Wetenschap - 23 november 1995

Goedheiligmensen

Goedheiligmensen

Meneer en mevrouw Sinterklaas

Sinterklaas is weer aangekomen in de Wageningse haven. Een kijkje achter de schermen, waar de vrouw van Sinterklaas de carriere van haar man stevig ondersteunt. Hij distribueert vijf-honderd kilo snoepgoed en moet soms een baard uit de keel trekken. Zij kent veel eenzame, koude nachten en herstelt 22 Pietepakken.


Sinterklaas is zeer betrokken bij Wageningen. De leden van de winkeliersvereniging kent hij van haver tot gort. Die zijn allemaal enthousiast en gul en hebben veel voor de stad over. Dat waardeer ik zeer", aldus de Goedheiligman. Hij zit op zijn praatstoel; de intocht is achter de rug en de verjaardag nog twee weken weg, dus is er even een adempauze. De oude heer is gaarne bereid wat te vertellen over zijn professie.

Elk jaar begeleiden 22 Pieten hem tijdens zijn intocht. Een vaste kern en daarnaast wat losse Pieten, die van jaar tot jaar wisselen. Iedereen wil graag eens meehelpen met strooien en cadeautjes rondbrengen", zegt hij glimlachend.

Als ik met mijn gevolg de haven van Wageningen binnen vaar en ik zie al die kinderen en hun ouders, vol spanning; ik hoor hun gezang, hun lachen en juichen, dan raak ik ontroerd, dat maakt zoveel indruk op mij. Op ons allemaal trouwens. Het is elk jaar weer een hele belevenis. We hebben nu een ander schip, oorspronkelijk afkomstig uit het Friese Bolsward. Het is al vijf en zeventig jaar oud! De schipper is erg trots dat hij Sint mag vervoeren!"

Als het laag water is, kan de boot niet aan wal komen. Sint en zijn vrouw schaterlachen als ze vertellen over die keer dat havenmeester Brouwer tot zijn knieen in het koude water moest, om Sint droog aan land te helpen. En de loopplank was ook nog te kort. Stel je voor", ginnegapt de bisschop, dat mijn mijter, mantel en baard daar ergens in de Rijn dreven. Wat moesten die kinderen dan wel van mij denken?"

Waarom rijdt Sint in een rijtuig en niet op een witte schimmel? Nou, dat is echt niet omdat ik bang ben, hoor! Maar het is nu eenmaal een Wageningse traditie. Bovendien, je kunt je beter op de kinderen concentreren. Zo'n paard is in de drukte wel eens schrikachtig."

Stinken

Het weer speelt Sint vaak parten. Op de boot drinken ze allemaal een glaasje, als het koud is. Niet te veel, want een Sint die uit zijn bek stinkt bij al die kinderen, daar moet je toch niet aan denken!"

En soms kloppen de weerberichten helemaal niet. Bij slechtweer-voorspellingen komt er soms toch een prachtige warme dag en lopen ze allemaal te zweten in hun dikke kleding. Het ergste is de regen.

De vrouw van Sinterklaas is er ook bij komen zitten. Ze is even gestopt met het vervaardigen van marsepeinen varkens, rijbewijzen en broodjes bal. Want de produktie moet doorgaan, anders hebben ze straks te kort en dat mag nooit, nooit gebeuren. De vrouw van Sinterklaas heet Wil en ze ziet er duidelijk stukken jonger uit dan haar bejaarde echtgenoot.

Hoe vindt ze het om nooit met pensioen te gaan? Ze lacht opgewekt. Aan die gedachte ben ik al gewend. Mijn man is absoluut niet van plan om het de eerste honderd jaar op te geven. Dus vrije tijd komt er voorlopig niet voor mij."

Ze vertelt van de 22 complete Pietepakken die ze ieder jaar moet wassen, strijken, verstellen en keurig weghangen op zolder, voor het volgend jaar. Vooral de Pietehandschoenen, die zo slijten van het graaien in de zakken met die ruwe pepernoten, moeten vaak worden versteld.

Over die handschoenen weet Sint ook wel wat te berde te brengen. Ik wil altijd paarse handschoenen. Tenslotte ben ik bisschop en die dragen paarse handschoenen." Maar die zijn niet te krijgen, dus verf ik witte handschoenen.....", valt Wil in. Paars!" rondt Sint af. Nou, op een keer was het vreselijk slecht weer. Het regende pijpestelen." Met velen!" kan zijn vrouw niet nalaten te rijmen.

Rood

Pijpestelen", hervat Sinterklaas. Er stond vijf centimeter water in het rijtuig. Daar gooiden de Pieten ook nog eens pepernoten in, tenminste, die kwamen er tijdens het strooien in terecht. Mijn schoenen sopten in de bruine blubber. Later moesten de rijtuigmensen die bende weer allemaal schoonmaken, dat was me wat! En mijn rug bleek helemaal rood te zijn. Mijn mantel had afgegeven! En mijn handen waren paars."

De handschoenen", legt zijn vrouw uit. De verf droop eruit. Hij heeft weken met paarse handen gelopen!"

Sint moet er nu ook om lachen. Toen het gebeurde, vond hij het minder. Zijn vrouw heeft uren op die rode rug moeten boenen. Een schrijnende ervaring. Er zijn toch al zoveel dingen die hij bij zijn intocht meemaakt.

Eens kreeg hij een stukje worst van een slager tijdens een intocht. Goedbedoeld. Maar met de worst ging een stuk van de baard mee. Ik moest ten aanschouwe van al die mensen mijn baard achteruit mijn keel trekken! Dat was walgelijk!" Hij kijkt er nog vies bij. Sindsdien neem ik niets meer aan, hoewel de mensen ons overal wat aanbieden. Heel aardig, dat wel. De Pieten krijgen een warme croquet bij de snackbar, een warm visje bij de visboer, een pilsje bij de slijter."

Vijfhonderd kilo strooigoed brengt Sinterklaas mee. Ja, dat is eigenlijk het duurste van de hele intocht", verzucht de Sint. Tachtig dozen van vijf kilo. De leden van de winkeliersvereniging betalen dat allemaal. Maar er zijn 85 winkeldeuren in de Hoogstraat en veertig leden...dus die anderen profiteren gratis van alles mee." Sinterklaas kijkt nu heel verdrietig. Er zijn wel een paar grote zaken die Sint een warm hart toedragen. Maar meestal zeggen de mensen van de winkelketens, dat de grote baas het niet goed vindt dat ze lid worden. Dat is heel jammer, want dan zou de last voor de anderen wat minder worden, nietwaar? Vele schouders maken de lasten licht."

Vreemdgaan

Vindt Wil het niet vervelend dat de Sint zo laat in de nacht nog aan het werk is? Dan ligt ze aldoor alleen in bed. Je went eraan. En vreemdgaan kan hij niet, mocht hij dat willen. Met al die Pieten om hem heen is er zoveel controle! Maar ik heb wel altijd koude voeten en mijn man nooit. Als hij weg is, kan ik mijn voeten niet bij hem warmen. Dus op mijn verlanglijstje heb ik nu een elektrische deken staan", bekent ze.

Is het huwelijk nog steeds goed ondanks de druk van al die jaren? Sint en zijn vrouw knikken heftig van ja. We zijn zaterdag 25(0) jaar getrouwd!"

Hoe zit het met Zwarte Piet en de discriminatie? Hebben we hier geen problemen mee", antwoordt de Sint zeer gedecideerd. Het zijn eerder de Nederlanders die zich schamen voor de slaventijd, die er iets over zeggen. De gekleurde mensen hier willen zelfs graag met de Pieten op de foto, voor de familie! Het is nu eenmaal onze traditie en heeft niets discriminerends te betekenen."

De vrouw van Sinterklaas verwondert zich erover dat kinderen nooit vragen waar de kleine Pieten vandaan komen. Er zijn immers geen moeder-Pieten. Maar ja, filosofeert ze, er komt ook altijd weer een nieuwe Paus. Dus moeten er toch ergens vader en moeder Pieten en Pauzen zijn."

Re:ageer