Wetenschap - 6 juni 1996

Immuunrespons

Immuunrespons

Vissen hebben net als zoogdieren twee verschillende immuunresponsen: een tegen antigenen die in de cel ontstaan en een tegen antigenen die van buiten komen, bijvoorbeeld van bacterien. Dit ontdekte moleculair bioloog dr ir S. H.M. van Erp, die 29 mei promoveerde bij celbioloog prof. dr W.B. van Muiswinkel.

Van Erp keek naar het immuunsysteem van karpers. In de karperteelt komen vanwege de dichtheid in de vijvers vaak ziektes voor. Volgens de promovendus biedt inzicht in het immuunsysteem mogelijkheden om die ziektes te lijf te gaan.

Daartoe ontrafelde ze de MHC-genen. De eiwitten van het Major Histability Complex (MHC) spelen een essentiele rol in de immuunrespons. Zij presenteren soortvreemde, ziekte-verwekkende moleculen in fragmentvorm aan de T lymfocyten, immuuncellen gespecialiseerd in een afweerreactie. Daarbij coderen klasse-I-genen voor eiwitten die intra-cellulaire antigenen signaleren, en klasse-II-genen voor eiwitten die antigenen van buiten herkennen.

Van Erp vond vertegenwoordigers van klasse-I-genen bij de karper. Die bleken overeen te komen met genen van sommige zoogdieren en van de zalm. De overeenkomsten wijzen er volgens de promovendus op dat deze genen al voor de scheiding van karper- en zalmachtigen zijn ontstaan, zo'n 120 tot 150 miljoen jaar geleden. Van Erp ontdekte dat de klasse-I-genen zijn ontstaan uit de oudere klasse-II-genen.

Re:ageer