Wetenschap - 11 juli 1996

Geen geld voor onderwijskwaliteit na inschattingsfouten LUW

Geen geld voor onderwijskwaliteit na inschattingsfouten LUW

Onderwijsvernieuwing moet hoe dan ook doorgaan

Het bericht dat de commissie-Wijnen slechts een van de vijf LUW-projecten voor onderwijsverbetering heeft goedgekeurd, sloeg aan de LUW in als een bom. Maandenlang dachten de LUW-bestuurders dat het wel goed zou komen met de twee miljoen die het ministerie van LNV had gereserveerd. Ze kregen immers geen negatieve signalen. Wat ging er mis?


Eigenlijk betwijfelde niemand dat de Landbouwuniversiteit de voor haar gereserveerde twee miljoen gulden zou krijgen uit het Studeerbaarheidsfonds. De universiteitsraad en het college van bestuur waren eensgezind over het Kwaliteits- en managementplan (KMP) voor het onderwijs. De te financieren projecten pasten mooi bij de ideeen uit de onderwijsnota 2000. Ook toen vorige maand bleek dat de commissie-Wijnen de KMP's van drie universiteiten had afgekeurd, leek er voor Wageningen geen vuiltje aan de lucht. Wageningen zat niet bij de drie en bovendien kregen deze universiteiten van minister Ritzen een tussentijdse herkansing. Alles leek er dus op gericht het geld gewoon naar rato aan de universiteiten uit te keren.

Pas eind juni bereiken de eerste geruchten de LUW dat het wel eens fout zou kunnen lopen. Voor ingrepen was het toen al te laat. Op 1 juli presenteerde Wijnen zijn oordeel, waarbij vier van de vijf LUW-projecten werden afgekeurd.

In eerste instantie wijt rector prof. dr C.M. Karssen het debacle aan de rommelige procedure van de commissie. De informatie en de instructies voor het schrijven van de plannen zijn veel te laat binnengekomen. Daarom moesten we het KMP en de projectvoorstellen in een paar dagen schrijven. Dat is veel te kort. We moeten tevreden zijn dat de Inspectie landbouwonderwijs ons KMP heeft goedgekeurd. Dat Wijnen de projecten vervolgens nog niet goedkeurt, vergelijk ik met de situatie dat de bouwvergunning is geregeld, maar dat de stenen nog niet helemaal klaar zijn."

Volgens Karssen kan de LUW inmiddels goed voor de dag komen. De vijf projecten die bij Wijnen zijn ingediend, zijn intussen door vakgroepen en richtingsonderwijscommissies (roc's) in concrete plannen vertaald. Richtingen willen blokken maken, vakgroepen hebben ideeen voor informatietechnologie en docenten hebben ideeen ontwikkeld over de manier waarop ze hun vakken willen verbeteren.

Criteria

Net als Karssen ziet de voorzitter van de onderwijscommissie vco, prof. dr ir L. Speelman, een eventuele herkansing met vertrouwen tegemoet. De uitgewerkte voorstellen zullen wel degelijk aan de criteria voldoen. Speelman is het overigens eens met het oordeel van de commissie-Wijnen over het voorstel Onderwijskundige ondersteuning. Dit voorstel, definitief afgekeurd door Wijnen, had niet ingediend mogen worden, meent Speelman, want het voldoet niet aan de criteria.

Toch is het de vraag of het optimisme van de twee bestuurders terecht is en Wijnen met de uitgewerkte voorstellen akkoord zal gaan. Wijnen zit namelijk niet te wachten op gedetailleerde ontwerpen voor bijvoorbeeld blokken. Ik heb het idee dat de LUW het hier en daar niet zo nauw heeft genomen met de criteria. Wij hebben bijvoorbeeld beoordeeld: hoe is de betrokkenheid van studenten, hoe creeert de universiteit een draagvlak, wie doet nu precies wat en op welke manier? Dit waren duidelijke criteria waarover we nauwelijks iets hebben teruggevonden", aldus Wijnen.

De gang van zaken legt echter ook een ander probleem bloot, namelijk de verhouding tussen de LUW en het ministerie van LNV. LNV heeft geld gereserveerd voor de kwaliteitsverbetering, maar laat de beoordeling over aan Wijnen. Desondanks spreken de LUW en LNV samen af om de projectvoorstellen niet te gedetailleerd in te dienen. Op grond van die afspraak kiest de LUW voor een KMP met vijf globale projecten die later ingevuld moeten worden.

Flauw

Zo meldt de directeur Wetenschap en Kennisbeleid van LNV, dr L. van Vloten-Doting, half februari dat met name de financiele paragraaf in het concept-plan van de LUW beknopter kan. Verder merkt zij op dat de mate van detaillering nogal verschilt per instelling, maar dat dat een kwestie van keuze is. LNV kan zich vinden in de mate van detaillering die de LUW heeft aangebracht.

Speelman: Ik ben daar dus nu een beetje flauw van. Het was hartstikke duidelijk wat we zouden moeten doen. We hebben bovendien met het ministerie afgesproken dat we elkaar op de hoogte zouden houden voor het geval er iets mis dreigde te gaan. Maar we hebben sinds half februari niets meer van het ministerie gehoord. Wij gingen er dus van uit dat het wel goed zat."

Wijnen daarover: Ik heb niets te maken met wat de LUW met het ministerie heeft afgesproken. Wij hebben de projecten beoordeeld, met dit resultaat. Dat lijkt me duidelijk."

Een aantal raadsleden rook in februari al onheil bij de uitspraken van Van Vloten. Niet LNV maar de commissie-Wijnen ging daar toch over? Als onze inschatting straks fout blijkt te zijn", antwoordde rector Karssen toen, dan zullen we de voorstellen nader detailleren. Ons college gaat ervan uit dat de commissie onmogelijk alle projecten gedetailleerd kan beoordelen." Karssen erkent nu dat er door de LUW inschattingsfouten zijn gemaakt.

Het ministerie van LNV wekt niet de indruk zich intensief bezig te houden met het KMP. Sinds het afgelopen jaar twee medewerkers voor hoger landbouwonderwijs het ministerie hebben verlaten, heeft niemand dat onderwerp meer specifiek in de portefeuille. Tegen die achtergrond is het begrijpelijk dat de LUW sinds februari niets meer uit Den Haag heeft vernomen. Van Vloten-Doting zegt dat ze pas vlak voor de presentatie van het rapport hoorde dat het mis zou gaan. En dat gerucht kwam haar nota bene ter ore via het LUW-circuit. Effectieve communicatie over het managementplan tussen LNV en LUW is er dus niet geweest, luidt haar heldere conclusie.

Compensatie

De twee partners hebben nu afgesproken om binnenkort om tafel te gaan zitten om de precieze schade op te nemen. Voor die tijd wil Van Vloten geen nadere reactie geven op de ontstane situatie. Voor de LUW is het probleem evident. Speelman heeft altijd gezegd dat er zonder extra geld geen onderwijsblokken gemaakt kunnen worden, omdat ze een te grote wissel zouden trekken op het personeel. Bovendien is het hele circus opgezet als compensatie voor een collegegeldverhoging. Wat Speelman betreft gaat het proces dan ook gewoon door. We kunnen geen kant meer op. Docenten zijn bezig met het maken van blokken. Ik ga het hoofd niet in de schoot leggen en mijn inzet als vco-voorzitter zal dan ook zijn dat er binnen de universiteit geld beschikbaar moet komen. De onderwijsvernieuwing moet hoe dan ook doorgaan." Ook Karssen wil financiering zoeken om de projecten toch uit te voeren.

Re:ageer