Wetenschap - 26 september 1996

Doorspoeling met

Doorspoeling met

Een zeepachtige verbinding kan de reiniging van bodems die met polycyclische aromaten (PAK's) zijn vervuild, aanzienlijk verbeteren. De oppervlakte-actieve stoffen zorgen ervoor dat de PAK's zich minder goed kunnen hechten aan bodemdeeltjes en daardoor beter beschikbaar komen voor PAK-afbrekende bodembacterien. Dit concludeert ir F. Volkering, die op 4 oktober promoveert bij prof. dr ir W.H. Rulkens van de vakgroep Milieutechnologie.

Veel bodems in Nederland zijn verontreinigd met PAK's. Deze aromatisch hydrocarbonaten kunnen afkomstig zijn uit olie-achtige verbindingen, gecreotoseerde materialen of de lucht. Als de vervuilde bodems kunnen worden afgegraven, is landfarming een geschikte techniek. Hierbij wordt de grond verspreid over een groot areaal en zo goed mogelijk doorlucht. De bacterien in de bodem doen dan de rest en breken de PAK's tot bijna negentig procent af. Maar op plekken waar afgraven niet mogelijk is, wordt de bodem ter plekke - in situ - gereinigd. Vaak wordt dan de bodem doorgespoeld met water, zuurstof of met oppervlakte-actieve stoffen. Tot nu toe was echter niet duidelijk in hoeverre oppervlakte-actieve stoffen werkelijk een bijdrage leveren aan de PAK-verwijdering.

Doorspoeling met oppervlakte-actieve stoffen verbetert de afbraaksnelheid inderdaad, zo blijkt uit het promotie-onderzoek. In het laboratorium neemt de transportsnelheid toe met een factor drie tot vier. Volkering wijt dit aan een verbeterde oplosbaarheid van de PAK's. Het proces kan volgens hem vergeleken worden met het wassen van kleding: door het gebruik van zeep lost het vuil (in dit geval de PAK's) beter op, waardoor de enzymen (voor PAK's de bacterien) er beter bij kunnen. Ook worden de bodemporien beter bevochtigd, waardoor de bacterien - die alleen opgeloste stoffen kunnen afbreken - er beter bij kunnen.

Ondanks deze verbetering is het niet mogelijk met oppervlakte-actieve stoffen alle PAK's uit vervuilde bodems te verwijderen. Volkering vindt echter dat bodemsaneerders en opdrachtgevers zich moeten afvragen of dit nog wel noodzakelijk is. Betekenen de PAK's nog wel een gevaar voor het milieu als ze zelfs met oppervlakte-actieve stoffen niet uit de bodem zijn te krijgen? Misschien doen we er wel beter aan het restje gewoon te laten zitten."

Re:ageer