Wetenschap - 23 februari 1997

Een op elf van LUW-afgestudeerden was vorig jaar werkloos

Een op elf van LUW-afgestudeerden was vorig jaar werkloos

Een op elf van LUW-afgestudeerden was vorig jaar werkloos
Enquete onder abonnees Intermediair
Om als academicus werkloos te blijven, hoef je tegenwoordig geen kunstwetenschap, veldbiologie of tropische landbouw meer gestudeerd te hebben. Volgens een rapport dat deze week verschijnt, komen ook geologen niet meer vanzelf bij Shell in dienst. Ook het aantal werkloze juristen is beduidend gestegen. Voor technici en economen is de arbeidsmarkt nog wel gunstig, al wordt ook van hen vaker flexibiliteit verwacht
Betrouwbare gegevens over de arbeidsmarkt voor academici zijn op dit moment zeldzaam. In 1991 staakten de arbeidsbureaus hun registratie van werklozen per studierichting. En sinds kort hebben de universiteiten wel plannen om samen het lot van hun afgestudeerden te gaan volgen, maar het duurt nog bijna twee jaar voordat dit resultaten oplevert. Tot die tijd blijft het behelpen
Deze week komen echter twee rapporten uit die, voor het eerst sinds drie jaar, een beeld geven van de arbeidsmarkt in een groot aantal academische disciplines. Het ene is gebaseerd op gegevens over 75 duizend academici die geabonneerd zijn op het weekblad Intermediair. Het andere betreft aanvullend onderzoek onder alfa's, omdat die het genoemde weekblad niet krijgen. Beide rapporten zijn voor minister Ritzen opgesteld door twee arbeids- en organisatiepsychologen van de Universiteit van Amsterdam
De boodschap van het eerste rapport is dat academici, net als hbo'ers, steeds breder uitwaaieren op de arbeidsmarkt. Alleen accountants, informatici en journalisten komen doorgaans bij het beroep uit waarvoor ze zijn opgeleid. De vliegtuigbouwer wordt automatiseerder en de psycholoog wordt personeelschef
Deels is dat typerend in een tijd met hogere werkloosheid: afgestudeerden nemen genoegen met werk dat niet naadloos op hun studie aansluit. Maar onderzoeker Dick de Gilder signaleert ook structurele veranderingen. Het aantal leidinggevende functies daalt en het belang van kleinere bedrijven groeit, ook voor academici. Dat vergroot de diversiteit van de arbeidsmarkt
Nieuwe banen
Vooral de sterke opkomst van de zakelijke dienstverlening is opvallend, vindt De Gilder. Naast advocaten-, architecten- en ingenieursbureaus telt deze branche een sterk groeiend aantal automatiseringsbedrijven, financiele en andere dienstverleners. Terwijl de multinationals inkrimpen, zorgen deze kleinere bedrijven voor veel nieuwe banen
De cijfers laten een lage werkloosheid zien bij de ingenieurs van de technische universiteiten (3,8 procent) en een hoge onder Wageningers (9,0 procent). Bij de beta's varieert het beeld: biologen komen al jaren moeilijk aan werk en krijgen nu gezelschap van geologen en milieukundigen. De informatici gaat het juist voor de wind
Vergeleken met het onderzoek van drie jaar geleden valt op dat de arbeidsmarkt voor juristen sterk verslechtert (van 2,9 naar 5,2 procent werkloosheid). Tegelijkertijd blijkt de situatie bij de gammastudies wat verbeterd. Dat komt vooral door de grote vraag naar pedagogen en onderwijskundigen
Uit het tweede onderzoek, dat 2650 afgestudeerden van de laatste tien jaar telde, blijkt dat de universitaire alfa's er het slechtst aan toe zijn. Gemiddeld is 8,5 procent van de ondervraagde alfa's officieel werkloos. Daarnaast zijn er 6,2 procent baanlozen die op dit moment geen werk zoeken - en nog eens ruim 20 procent mensen die wel werken, maar op zoek zijn naar een andere baan. Maar liefst 43 procent van de alfa's is ontevreden over de aansluiting tussen studie en werk
Nieuwe, praktijkgerichte alfastudies zoals Europese studies en algemene letteren krijgen in het rapport aparte aandacht. Meer dan 90 procent van de afgestudeerden in deze richtingen heeft een baan. Maar niet alles is rozengeur: de helft van de mensen uit deze richtingen blijft hangen in banen beneden academisch/hbo-niveau. Een geval van ernstige onderbenutting, vinden de onderzoekers. En ruim eenderde is dan ook ontevreden over de aansluiting tussen studie en werk
Bronnen

Re:ageer