Wetenschap - 26 oktober 1995

Giesen

Giesen

De boeren fulmineren tegen het halveren van de mestrechten van een veehouder bij bedrijfsbeeindiging. Dat betekent een enorme waardevermindering, die ook een rol kan spelen bij het aanvragen van financiering bij banken.

In principe hebben ze gelijk. De mestwetgeving was bedoeld om een overschotprobleem op te lossen; daaruit vloeiden de mestrechten per bedrijf voort. Om het beleid niet te star te maken zijn die rechten vervolgens verhandelbaar gemaakt en daarmee zijn ze een niet geringe waarde gaan vertegenwoordigen. Varkensbedrijven werden door de mest meer waard, omdat de mest waarde heeft gekregen.

Als de overheid mestrechten inneemt, daalt de verkoopwaarde van het bedrijf. Dat is een prive-probleem voor de boer die zijn bedrijf aan het eind van zijn loopbaan beeindigd: hij houdt minder over voor zijn oude dag. Hetzelfde speelt overigens voor huizenbezitters, die te horen krijgen dat vlakbij de Betuwelijn wordt aangelegd.

Het kan ook een probleem vormen bij het aantrekken van vreemd vermogen. Banken kijken wat een bedrijf bij liquidatie waard is en nemen dat mee in hun beoordeling. Natuurlijk kijken ze ook naar wat het bedrijf aan inkomsten kan genereren en naar de kwaliteit van de ondernemer. Op het moment dat het even slecht gaat met de sector - de varkenshouderij is een risicovolle sector met veel vreemd vermogen - hebben boeren aanvullende kredieten. In dergelijke perioden gaat er immers meer geld uit dan dat er binnen komt. Op zo'n moment kan de waarde van het bedrijf een rol spelen.

De banken zijn in zo'n slechte periode min of meer gedwongen te blijven financieren tot het weer beter gaat. Maar ze zullen niet iedereen overeind houden. Een goeie boer, een goeie manager zal een grotere kans maken, omdat ze geen betere op het bedrijf kunnen krijgen; een slechtere ondernemer kan te horen krijgen dat het afgelopen is. Daarbij kunnen lange termijnoverwegingen een rol spelen, zoals de omvang van het bedrijf in relatie tot te verwachten milieumaatregelen, enzovoorts.

Overigens zijn de banken niet gebaat bij het uitdunnen van de agrarische bedrijfstak. Onze vakgroep heeft niet zo lang geleden nog onderzoek gedaan, in opdracht van een bank, naar nieuwe mogelijkheden voor kleine bedrijven in een bepaalde regio."

Re:ageer