Wetenschap - 31 oktober 1996

Huisvlijt in cyberspace

Huisvlijt in cyberspace

Rijnsteegs flatnet

Het is uitgestorven in de vervallen bioscoop. Op het zwaar gehavende doek van de filmzaal draait een eenzame striptease-danseres met haar heupen. Een omgeving waar de liefhebber van computerspelletjes achter elke hoek een monster verwacht. Er hangt er een onheilspellende sfeer. Waar ben je, Ries?", vraagt Bjorn Hijmans aan Richard Olij. Even tevoren waren ze nog de beste maatjes. Er komt geen antwoord. Dan schiet een geleide raket door de filmzaal, dood en destructie achterlatend. You are the reason for birth control", galmt het door de Hijmans' studentenkamer. Op de computermonitor verschijnt de koele boodschap Press space to restart.

Weer gaat Hijmans op zoek naar Olij, in de straten van de verlaten computerstad. Die zit in werkelijkheid enkele Rijnsteeg-verdiepingen lager. Hun computers zijn verbonden via een netwerk. Toen aansluiting op het universiteitsnetwerk via de tv-kabel op zich liet wachten, namen ze het heft van de schroevendraaier in eigen hand en bouwden hun eigen netwerk: Rijnconet, het Rijnsteeg Computer Netwerk.

Olij zit in een soort cockpit. De kleine ruimte onder zijn hoogslaper is volgebouwd met apparatuur. Voor hem een grote monitor, geflankeerd door computer en printer. Rechts, op een armlengte afstand, fax en telefoon. Links floppy's en afstandsbedieningen. Direct naast de deur is nog plaats voor twee stoelen. Slechts de eerste meters van de kamer zijn begaanbaar. De rest wordt in beslag genomen door computers en onderdelen van machines die het leven hebben verrijkt met spreadsheet, spellingchecker en Internet. Hijmans heeft inmiddels pal voor de deur een plekje voor zijn stoel veroverd.

Het begon allemaal hier op 11A, met een nul-modem", steekt Olij van wal. In gewone-mensentaal: Dat is gewoon een snoertje tussen twee computers." Door die verbinding werd het mogelijk spelletjes tegen elkaar te spelen. Aanvankelijk was het voldoende dat twee afdelingsgenoten elkaars virtuele vliegtuigen uit de virtuele hemel schoten. Zeker in het begin werd de verbinding intensief gebruikt. Dan zaten er nachtenlang mensen achter de twee computers." Later wilden ook anderen hun computer aansluiten. Met het nul-modem was dat niet mogelijk. Olij en consorten gingen op zoek naar een andere oplossing.

Even leek het erop dat kabelmaatschappij NKM ongewild en onbewust zou meehelpen aan het ontstaan van Rijnconet. Toen enkele jaren geleden een nieuwe kabel werd aangelegd, bleef de oude liggen. Hijmans: We hebben dus eerst geprobeerd de oude tv-kabel te gebruiken, maar dat lukte niet. Het signaal werd te veel verzwakt." De doe-het-zelf-systeembeheerders besloten hun eigen kabel te leggen.

Er zijn geen grote plannen aan het bouwen vooraf gegaan. Het netwerk is in de loop van de tijd gegroeid, van computer naar computer. Bovendien is gekozen voor een goedkope, maar kwetsbare opzet: de computers zijn via een enkele kabel met elkaar verbonden. Die moet van begin tot eind intact zijn. Olij: Anders ligt het hele netwerk plat. Als een konijn van een van de gebruikers de kabel doorknabbelt, dan werkt niets meer." In die gevallen moeten Olij en Hijmans een weekendje in de weer om de kink in de kabel op te sporen.

Een tijdje fungeerde een computer als server, waardoor het netwerk dienst kon doen als een mini-Internet. De gebruikers konden netsurfen over elkaars pagina's. Maar de server is uit de lucht, aldus Hijmans, en surfen is er niet meer bij. Wel is het nog mogelijk elkaars programma's te gebruiken en boodschappen rond te sturen. Bovendien fungeert het net als elektronische babbelbox. De oorspronkelijke functie van het net, het spelen van spelletjes, blijft belangrijk. Het is allemaal niet heel professioneel", vertelt Olij. Het is geen bedrijf. Als iets niet goed werkt, dan hoeft het niet per se onmiddellijk te worden gerepareerd. Het moet wel leuk blijven."

Vooral studenten die een beetje in computers geinteresseerd zijn, hebben een aansluiting op Rijnconet. Merendeels kennissen van Olij en Hijmans, want ze hebben weinig ruchtbaarheid gegeven aan het systeem. Het net telt een vrouwelijke gebruiker. Er zijn ongeveer 25 computers aangesloten, verdeeld over drie losse netwerkjes. Olij: Als de kabel langer wordt dan tweehonderd meter, moeten we een versterker aanschaffen en daarvoor hebben we het geld niet."

Olij laat de kabeltjes zien die de flatbewoners met elkaar verbinden. Vanaf zijn computer loopt een draad naar het raam. Hij verdwijnt door het luchtrooster en loopt onder het balkon van de bovenburen door naar een afdelingsgenoot. Een ander kabeltje gaat de gang op, naar de meterkast. Tussen de elektriciteitsleidingen kringelt het snoertje naar boven, naar andere verdiepingen.

Tot nu toe weet de SSHW niet dat haar huurders op eigen houtje een computernetwerk in de flat hebben aangelegd. Olij en Hijmans weten dus niet of de verhuurder hun activiteiten wel goedkeurt. Bovendien is onbekend of mensen nog trek hebben in het Rijnsteeg-net als LUW en NKM Internet-aansluitingen bieden aan studenten. Het tweetal zou de concurrentie met de kabelboer wel aandurven, melden ze optimistisch. We zouden het ook leuker kunnen maken. Maar dan moeten we de zaak professioneler opzetten; dat doen we alleen als we zeker weten dat we hier van de SSHW mogen blijven zitten."

Re:ageer