Wetenschap - 16 februari 1995

Hongaars parlement buitenspel

Hongaars parlement buitenspel

Het hervormingsproces in Hongarije ondervindt een grote terugslag. De communisten bezitten sinds de jongste landelijke verkiezingen in 1994 de absolute macht, beheersen de media en zetten het parlement buitenspel. De machteloze oppositie ontbeert bovendien de steun van de bevolking, die zich teleurgesteld heeft afgewend van de politiek. De belangrijkste opponent van de regering is daardoor het Internationale Monetaire Fonds. De communisten zijn gedwongen om hiermee te onderhandelen, wegens de grote buitenlandse schuld. Aldus Laszlo Maracz van het Oost-Europa Instituut van de Universiteit van Amsterdam die op 7 februari een lezing hield in De Wereld bij Studium Generale. (Maracz sprak dus over Hongarije en niet over Rusland, zoals het WUB vorige week abusievelijk meldde in een fotobijschrift.)

Marasz verklaart de electorale ommekeer deels uit de nimmer openbaar gemaakte onderhandelingen van 1989 tussen de voormalige communistische regering en de burgerbeweging. Achteraf valt af te leiden dat, om een vreedzame overgang te bespoedigen, de communistische leiders en veiligheidsdiensten in 1989 de garantie kregen dat ze niet voor het gerecht hoefden te verschijnen. Hierdoor kon de nieuwe niet-communistische regering Antal nooit haar verkiezingsbelofte waarmaken om het land te zuiveren van vermaledijde communistische invloeden. Bovendien sloot premier Antal een pact met de liberalen uit de oppositie, om een vereiste meerderheid te krijgen voor grondwettelijke wijzigingen. Met dit kiezersbedrog verspeelde Antal volgens Maracz haar benodigde politieke speelruimte voor een krachtdadig beleid en werd hiervoor genadeloos afgestraft in de verkiezingen.

De bevolking keert zich ondertussen ontevreden af van het politieke gekonkel. Bij de gemeenteraadsverkiezingen kwam slechts veertig procent van de kiezers opdagen - bij de landelijke verkiezingen nog zeventig procent - en ze koos maar liefst 2500 onafhankelijke kandidaten als burgemeester. Slechts 500 posten werden toegewezen aan vertegenwoordigers van politieke partijen.

Re:ageer