Wetenschap - 23 maart 1995

Hofschreuder

Hofschreuder

Het laatste rapport van het programma Additioneel verzuringsonderzoek komt binnenkort uit. Weten en begrijpen we nu alles?

Wetenschappelijk gezien zijn we natuurlijk niet klaar, maar de schattingen zijn redelijk betrouwbaar geworden. Als beleidsondersteuning is het toch wel heel aardig. We kunnen nu goed aangeven welk deel van de verzuring uit eigen land komt en welk deel uit het buitenland. Wat dat betreft zijn de onzekerheden niet zo groot meer.

We kunnen helaas niet aangeven wat precies de risico's van bijvoorbeeld de ammoniakdepositie zijn voor bossen en vegetaties. De vraag, maar dat is een politieke vraag, is wat je nu moet doen. Moet je de verontreiniging bij de bron aanpakken of moet je trachten de effecten te neutraliseren door bijvoorbeeld bij te mesten. Met de laatste optie verstoor je natuurlijk ecosystemen, zoals arme graslanden, heidevegetaties en duinen. Dat worden dan gewoon boomakkers.

Aan de andere kant moet een sociaal-economische afweging gemaakt worden. Het werkelijk bereiken van de normen kan te duur zijn, puur financieel of uit het oogpunt van werkgelegenheid. Op basis van het rapport is het nu mogelijk dat politici die knoop doorhakken.

Uit het onderzoek is duidelijk geworden dat ammoniak een grote rol speelt bij de eutrofiering; dat wisten we vooraf niet. Ook, en dat vind ik zelf aardig, zijn de modellen van de luchtmensen met die van de bodemkundigen op elkaar afgestemd. Voordat het onderzoek begon, klopte de combinatie van de metingen aan de lucht en in de bodem niet. Nu wel, en dat betekent dat emissie-maatregelen goed zijn door te rekenen. We weten nu wat er dan gebeurt, ook in de toekomst. Die strijdbijl is begraven.

Duidelijk is inmiddels wel dat de uitstoot aan verzurende stoffen is afgenomen. Dat geldt zeker voor zwavel, maar ook, zij het in mindere mate, voor ammoniak. De maatregelen op de boerderijen sorteren effect, al is dat wat minder dan we vooraf verwachtten. Een van de problemen is bijvoorbeeld dat door de mestinjectie de stikstof beter wordt benut en er dus minder in de grond hoeft. Doorgaan op het hoge niveau betekent gewoon het bevorderen van uitspoeling naar het grondwater....

Al met al is de verzuring met zo'n veertig procent afgenomen en dat is weliswaar nog lang niet voldoende, maar wel mooi meegenomen."

Re:ageer