Wetenschap - 5 september 1996

Kok: LUW moet reorganiseren om wereldvoedselvoorziening te stimuleren

Kok: LUW moet reorganiseren om wereldvoedselvoorziening te stimuleren

De Landbouwuniversiteit heeft een belangrijke functie te vervullen bij de ontwikkeling en overdracht van kennis en technologie. Om een vooraanstaande rol te kunnen blijven spelen bij de ontwikkelingen in de landbouwwetenschap, moeten allerlei vakgebieden aan elkaar worden geknoopt." Dat stelde minister-president Wim Kok bij de opening van het academisch jaar van de Landbouwuniversiteit, op 3 september.


Kok stelde het wereldvoedselprobleem centraal in zijn rede. Hij wees erop dat momenteel achthonderd miljoen mensen chronisch ondervoed zijn, ondanks de sterk verbeterde productiemethoden in de landbouw in de afgelopen dertig jaar. Prognoses wijzen bovendien op een groei met drie miljard mensen in de komende 35 jaar. Is de problematiek om voldoende voedsel voor deze hoeveelheid mensen te produceren op zichzelf al bijzonder complex, het verzekeren van een rechtvaardige verdeling van de wereldvoedselvoorraad is een minstens zo moeilijke opgave, aldus Kok.

De minister-president hield een krachtig pleidooi voor geboortenbeperking - Niemand die verantwoordelijkheid draagt, mag daarvoor de ogen sluiten - en voor een duurzame voedselproductie. Hij wees er voorts op dat voeding en ontwikkeling onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Ondervoeding beperkt het fysiek en geestelijk vermogen van de bevolking, hetgeen weer leidt - naast alle sociale en menselijke drama's - tot verlies aan productiviteit. Economische ontwikkeling is dus noodzakelijk voor de verbetering van de voeding, en andersom." Om die reden is de armoedebestrijding een kernpunt in de ontwikkelingssamenwerking, concludeerde hij.

Kok was wat somber gestemd over de vraag of de mensheid er de komende decennia in zal slagen om voldoende voedsel te produceren, dat goed te verdelen en daarbij het milieu niet verder aan te tasten. Mijn zorg wordt veroorzaakt door schaal en tempo van de huidige veranderingen op het gebied van energievoorziening, grondgebruik, enzovoorts." Kok zal daarom op de conferentie van de wereldvoedselorganisatie FAO in november in Rome hartstochtelijk pleiten voor gerichte en krachtige samenwerking in VN-verband. Want momenteel is dat niet bepaald iets om over naar huis te schrijven. Het is soms pijnlijk om te zien dat de internationale coordinatie, mede door interne competentiestrijd tussen verschillende VN-organisaties, lang niet altijd de inhoud krijgt die nodig is."

Om het wereldvoedselprobleem te verminderen, is erg veel kennis nodig, en daarbij komt de LUW nadrukkelijk in beeld. Interessante toepassingen (van kennis, red.) vinden steeds vaker plaats op de grensvlakken van de verschillende wetenschaps- en technologiegebieden en vragen dan ook om samenwerking van disciplines die niet van oudsher veel met elkaar te maken hebben gehad."

Netwerk

Voortbordurend op het advies van Bram Peper aan minister Van Aartsen stelde Kok: Een manier waarop die uitdaging kan worden opgepakt, lijkt om toe te werken naar een situatie waarin Wageningen zich meer zal toeleggen op de bovenkant van de opleidingen en voor de eerste fase zal gaan samenwerken met andere universiteiten, zoals die van Utrecht. Door samenwerking met ook andere instituten zou er een hecht netwerk kunnen worden gecreeerd."

De Wageningse collegevoorzitter Vos was ingenomen met de woorden van Kok. Het afgelopen jaar was de toekomst van de LUW door zovelen van buiten Wageningen besproken en haar maatschappelijk belang bevestigd dat hij durfde te spreken van een historisch jaar. Vos had begrepen dat minister Van Aartsen het advies van Peper zal overnemen en zal aansturen op een bestuur voor LUW en landbouw-instituten van DLO. Daarmee zit hij dan vlak bij hetgeen ik hier precies een jaar geleden als wenselijke ontwikkeling heb geschetst", aldus Vos.

De collegevoorzitter gaf na zijn verwelkoming van Kok en de andere gasten in de Aula het woord aan student Gijs Schilthuis, die zich fel beklaagde over de nieuwe Wet op de modernisering universitair bestuur (MUB). Die wet legt alle macht bij het college van bestuur; studenten en personeel mogen slechts nog achteraf instemmen. Onderwijsbeleid is geen eenrichtingsverkeer. De student is een partner bij het vormgeven van onderwijs."

Schilthuis zag zichzelf en de andere studenten voortaan als een marionet, die precies reageert zoals de geoefende bestuurder wil". Hij bood daarom Kok een marionet aan, opdat u kunt ontdekken dat het wetsvoorstel MUB een erg eenzijdig bestuursmodel laat zien". De minister-president nam deze surprise lachend aan, maar was niet overtuigd. Het is verstandig om als studenten op je eigen kracht te leren vertrouwen. In de moderne samenleving laten mensen zich niet gemakkelijk ringeloren. En we moeten niet overdrijven. Medezeggenschap is geen fopspeen; vraag het aan de mensen in het bedrijfsleven. Dus dat de democratie ten grave wordt gedragen, gaat me te ver."

Re:ageer