Wetenschap - 28 september 1995

Gorter:

Gorter:

De nieuwe bestuursopzet

Op het eerste gezicht lijkt de nieuwe bestuursstructuur van minister Ritzen eenvoudiger dan de huidige. De universiteitsraad krijgt medezeggenschap in plaats van medebestuur. Dat kan een hoop slagvaardigheid in de top van de organisatie opleveren, maar als je dan de checks and balances in de wet ziet, het hele scala aan procedures, dan kan deze opzet zelfs vervelender uitpakken", stelt mr H.O. Gorter, de jurist van de Landbouwuniversiteit.

Het college van bestuur zit tussen de raad van toezicht en de medezeggenschapsraad in. De raad van toezicht moet goedkeuring verlenen aan het collegebeleid; de raad krijgt een gedegen lijstje met bevoegdheden. De medezeggenschapsraad kan op een heleboel terreinen inspraak hebben, ook bij de begroting. Nu is het zo dat de raad commentaar levert op de begroting van het college van bestuur. Het college gaat wat sleutelen, waarna de begroting meestal in de volgende raadsvergadering wordt aangenomen."

In de nieuwe situatie doet het college van bestuur in feite een voorstel aan zichzelf. Dat voorstel wordt besproken met de medezeggenschapsraad. Als die geen instemming verleent, kan het college het besluit niet nemen. Als tussenstap kan de raad van toezicht worden ingeschakeld, die een soort bemiddelende rol heeft. Het college moet dus zorgvuldig met zijn rol omgaan, anders kan de besluitvorming vastlopen."

Omdat in Wageningen het universiteitsbestuur en het faculteitsbestuur geintegreerd zijn, houd je nog maar een bestuur over. De rector is tevens de decaan van de universiteit. Op dit moment opereert het cvb-o (de rector en de voorzitters van de vaste commissies voor onderwijs en wetenschap) min of meer als faculteitsbestuur. De vaste commissies worden echter niet meer in de wet genoemd. Daarentegen krijgt het college van decanen een zwaarder accent: het blijft over als enige facultaire adviesorgaan, dat ook de raad van toezicht adviseert."

Dit roept vragen op. Is het college van decanen straks een soort faculteitsbestuur? En hoe stel je dat dan samen? Nu bestaat het uit de voorzitters van de vaste commissies en de vijf sectorvoorzitters; samen de zeven hoogleraren die in de wet worden genoemd. Maar de universiteit wil van de sectoren af. Moeten straks enkele directeuren van onderwijs- en onderzoeksinstituten in het college van decanen worden benoemd? De wet geeft veel speelruimte op dit punt."

Onderin de universitaire organisatie is de centrale vraag: aan welke eenheid hang je het personeel op? Momenteel is het personeel van de onderzoeksinstituten daar te werk gesteld vanuit de vakgroepen, maar die verdwijnen. De wet biedt de instituten de mogelijkheid zelf het personeelsbeheer te gaan doen. Maar het personeel blijft voorlopig in verschillende gebouwen zitten, zodat per gebouw beheer nodig is. Je kunt die basiseenheid capaciteitsgroep noemen, in plaats van vakgroep. Maar als je kiest voor onderzoeksinstituten met beheerstaken, dan moet er bij elk instituut weer een medezeggenschapsraad komen. Per saldo wordt de situatie er niet eenvoudiger op."

De nieuwe bestuursopzet ademt de sfeer van een compromis. Neem het recht van studenten om voortaan collectief beklag over het onderwijs te kunnen doen; dat is een vreemde eend in de bijt, een politieke toezegging van Ritzen aan de studentenbonden. Naast het collectieve beklag kunnen studenten individueel hun recht halen en ze hebben ook nog eens de helft van de zetels in de medezeggenschapsraad. En als je dan ziet dat de raad eigener beweging allerlei commissies mag instellen, weet ik niet of dit allemaal zoveel duidelijker wordt."

Re:ageer