Wetenschap - 14 mei 1998

Een eitje bij het ontbeidt

Een eitje bij het ontbeidt

Een eitje bij het ontbeidt
Dyslectische studenten hebben het onnodig moeilijk
Als jij echt dyslectisch was, dan was je niet hier aan de universiteit terechtgekomen, zeiden sommige docenten tegen haar. Nienke van Berkum is dyslectisch, ze leest slecht. Na ruim zes jaar aan de LUW studeerde ze in januari af als landinrichter. Niet zonder moeite, want volgens Van Berkum hebben dyslectici het onnodig moeilijk aan de LUW. Alleen de vakgroep Agrarisch recht had de zaak goed geregeld. Bij andere vakken moest ik continu zelf overal achteraan.
Het aantal studenten met een leesstoornis aan de LUW stijgt de laatste jaren. Volgens studentendecaan Tineke de Boer komt dat door betere begeleiding van dyslectische kinderen op lagere en middelbare scholen. Vorig jaar gaf het studentendecanaat 26 verklaringen van dyslexie af aan eerstejaars studenten. De studenten moeten voor zo'n verklaring een recent orthopedagogisch rapport kunnen overleggen. Met de verklaring van de studentendecaan in de hand kunnen studenten bij docenten extra tijd vragen voor examens en vragen om vergrotingen van teksten. Ze hebben verder recht op een rustige plek om hun examens af te leggen
Ook Van Berkum had zo'n verklaring. Ik ben langs alle docenten gegaan om ze de brief te laten zien. Toch moest ik bijna altijd zelf op het tentamen regelen dat ik een vergrote tekst kreeg. De surveillanten wisten dan vaak niet waar ik het over had. Vaak mocht ik van te voren de examens niet meenemen naar buiten de zaal, dan ging iemand na veel gemopper even voor mij kopieren. Een stille aparte ruimte was er bijna nooit. Over de extra tijd werd vaak gezegd: die zul je wel niet nodig hebben.
Ook is volgens Van Berkum vaak onduidelijk wie binnen de universiteit verantwoordelijk is voor de extra voorzieningen voor gehandicapten. In juni ben ik naar de vakgroep Ruimtelijke planvorming gegaan om een grote monitor met een extra stil beeld te vragen. Ik wilde een afstudeervak beginnen. De monitor heb ik uiteindelijk gekregen en daar was ik echt ontzettend blij mee, maar het duurde wel tot november tot hij er was. De vakgroep kijkt naar de afdeling Studentenzaken en andersom. Dat kost tijd.
Krantenkolommen
Precies uitleggen waarom lezen haar moeilijk afgaat, is ingewikkeld. Ik herken woorden op het woordbeeld. In de vierde klas van de lagere school zei een klasgenootje een keer dat het toch maar mooi was dat wij geen Chinees hoefden te leren. Chinezen hebben voor elk woord een ander teken nodig. Ik dacht: dat hebben wij toch ook? Het heeft lang geduurd voordat ik letters als klanken heb leren zien. Als ik moet voorlezen en er staat poes dan zeg ik kat, dat is tenslotte net zoiets. Elke week kom ik weer achter de spelling van een bepaald woord. Vorige week leerde ik bijvoorbeeld dat je ontbijt niet als ontbeidt schrijft. De spellingscontrole op de computer is voor mij een geweldige uitvinding. Ik wacht nu nog op de komst van een goede Nederlandse grammaticacontrole.
Ondanks haar leesprobleem ging Van Berkum na de lagere school toch naar het vwo. Pas in vier vwo ontdekte ik dat ik dyslectisch was. Ik heb toen extra training gekregen voor mijn hand-oogcoordinatie, dat helpt bij het schrijven en daarom indirect bij het lezen. Verder kreeg ik een prisma-bril. Het brandpunt van mijn ogen staat niet helemaal stil bij het lezen. Die bril helpt om mijn ogen wel stil te houden. Toen ik de bril net had, ontdekte ik tot mijn verrassing dat kranten kolommen hadden. Inmiddels ben ik zo goed getraind dat ik de bril niet meer nodig heb.
Voor haar studie aan de LUW kreeg ze een extra jaar studiefinanciering. Elk trimester deed ik zeshonderd uur, ongeveer een kwart minder dan volgens schema. Daar was ik wel minstens veertig uur per week intensief mee bezig. Ik maakte bij elk vak vergrotingen van de teksten, een woordenlijst, een samenvatting en een vragenlijst voor mezelf. Voor mij waren afstudeervakken makkelijker dan gewone vakken. Daar kon ik mijn eigen tijd indelen.
Van Berkum vindt dat de universiteit meer geld moet uittrekken om haar beloften aan dyslectische studenten waar te maken. Er moet bijvoorbeeld standaard een aantal grootbeeldschermen in het Computechnion beschikbaar zijn die vakgroepen kunnen lenen als ze een dyslectische student hebben. Een standaard-lay out voor de LUW zonder al te veel tirelantijntjes en een lettergrootte van minimaal 12 punten zou ook fijn zijn. Anders moet je telkens wennen aan een nieuw lettertype. Bovendien zou er meer informatie over dyslexie moeten komen, zodat docenten weten hoe ermee om te gaan.
Studentendecaan De Boer werkt nu aan maatregelen die studeren voor dyslectici moeten veraangenamen. Ze wil studenten een brief meegeven waarin wordt uitgelegd wat dyslexie is. We hopen ook dat we een apart budget voor voorzieningen kunnen krijgen. Verder zijn we nu op zoek naar dyslectische studenten die in een werkgroep willen zitten om de problemen te inventariseren.

Re:ageer