Wetenschap - 22 juni 1995

Fax | Brazilie

Fax | Brazilie

Walter de Boef is in 1989 afgestudeerd als plantenveredelaar en werkt al enkele jaren voor de genenbank in Wageningen. Sinds januari doet hij een cursus van het International Centre for Development-oriented Agriculture (ICRA), waarvan drie maanden veldonderzoek in Brazilie.


De duurzaamheid van de conservenperzikenteelt in Zuid-Brazilie bestuderen, lijkt een waanzinnige opdracht voor een Wageningse plantenveredelaar. Je stort je daarmee in de gevolgen van een liberalisatie van een even waanzinnige economie, van dumpingpraktijken van de Europese Unie, van wurgcontractteelt. Je hebt te maken met gemarginaliseerde boeren en een duistere ziekte die alle jonge boomgaarden vermoordt. Het landbouwonderzoek hier houdt zich alleen bezig met de behoeften van boeren die meer dan vijfduizend hectare bezitten en laat boeren met gemiddeld vijftien hectare links liggen. Er zijn drie voorlichters die meer dan twintigduizend clienten hebben.

Die perziken lijken een vreemde opdracht, maar ze vormen een reuze interessant produktiesysteem om met een team van het International Centre for Development-oriented Agriculture (ICRA) te bestuderen. Na een voorbereiding in Wageningen ben ik met een team, bestaande uit onderzoekers uit vijf continenten, hier naartoe gevlogen voor een veldonderzoek. Alsof die wereldmix niet voldoende is bestaat het team ook nog uit alles wat zich maar met landbouwonderzoek bezighoudt, van econoom tot ecoloog, van bodemkundige tot systeemanalist en ondergetekende plantenveredelaar. Nu moeten wij uit al die disciplines een zogenaamde participatieve en geintegreerde probleemanalyse uitvoeren. Dat is gekkenwerk, we proberen alles uit wat tegenwoordig in is en doorbreken de nodige barrieres.

We zijn nu over de helft van ons verblijf van drie maanden. Het veldwerk zit er bijna op; nu alleen nog de analyse en een mooi rapport. Het lijkt er op dat weer de kleine boeren de dupe worden van dumpingpraktijken van de Europese Unie. Griekse perziken, geproduceerd met een flinke pot subsidie, worden gedumpt op de Braziliaanse markt tegen prijzen waar men hier niet voor kan produceren. Daarmee is het hele complex van boeren, oftewel twintigduizend boerenfamilies, en industrie met meer dan vijfduizend werknemers in een negatieve spiraal terecht gekomen. Het lijkt erop dat de nieuwe GATT-handelsorde niet veel uitmaakt. Het is hier als met de tarweteelt in Kenya, de melkveehouderij in de Filipijnen of de rundveehouderij in Mali: de perzikenteelt in Brazilie wordt weggevaagd door Europa.

Dan te denken dat Europa deze hele cursus en studie betaalt. Af en toe moet ik als Europeaan het nodige uitleggen aan mijn team en Braziliaanse counterparts. Het Europese model toont hoe vreselijk goed het gesteld is met ons platteland en onze landbouw. Dat heeft allemaal weinig met duurzaamheid te maken. Dat ons rapport hier impact zal hebben is zeker. Dat het team er ook wat van opsteekt is ook zeker. Maar of Brazilie haar grenzen sluit, of die kleine boeren zal gaan steunen, net als wij in Europa zo goed kunnen, of dat Europa haar dumpingpraktijken stopt voordat deze hele sector is weggevaagd, dat is een vraag die ons team niet zal kunnen beantwoorden."

Re:ageer