Wetenschap - 20 juni 1996

Kiezen of verliezen

Kiezen of verliezen

Veel mensen vinden het vreemd dat de LUW volgens NRLO en OCV zo ingrijpend zou moeten kiezen in haar werkveld. Waarom zou dat nodig zijn? De verschillende deelgebieden, groene ruimte en agribusiness & voeding, zijn immers onlosmakelijk met elkaar verbonden? Ik wil nog eens beklemtonen dat een serieuze discussie over dat werkveld wel degelijk noodzakelijk is.

1. De (internationale) concurrentie tussen kennisinstellingen wordt komende decennia sterker: de veertien Nederlandse universiteiten en de hogescholen moeten concurreren om minder studenten en minder overheidsgeld. De LUW moet daarbij extra oppassen omdat ze een kleine universiteit is.

Bovendien gaan onderzoekvragers zich internationaler orienteren. Dat maakt het voor een universiteit nog urgenter om internationale topkwaliteit te leveren. Niet alleen binnen Europa, maar ook ten opzichte van bijvoorbeeld het machtige onderzoekspotentieel dat zich in Zuid-Oost Azie aan het ontwikkelen is.

2. De in Wageningen beleden interdisciplinaire wetenschapsbenadering gaat ook elders meer de boventoon voeren: integrale benadering van probleemvelden, inclusief milieuhygienische, technische en sociale aspecten en met gebruikmaking van beta- en gamma-wetenschappen. Wageningen heeft hier een relatieve voorsprong, maar ook op dit front zal de LUW dus meer concurrentie gaan ondervinden, ook van niet-universitaire instellingen. Op vele deelgebieden zullen anderen proberen de LUW naar de kroon te steken.

3. De conclusie moet zijn dat de LUW een samenhangend probleemveld moet kiezen, waarin ze internationaal kan uitblinken: niet alleen in (analytische) diepte maar ook in de integrerende aanpak.

4. Als je dan kijkt naar de eerste twee door NRLO en OCV genoemde opties - groene ruimte of agribusiness & voeding - dan kan een ieder vaststellen dat de LUW binnen beide velden flinke hiaten vertoont. Op vele onderdelen zou vernieuwing, versterking en uitbreding nodig zijn om die hiaten op te vullen. De keuze voor een van beide opties creeert daar ook ruimte voor.

Natuurlijk zijn er ook argumenten die voor de combinatie van beide werkvelden pleiten: ze vertonen de nodige overlap en een breder werkveld heeft allicht meer potentie om studenten te trekken. Maar zo'n combinatie geeft wel grotere risico's ten aanzien van kritische massa, kwaliteit, diepgang, snelheid en concurrentiekracht. De LUW zal dan binnen haar werkveld duidelijk enkele specialismen moeten schrappen (welke?) en wel tijdig, omdat het bestuur vervolgens strategische allianties moet sluiten met andere instellingen om langs die weg de noodzakelijke integraliteit veilig te stellen.

Het slechtste wat kan gebeuren is dat de LUW de discussie over haar werkveld uit de weg gaat. Voor filosofieen als laat duizend bloemen bloeien en het een doen maar het ander niet laten is op termijn eenvoudig geen ruimte meer.

Re:ageer