Wetenschap - 20 april 1995

Het karwei begint buiten de partij

Het karwei begint buiten de partij

Plantenveredelaar Jacobsen stelt in een interview (WUB 13) dat Buys & Ko, de plaatselijke natuurvoedingswinkel, een winkel is voor de elite, terwijl de produkten toegankelijk zouden moeten zijn voor iedereen. Uit mijn eigen ervaring weet ik echter dat de winkel wel degelijk frequent door mensen met lagere inkomens (studenten, uitkeringstrekkers) bezocht wordt.

Aan het begin van hetzelfde interview stelt Jacobsen: We zitten in een marktsysteem waarbij geweld wordt gedaan aan duurzaamheid. Als wij met elkaar echt eens gingen betalen wat het voedsel waard is, verdient de boer meer per hectare, waardoor hij minder gefocust hoeft te zijn op bestrijdingsmiddelen en hoge opbrengst". Welnu, ik durf zonder voorbehoud te stellen dat de prijzen die Buys & Ko hanteert meer in de richting gaan van wat het voedsel waard is dan de supermarktprijzen. De laatste zijn namelijk, veel meer dan de natuurvoedingsprijzen, zuiver een resultante van het door Jacobsen aangehaalde gewelddadige marktsysteem. Mijn advies zal duidelijk zijn.

Een andere uitspraak in dit interview waar ik op wil reageren heeft betrekking op de vakgroep Ecologische landbouw: Als je aan de ene kant mensen bestookt met negatieve opmerkingen over biotechnologie en aan de andere kant onderzoek doet naar morfogenetische velden, dan vraag je je wel eens af of ze wel de rationele kant op willen". Wat wordt hier bedoeld met rationeel?

De heersende wetenschap probeert levensverschijnselen op mechanistische wijze te verklaren. De drijvende kracht achter levensverschijnselen zoekt zij in steeds kleinere deeltjes. In gepopulariseerde vorm is dit een algemeen voorkomende denkwijze geworden. Men kan dit rationeel noemen want deze manier van denken baseert zich uitsluitend op zintuiglijke waarnemingen die door het verstand (de ratio) geordend worden. Ze verwaarloost daarmee echter het levendige denken vanuit het geheel en leidt als gevolg daarvan direct tot een ieder voor zich-mentaliteit. En het is juist deze ieder voor zich-mentaliteit, geinstitutionaliseerd in een marktsysteem waarbij geweld wordt gedaan aan duurzaamheid, die tot sociale en ecologische catastrofes leidt. Zo bezien is de heersende wetenschapsopvatting dus juist irrationeel. En in dit licht moeten de pogingen om vernieuwende wetenschapsvormen als de morfogenetische veldentheorie en de boetheanistische fenomenologie te ontwikkelen,
gezien worden. Het zijn geen schimmige, irrationele aangelegenheden en het is ook geen spielerei zoals wel beweerd wordt. Het zijn kiemen voor een vernieuwing die hard nodig is. We moeten ons afvragen wat de voorwaarden zijn waaronder deze kiemen hun veelbelovende potenties kunnen ontplooien!

Re:ageer