Wetenschap - 9 januari 1997

Entomologen voeden malariamuggen met mensenBloed

Entomologen voeden malariamuggen met mensenBloed

Entomologen voeden malariamuggen met mensenBloed
Afrikaanse malariamuggen blijken verzot te zijn op Limburgse kaas en dat is dezelfde geur die de voeten van de mens verspreiden. Maar waar die muggen, die jaarlijks een miljoen Afrikaanse kinderen met malaria infecteren, nu precies op vallen, is nog steeds niet duidelijk. Als dat bekend is, kunnen zogenaamde lokvallen worden gemaakt, waardoor de mug de mens met rust zal laten. Met de tsetsevlieg is dat al gelukt. Nu nog de malariamug in de val lokken, dat zou de wereldgezondheidszorg aanmerkelijk eenvoudiger maken
We zijn er nog niet achter welke samenstelling de activiteit van de Afrikaanse malariamug veroorzaakt, vertelt de entomoloog dr ir W. Takken. Het is een kwestie van elimineren en/of samenstellen van allerlei menselijke geuren, waarvan een lokvalletje kan worden gemaakt. Maar neem alleen al de menselijke huid: die bevat zo'n duizend verschillende geurstoffen.
Takken prijst zich gelukkig dat hij een stel enthousiaste medewerkers heeft, want het Wagenings onderzoek stelt wel eisen aan hun opofferingsgezindheid: de muggenkolonie moet met mensenbloed worden gevoed. Takken deed dat oorspronkelijk zelf, maar zijn reizen naar Afrika, waar het onderzoek moet worden getest, bezorgden hem enkele aanvallen van malaria. En dan zou ik de muggenkolonie op de vakgroep plus de medewerkers infecteren en dan kan ik mijn onderzoek verder wel vergeten, constateert hij ironisch
Dus laat Frans van Aggelen zich in de muggenbroedkamer van Entomologie enkele malen per dag als een geduldige menselijke koe door de beestjes aderlaten; per bloedmaaltijd een stuk of honderd. In het begin had hij er wel last van en zwol zijn arm op, maar de mens blijkt al spoedig immuunstoffen op te bouwen. En omdat de muggen, slim als ze zijn, de nacht uitkiezen om hun steekwerk te doen - een slapend mens is niet alert, dus hij slaat niet! - is speciaal voor hen het dag- en nachtritme aangepast: overdag donker en 's nachts licht. Dit om het gedrag van de malariamug zo min mogelijk te beinvloeden. En om te voorkomen dat de medewerker ook in de nacht zijn arm moet uitsteken
Ze vragen me dikwijls waarom we geen muizen, cavia's en konijnen gebruiken, aldus Takken. Maar dan loop je het risico dat de malariamug zich van de mens gaat vervreemden. En dat mag vooral niet gebeuren, want dan heeft het onderzoek geen zin meer. En het is echt heel belangrijk.
Overigens is nog niet gebleken of de mug voorkeur heeft voor het Afrikaanse of het Europese dieet. Is er samenwerking met de vakgroep Voeding? Dat ligt wel in de bedoeling, maar zover zijn we nog niet, bekent Takken. Op dit moment is een van zijn medewerkers in Afrika om in het veld uit te proberen wat de mug behalve Limburgse kaas nog meer kan verlokken
Maar als je de essentie van ons onderzoek beter wilt begrijpen, dan moet je het boek Het parfum van Peter Susskind eens lezen. Dat valt, los van het onderzoek, in elk geval te proberen

Re:ageer