Wetenschap - 20 maart 1997

Een gevoelige brilkaaiman

Een gevoelige brilkaaiman

Een gevoelige brilkaaiman
Huisdier
De brilkaaiman ligt roerloos in het ondiepe water, maar houdt de omgeving goed in de gaten. Een roodwang-waterschildpad klautert over zijn rug, een tweede krabbelt voor zijn neus voorbij. Wanneer de fotograaf een plaatje schiet schuifelt de negentig centimeter lange kaaiman achteruit, terwijl zijn huid naar een donkerder tint groen verkleurt. Stress, verklaart eigenaar en derdejaars bioloog Coen Elemans. Kaaimannen zijn heel gevoelig en sociaal. Zo zat zijn Vydo - vernoemd naar een schoothondje uit een nummer van Frank Zappa - vorig jaar mei na een verhuizing zelfs maandenlang in de stress. Na het vervoer was-ie echt over de zeik. En laatst weer, toen Vydo een antibioticumkuurtje volgde. Ik gaf het spul in de vorm van een muis met pilletje. Maar de schildpadden waren hem vaak te vlug af en dus haalde ik die eruit. Toen ging het alleen maar slechter met Vydo. De kuur hielp geen bal. Pas toen ik de schildpadden terugzette ging het beter.
Sinds enkele jaren houdt Elemans een Caiman crocodilus crocodiluas als huisdier, afkomstig van een farm in Zuid-Amerika. Maar dat is niet de complete levende have in zijn Wageningse flat. De bak onder het onderkomen van brilkaaiman en roodwangen herbergt twee vrouwelijke koningspythons en bezijden huist een korenslang. Verder is Elemans de gelukkige eigenaar van ondermeer een trio parehagedissen, een Nerodia fasciata confluens - een donkerkleurige slang zonder behoorlijk Nederlandse naam - en een anolis, een klein reptiel. Hokjes met ratten en muizen die als voedsel dienen, completeren de inboedel van Elemans. Ter illustratie verdwijnt een babymuisje binnen drie seconden in de bek van een alerte parelhagedis
Op zijn achtste had Elemans reeds een aquarium. Volgens familie-overleveringen wilde hij, toen hij zes jaar jong was, al bioloog worden. Volgens een oom wist ik zelfs dat ik naar Wageningen wilde, maar dat betwijfel ik. Na de vissen kwamen de waterschildpadjes in huis, maar die leefden niet lang. Waarschijnlijk een verkoudheidje. Een vroegtijdige dood is ongeveer 99 procent van de zes miljoen naar Europa geimporteerde roodwangen beschoren, weet Elemans nu
Toen twee jaar geleden een importverbod dreigde voor krokodillen en aanverwanten, kocht hij de kaaiman. Ik wilde eigenlijk wachten tot ik een jaar of dertig zou zijn, gesettled en met een eigen huis. Want een volwassen brilkaaiman wordt een paar meter en heeft ruimte nodig. Bovendien is het duurder.
Momenteel vallen de kosten nog mee. Het driejarige beest consumeert slechts tweemaal per week een trits muizen, af en toe afgewisseld met een half blikje Whiskas of Pal, een gekookt eitje of wat runderhart. Het meeste geld gaat op aan voer voor muizen en de fabricage van bakken. Er zijn lui die hun beesten na een paar maanden doorverkopen en zo financieel quitte spelen, maar ik wil er goed voor zorgen. De hobby kost vooral veel tijd. Niet vanwege het verschonen, dat is een paar uur werk per week. Maar als ik thuis ben, loop ik continu op en neer om te kijken.
Voor de hagedissen staat behalve lieve babymuisjes ook fruit op het menu. De pythons en de korenslang houden eveneens van muizen. De Nerodia daarentegen prefereert goudvissen. Elemans: In vissen zit een enzym dat vitamine B afbreekt, behalve in karpers en forellen. Maar forel is wat duur, vandaar.
Elemans beaamt dat hij wel wat moeite had met het opvoeren van beestjes. Maar je groet erin mee. In het begin waren het alleen goudvissen. Toen de python kwam moest ik muizen voeren en eerlijk gezegd vond ik dat de eerste keer wel gaaf. Dat ze zo'n muis uberhaupt weten te vangen! Als je slangen wilt houden is voeren van levende dieren de consequentie. Ik kan een muis niet humaner afmaken dan een slang. Tenzij het mis gaat natuurlijk, maar ik knoei ook wel 's met het eten.
Elemans houdt van zijn beesten als waren het kinderen. Vooral van brilkaaiman Vydo. Langer dan anderhalve week gaat hij doorgaans niet op vakantie. Niet omdat ze zo hulpbehoevend zijn. Ik mis ze gewoon.
Bijna al zijn kinderen zijn gepland. Behalve de roodwangen. De een heb ik gered bij een practicum, de ander komt uit een sloot in Oss. Nee, de reptielen van Elemans zul je in de toekomst niet aantreffen met een touwtje om de nek aan een boom, zoals in de VS, waar inmiddels complete populaties van losgelaten kaaimannen bestaan. Ik wist toen ik hem kocht hoe oud kaaimannen kunnen worden. Het is een keuze waarop ik niet snel zal terugkomen. Bovendien is zijn fascinatie voor reptielen te groot. Ze zijn oud - zestig miljoen jaar - en ze komen overal voor behalve op de noordpool. Hun fysiologie is bizar. Wist je dat een volwassen nijlkrokodil twee jaar zonder eten kan?
Elemans weet zeker dat Vydo hem herkent. Als ik hem uit zijn bak houdt doet-ie bot tegen me. Misschien personifieer ik hem nu te veel, want verder zijn kaaimannen niet superslim - zeg maar gewoon dom. De enige reden om Vydo ooit weg te doen zou angst zijn. Je moet hem per slot van rekening durven oppakken wanneer hij ziek is. Elemans heeft een kennis die met zijn krokodil op het gazon gaat liggen zonnen en hem zelfs in de auto meeneemt. Maar dat zou ik nooit doen. Ik groei weliswaar met hem mee, maar je moet gruwelijk op je hoede blijven. Zo woonde in Australie een man al 35 jaar samen met een krokodil, maar hij verloor wel in een moment van onoplettendheid een been
Elemans kent ook het verhaal van de Duitser die drie jaar geleden met zijn alligator uit wandelen ging. Het beest rukte zich los en verdween in een commercieel geexploiteerde recreatieplas. Toen het dier twee weken later gevangen werd, bedroeg de schade door gederfde inkomsten ongeveer een ton. Elemans houdt zijn kind dan ook maar binnen

Re:ageer