Wetenschap - 7 november 1996

Goverde

Goverde

Daar komt weer zo'n wereldtop aan, over voedsel dit keer, in Rome. Heeft dat nou zin, een zoveelste rondje hoge pieten laten praten over een allang bekend probleem?


Zeer zeker, zoiets heeft impact. Er zijn nu eenmaal internationale fora over grootschalige problemen noodzakelijk. Sterker: er komen steeds meer problemen die dergelijk internationaal, mondiaal of globaal vertoon vereisen. Het is onontkoombaar dat vertegenwoordigers van soevereine staten elkaar ontmoeten om problemen te bespreken.

Je moet dan overigens niet alleen naar de formele, plenaire vergaderingen kijken, maar ook, misschien juist, naar de wandelgangen. Daar worden conclusies voorbereid, nieuwe afspraken gemaakt en contacten gelegd voor de volgende bijeenkomst. Natuurlijk moet je wel een beetje een optimist zijn om het in zo'n circuit te kunnen volhouden.

Het punt is gewoon dat de wereld niet hierarchisch is georganiseerd. Er zijn nu eenmaal 180 soevereine staten, elk met een eigen optiek. De een beoordeelt een situatie vanuit geopolitieke belangen, een ander op basis van militaire opties en weer een ander op basis vanuit economische overwegingen of mensenrechten. Het is een voortdurende verstrengeling van thema's, elk met een eigen rationaliteit; begrippen als goed en kwaad zijn daar ook geen criteria meer.

Als je de fora afschaft - wereldwijd zijn er geloof ik zo'n zesduizend geteld - waar deze mensen, de naties, elkaar ontmoeten kom je helemaal nergens meer.

Het wereldsysteem functioneert nu eenmaal zo. En zelfs al zou een land op een bepaald moment de agenda bepalen, dan nog kunnen andere het zich niet veroorloven weg te blijven. Dat is ook niet te organiseren. Natuurlijk is het soms wrang dat politici die in onze ogen een bizarre politiek bedrijven, gewoon het woord mogen voeren. Maar wat wil je dan, een boycot? Meestal blijkt dat een moeizame aangelegenheid, die langs illegale kanalen toch wordt ontdoken.

Het is binnen die complexe organisatie van de wereld niet mogelijk om strikt hierarchisch instrumenteel vraagstukken te benaderen. In de zin van: als ik voor dit probleem deze instrumenten inzet, is het morgen opgelost. De meeste problemen zitten niet zo een op een. Het is voortdurend een kwestie van duwen, trekken, cooperatief zijn en beentje lichten.

Re:ageer