Wetenschap - 11 september 1996

Financiele perikelen LUW verdiepen zich

Financiele perikelen LUW verdiepen zich

Financiele perikelen LUW verdiepen zich
Dit jaar dreigt de Landbouwuniversiteit af te stevenen op een financiele tegenvaller van zo'n acht miljoen gulden. Wat de oorzaken zijn van die tegenvaller is nog niet bekend. De universiteitsraad trekt (nogmaals) aan de bel bij het college van bestuur om de financien op orde te brengen. Snelle actie lijkt nodig, anders staat de universiteit rood bij de bank
Het lukt de Landbouwuniversiteit nog steeds niet om soepel de bezuinigingsdoelstellingen te halen. Op basis van de bestedingen in de eerste helft van 1997 verwacht de financiele afdeling dat de LUW bijna acht miljoen gulden meer uitgeeft dan volgens de begroting mag. Dat leidt dit jaar tot een exploitatietekort van dezelfde orde, waarmee de voorgenomen bezuinigingen in het Masterplan dus niet worden gerealiseerd
In de financiele kwartaalrapportage houdt het college van bestuur nog een slag om de arm of de tegenvallende prognose betrouwbaar is. De financiele gegevens zijn namelijk aangereikt door de organisatie-onderdelen in de faculteit en die zitten midden in een reorganisatie. Zo zijn de sectorbureaus min of meer opgeheven, maar moeten de financiele deskundigen van die bureaus nog wel gegevens aandragen. Eigenlijk moet de uitputting van de budgetten binnenkort worden doorgegeven door de nieuwbakken integrale managers op de departementen, maar die hebben nog geen directe financiele ondersteuning. Zo kon het bijvoorbeeld gebeuren dat het sectorbureau Landinrichting en milieu geen gegevens heeft doorgegeven aan de centrale boekhouders
Ook weet het college van bestuur niet wat de aard van de budgetoverschrijdingen is. Zijn de extra uitgaven besteed aan personeel, wat betekent dat departementen structureel het budget overschrijden, of zijn ze besteed aan dure apparatuur, zodat het gaat om een incidentele budgetoverschrijding? Secretaris ir Theo Theijse weet het niet, omdat de gesprekken met de budgethouders in de faculteit dit najaar pas plaatsvinden
Zorgenkindje
Er dreigt dus een nieuw financieel tekort aan de universiteit, waarvan de oorzaken onduidelijk zijn. Onacceptabel, vindt de universiteitsraad, die zich op 9 september grote zorgen maakte over de verslechterde financiele situatie. Hoe moet dat nu met alle mooie plannen van het college van bestuur, vroeg het raadslid prof. dr Ivonne Rietjens in de commissie financien en planning. Als we dit jaar de bezuinigingen niet halen, ontstaat de komende jaren een cumulatief tekort. Het college moet op zeer korte termijn instrumenten ontwikkelen om te achterhalen wie verantwoordelijk is voor de budgetoverschrijdingen. Het college mag de problematiek niet overlaten aan de decentrale budgethouders, het is eindverantwoordelijk. Moeten we groepen die het budget overschrijden onder curatele stellen?
De universiteitsraad stond langere tijd stil bij het financiele zorgenkindje van de universiteit, de sector Plant- en gewaswetenschappen. Uit de rapportage van het college blijkt dat deze sector dit jaar vijf miljoen gulden tekort komt, terwijl hij de afgelopen jaren al een schuld van vijf miljoen heeft opgebouwd. Dat de sector volgens de begroting te veel personeel in dienst heeft, was voor de raad geen verrassing, maar nu bleek ook dat de sector het budget voor apparatuur en andere uitgaven dit jaar met twee miljoen overschrijdt
Volgens de universiteitsraad komt dit doordat de budgethouders binnen Plant- en gewaswetenschappen nog steeds niet weten wat hun budget voor 1997 is. Het college van bestuur zou dat niet duidelijk hebben aangegeven. Dat lijkt mij een belangrijke oorzaak van het overschrijden van het budget, stelde Rietjens. Wie is daarvoor verantwoordelijk?
Theijse antwoordde dat het college van bestuur in april van dit jaar nog tien miljoen gulden moest verdelen over de sectoren en dat deze zelf een inschatting moesten maken welk deel van dit bedrag ze nog zouden krijgen. Dat leidde tot verlamming op leerstoelniveau, omdat de hoogleraren niet wisten of ze nog een ton extra kregen of niet
Vakgroepsfondsen
Het buiten-universitaire raadslid Annemarie Goedmakers deed er toen nog een schepje bovenop. Eerst zijn de 25 miljoen gulden voor sociaal beleid over de balk gesmeten; het rapport van de commissie-Verhoeff is daar nu een mooie weerslag van. Ik vind het onvoorstelbaar dat het college nu zegt: de decentrale eenheden zijn verantwoordelijk. Je moet toch centraal bijhouden of het geld aan de goede dingen wordt besteed!?
Dat lijkt het college van bestuur wel te willen, maar in de nieuwe opzet van integrale budgetverantwoordelijkheid mogen de hoogleraar-managers op de departementen en de directeuren van de onderwijs- en onderzoeksinstituten hun budget vrij besteden. Ook hebben ze trekkingsrechten, legde Theijse uit: als ze in 1996 geld over houden, mogen ze dat overschot in 1997 opmaken. Ook mogen de budgethouders uit hun financiele reserves putten om tijdelijke tekorten op te vangen
Het gevaar van die aanpak is dat de oude vakgroepsfondsen uitgeput raken. En die vakgroepsfondsen zijn meer en meer de financiele kurk waarop de universiteit drijft. De centrale fondsen, die op Duivendaal worden beheerd, staan allemaal in het rood. Dat is nog niet erg, omdat de vakgroepen veel geld op de bank hebben staan. Vallen die weg, dan komt de universiteit als geheel rood te staan. Volgens de prognose dalen de reserves in de faculteit dit jaar met acht miljoen gulden. Er is dus snel actie nodig om de financien op orde te brengen, concludeerde de universiteitsraad

Re:ageer