Wetenschap - 3 december 1998

Geurexpert wordt freelance onderzoeker

Geurexpert wordt freelance onderzoeker

Geurexpert wordt freelance onderzoeker
Ik wil de rozenkennis voor Wageningen behouden
Het opheffen van de vakgroep Tuinbouw leek de doodsteek voor het onderzoek naar rozen. Maar onderzoeker dr ir Peter van de Pol liet het er niet bij zitten en zet zijn onderzoek nu freelance voort op het kassencomplex van Unifarm. In de hoop op betere tijden
Die vaas is wat te stijf, mompelt dr ir Peter van de Pol, wijzend naar een bos groen-witte rozen. Die heeft hij net uit de koelcel van het kassencomplex van Unifarm gehaald, maar ze kunnen natuurlijk niet zomaar in een willekeurige vaas worden geplempt. Het gaat Van de Pol weliswaar om de geur van deze Emmelien, maar de lange tere stelen kunnen niet in een laag vaasje overeind blijven staan. Ten einde raad haalt de onderzoeker een vaas met een stuk eraf achter uit zijn auto. Pas als de rozen zijn opgewarmd, gaan ze hun lichtcitroenachtige geur verspreiden
Van de Pol, die zichzelf freelance onderzoeker noemt, probeert zijn eigen geurlijn voor rozen te kweken. Gefascineerd is hij door deze bloemen, al zolang hij zich herinnert. Het is een uniek gewas. Het is het enige gewas dat zes jaar lang elke dag te oogsten is. Bovendien is het fysiologisch ingewikkeld. Als je een roos oogst, haal je het beste blad eraf. Dat is iets anders dan bijvoorbeeld tomaat, waar je alleen de vrucht eraf haalt. De roos wordt over de hele wereld geteeld en het areaal is in nog geen tien jaar tijd verdubbeld tot tienduizend hectare. In Nederland wordt duizend hectare geteeld, goed voor een productiewaarde van een miljard gulden
Daarom ging het de wetenschapper erg aan het hart toen de vakgroep Tuinbouw werd opgeheven en er voor rozenonderzoek geen plaats meer was. In juni nog vierde hij er zijn 25-jarig jubileum, vlak daarop was het definitief voorbij. Maar zijn oude liefde kan hij niet laten vallen. Dus bedacht Van de Pol een constructie: hij maakte gebruik van de 55-plusregeling, maar bood zich tegelijkertijd aan bij Unifarm om daar onderzoek te doen aan rozen. Voor het kweken van een geurlijn, het ontwikkelen van nieuwe onderstammen en vermeerderingsonderzoek naar nieuwe teeltmethoden. Unifarm stelt de capaciteit en kassen beschikbaar, Van de Pol zijn kwaliteiten als wetenschapper
Daarmee is Van de Pol de enige onderzoeker in Wageningen die zich bezig houdt met rozen. In betere jaren had hij nog drie collega's die ieder een facet bestudeerden. Iemand op het Centrum voor Plantenveredelings- en Reproductieonderzoek (CPRO-DLO) hield zich bezig met de veredelingskant, het Instituut voor Agrobiologisch en Bodemvruchtbaarheidsonderzoek (AB-DLO) met de fysiologische kant en het Instituut voor Agrotechnologisch Onderzoek (ATO-DLO) met de houdbaarheid. Allengs zijn deze collega's vertrokken of houden ze zich niet meer bezig met rozen. Alleen Van de Pol is nog over, maar ook niet meer op zijn oude plek
Niet alleen voor de onderzoekers, maar ook voor studenten vindt hij het jammer dat de rozengeur niet meer tot de lokkers behoort. Want, zo is zijn stellige overtuiging, studenten moet je lokken. Die lok je via hun basale interesses, bijvoorbeeld geuren. Dan gaan ze zich wel verdiepen in computermodellen of microscopen, niet andersom. Het bewijs voor zijn stelling volgt onmiddellijk. De laatste anderhalf jaar werkte hij nog maar halve dagen. Op basis daarvan mocht hij drie studenten begeleiden, het werden er tien. Studenten stonden in de rij. De afgelopen tien jaar heeft hij tien aio's afgeleverd. Naast aio's leverde Van de Pol zo'n tweehonderd doctoraalstudenten af
Het is toch zonde om die verslagen in de papiervernietiger te gooien? Ik wil die kennis voor de universiteit behouden. Als je alles weggooit, heb je het niet zo snel weer opgebouwd. Ik hoop dat er weer betere tijden komen, dat andere onderzoekers zich aansluiten en dat er weer iemand speciaal met rozen bezig kan zijn.
De roos heeft zijn warme belangstelling, het is de geur van de bloem die zijn hart heeft gestolen. Daar is hij dan ook, samen met zijn vrouw, al zeker dertig jaar mee bezig. Ruiken en voelen zijn heel primair. Geur heeft een signaalfunctie, betekent gevaar, heeft te maken met aantrekken en afstoten. Bij geur hoef je niet na te denken, dat is meteen raak. Wist je dat de waardering van een geur bepaald wordt door de omstandigheden waaronder je die geur voor het eerst rook? Dus doe maar niet je lievelingsgeur op als je naar een begrafenis gaat.
Van de Pols geurexpertise is niet onopgemerkt gebleven. Hij staat inmiddels bekend als de Wageningse geurdeskundige. In die hoedanigheid was hij onlangs gastspreker op een geursymposium van Colgate-Palmolive, een multinational met producten in meer dan tweehonderd landen. In het hol van de chemische leeuw pleit de wetenschapper dan vooral voor subtiel gebruik van geuren
Naturlijke geuren zijn veel complexer dan chemische. Daarom vervelen ze minder snel.

Re:ageer