Wetenschap - 29 januari 1998

KCW-managers communiceren in geheimtaal

KCW-managers communiceren in geheimtaal

KCW-managers communiceren in geheimtaal
Over de toekomst van een innovatief virtueel interdisciplinair centrum
De managers en directeuren van KCW bedenken samen een nieuwe taal om de strategie vorm te geven. De buitenwereld begrijpt daar weinig tot niets van, vreest WUB-redacteur Albert Sikkema. Maar dat is ook niet het doel van de nota's. De geheimtaal moet eendracht en enthousiasme tussen de managers kweken
Duurbetaalde managers en directeuren zitten op woensdag 21 januari in volle zaaltjes bij elkaar in het IAC om over het Kenniscentrum Wageningen te praten. Het ene groepje buigt zich over Aanscherping van het tweede positioneringsthema, waarbij we thema 2 kunnen zien als een verbijzondering van twee van de functies van de groene ruimte. Een ander groepje wordt gevraagd: Formuleer de diverse thema's en subthema's zodanig dat (potentiele) opdrachtgevers herkenbare thema's en aanspreekpunten zien binnen KCW en Herformuleer de genoemde marketingsconcepten vanuit het concept van klantgerichtheid. De groepjes hebben een uur de tijd en dienen een mondeling verslag uit te brengen van twee minuten
Het resultaat staat in het WUB van vorige week. De woordvoerders van de groepjes waarschuwen voor een te interne orientatie, pleiten voor kwaliteit, willen de merknaam W, zijn het oneens over het kruis van Peper, wijzen op ondoorzichtige netwerken binnen de instellingen en pleiten voor virtuele interdisciplinaire innovatiecentra. Bent u daar nog?
Ik vrees dat vele lezers niet aan de tweede alinea zijn begonnen, omdat het voorgaande nergens over gaat. Het lijkt op een uit de hand gelopen spelletje van een dispuut dat gezamenlijk een nieuwe wereld verzint, met een eigen taal, met eigen regels en gebruiken, en die dan stiekem gebruikt tijdens college. Een soort Secret History, maar dan zonder literair gehalte
Exegese
Lezers die willen deelnemen aan het spel moeten zich grondig voorbereiden. Om te beginnen moeten ze de geheimtaal ontcijferen. Je leest eens een strategienota en vraagt aan andere deelnemers wat die erin lezen. Samen verzin je dan een vertaling. Bijvoorbeeld: een innovatief virtueel interdisciplinair centrum is een werkgroep. Bedenk dan onmiddellijk dat een internationaal innov. virt. interd. centr. de toekomst heeft, liefst midden in het kruis van Peper. Dat positioneert lekker. U mag het denken, maar uitspreken is uit den boze, want meligheid wordt afgestraft. Het is een serieus spel
Na de nodige exegese hebt u een idee van wat er staat. U komt bijvoorbeeld niet voor in het stuk, op de assen of op het raster. Bedenk dan wat u te bieden hebt aan het grotere geheel en vertaal dat naar hun terminologie. Doet u veel in Nederland, dan moeten we de thuismarkt niet verwaarlozen; doet u veel in het buitenland, dan moet het dispuut zijn internationale ambities realiseren vanuit keuzes gedaan in een mondiale setting. U hebt dan bijvoorbeeld uw zegje gedaan over de internationalisering. Uw mening wordt opgeteld bij de andere van dit thema en u hebt uw punt gescoord
Hebt u meer ambities, laat dan ruimte voor andere deelnemers en standpunten. Dat impliceert dat u iets beweert en tegelijkertijd het tegendeel beweert. U zegt bijvoorbeeld dat de universiteit in de eerste plaats proces-georienteerd ten dienste van de wetenschappelijke vorming moet zijn, maar meldt tegelijkertijd dat een grote mate van flexibiliteit gehandhaafd kan worden en verstarring en verkokering wordt voorkomen door het instellen van thematisch georienteerde basisunits. Dan hebt u werkelijk de aandacht getrokken, want u suggereert nu dat u dit spanningsveld weet op te heffen. U hebt het spel, ofwel de randvoorwaarden begrepen
Afstand
Ooit, toen het rapport van Peper nog niet was gereduceerd tot zijn kruis, leek het ergens over te gaan in Wageningen. Sociologen en ecologen moesten zich bijvoorbeeld samen buigen over een milieuvriendelijke landbouw. Onderzoek naar de bodem, de stikstofbinding en DNA-onderzoek leken een duurzame landbouw dichterbij te brengen. Maar in de wereld van het management-dispuut groeien geen planten en wonen geen mensen. Daar groeit het kenniscentrum op synergie en markt, waarbij account managers de positionering naar buiten moeten verzilveren. De buitenwereld snapt hier niets van
Waarom wordt er over de markt, de studenten en de wetenschappers gepraat in plaats van met hen? Wat een wonderlijke manier van afstand creeren tot medewerkers die bepalend zijn voor het succes van het kenniscentrum. Maar de managers hebben de geheimtaal nodig om met elkaar door een deur te kunnen. In deze fase is niet belangrijk wat er gezegd wordt, maar dat er iets wordt gezegd, zodat de deelnemers gezamenlijk het idee krijgen dat ze ergens aan bouwen. Aan iets nieuws, vandaar de nieuwe abstracte taal. Organisatiedeskundigen bevelen zo'n aanpak aan bij grote, te fuseren instellingen. Binnen het dispuut groeit eendracht en enthousiasme en dat is eigenlijk de doelstelling van deze fase in het proces
De consequentie is dat er nu veel tijd en geld wordt besteed aan duistere formuleringen en bezweringsformules voor een verzameling managers. De buitenwacht moet even geduld hebben, de uitleg volgt nog wel. De echte testcase komt over enige tijd, als de managers hun gezamenlijke strategie moeten vertalen naar de problemen en de taal van hun klantenkring en medewerkers. Een mooie oefening voor de managers in een volgende bijeenkomst: probeer een zestienjarige scholier eens in gewoon Nederlands uit te leggen waar je mee bezig bent. In twee minuten

Re:ageer