinden het eerlijker een werk dat veel waarde heeft voor een hogere prijs te verhuren."

Kunstuitleen werkt zonder subsidie. Sponsors hebben de fraaie folder mogelijk gemaakt. Op den duur moeten wij onszelf terugverdienen", zegt Kloen.

De selectiecommissie beoordeelt werken van kunstenaars uit de regio. Tot nog toe gaat dat allemaal goed. We hebben binnen de commissie nog niet hoeven stemmen over de keuze van op te nemen kunst", constateert Kloen. Het criterium is, dat de collectie een goede afspiegeling moet zijn van de huidige moderne kunst in de regio en deels daarbuiten."

Bovendien willen wij meer doen dan schilderijen uitlenen. We organiseren lezingen of bezoek aan ateliers van kunstenaars die hun werk in onze collectie hebben, waardoor publiek en kunstenaars met elkaar in contact komen. De kunstenaar kan zijn technieken uitleggen en zijn ideeen over kunst ventileren. Vooral jonge kunstenaars krijgen de gelegenheid zich te presenteren. Wij willen goed in de gaten houden wat in kunstwereld leeft."

Wisseltentoonstellingen en advies aan bedrijven om de werksfeer te verhogen via kunstuitleen behoren ook tot de mogelijkheden. Het moet nog wat van de grond komen, maar Kloen is niet ontevreden: er is al aardig wat belangstelling.

Ontwikkeling

Op een rondgang door het pandje komen we bekende namen tegen: Maaike Alma, F. Odijk, Hartman, Samson, Kristensen. Er hangt nog maar een landschap, een Groningse akker. Je weet hoe dat gaat. De mensen vragen al gauw naar een landschapje en de meeste die we in collectie hebben zijn dan ook uitgeleend." Er zijn ook geen werken van bijvoorbeeld Ben van Londen, die ongetwijfeld als warme broodjes over de toonbank zouden gaan. We willen de ontwikkeling van een kunstenaar kunnen waarnemen. Nou, dat kan niet meer als iemand dood is. We willen hedendaagse kunst in de belangstelling brengen."

De collectie omvat veel non-figuratieve gouaches, olieverfschilderijen, etsen, pastels, aquarellen: verscheidenheid aan technieken en mooie kleuren en composities in overvloed. Hier en daar een herkenbaar object. Voor het overgrote deel moet de inspiratie en fantasie van de kunstenaar die van de bezoeker prikkelen. Gezien de collectie dringt de vraag zich op of de drempel laag genoeg is om landschapliefhebbers er overheen te trekken en warm te doen lopen voor non-figuratieve kunst. Je moet leren kijken", zegt Kloen. Het werk van Maaike Alma is ook gebaseerd op landschappen, maar dan heel gestileerd."

Op weg naar buiten stuiten we op een kunstenaar die een aantal bijzonder grote werken naar binnen sjouwt. Kloen: Op 21 april geeft het nieuwe Wageningse Symfonie Orkest haar eerste concert in de Bergstraatkerk in Wageningen en ter gelegenheid daarvan is in de pauze bij salon Vos-Vis een bescheiden receptie georganiseerd, met een drankje en een hapje. Daar willen we ook een aantal werken tentoonstellen. Deze grote schilderijen kunnen we daar prachtig kwijt. We proberen als Kunstuitleen zoveel mogelijk aan onze uitstraling te werken."

De Kunstuitleen is gevestigd aan de Wilhelminaweg 3 en geopend op woensdag, donderdag en vrijdag van 13.00 tot 18.00 uur en zaterdag van 10.00 tot 14.00 uur.

Re:ageer