Wetenschap - 7 november 1996

Krekels vervangen bestrijdingsmiddelen in rijstteelt

Krekels vervangen bestrijdingsmiddelen in rijstteelt

Rijst telen op de Filipijnen is mogelijk zonder gebruik te maken van bestrijdingsmiddelen. Dat concludeert ir J. de Kraker, die onderzoek deed bij het Filipijnse International Rice Research Institute en op 15 november promoveert bij prof. J. van Lenteren van de vakgroep Entomologie en prof. dr R. Rabbinge van Theoretische produktie-ecologie.

De Kraker bestudeerde de levensloop van de rijstbladrollers, motjes waarvan de rupsen grote schade toebrengen aan de rijstbladeren. Van de bladrollereitjes bleek gemiddeld zestig procent het nooit tot rups te brengen. Een deel werd geparasiteerd door de sluipwespjes, maar het merendeel bleek te verdwijnen. Na in het veld dag en nacht wacht te hebben gehouden bij speciaal aangebrachte eitjes op rijstplanten, ontdekte de Kraker wie de eitjes ontvreemden. Het bleken voornamelijk krekels te zijn die at random de plant afzoeken.

Met behulp van een model concludeert De Kraker dat deze krekels de bladrollerschade zestig procent kunnen verminderen, een niveau waarop geen economische schade meer te verwachten valt. De boer moet dan wel moeite doen om het klimaat voor natuurlijke vijanden zo optimaal mogelijk te maken. Dat betekent geen chemische bestrijdingsmiddelen meer gebruiken en het gewas goed verzorgen. Dit laatste houdt onder andere in dat de planten voldoende mest krijgen, want een onbemest gewas blijkt veel gevoeliger te zijn voor bladrolleraantasting, doordat het weinig blad heeft. De bemesting mag ook niet te hoog zijn, want bij een hoge stikstofgift neemt het aantal rupsen en de aantasting van het gewas sterk toe. De bemesting stimuleert de leg en de overleving van de eieren.

De Kraker meent dat de Filipijnse boeren getraind moet worden om biologische bestrijding tot een succes te maken. Omdat de boeren geneigd zijn de schade van de bladroller te overdrijven en snel naar de spuit grijpen, moet de training hun inzicht vergroten in het daadwerkelijke effect dat de aantasting heeft op de opbrengst. Daarnaast is aandacht nodig voor teeltmaatregelen en de rol van natuurlijke vijanden. In Azie is al meer ervaring opgedaan met veldscholen voor boeren, onder andere in Indonesie en de Filipijnen.

Re:ageer