Wetenschap - 27 februari 1997

Docenten maken bezwaar tegen fulltime lesgeven

Docenten maken bezwaar tegen fulltime lesgeven

Docenten maken bezwaar tegen fulltime lesgeven
Bestuur wil studenten door collegestof heenjagen
Veertig LUW-docenten vinden dat hun vak niet in zes weken tijd kan worden afgerond. De wijziging van het studierooster gaat in hun geval ten koste van de onderwijskwaliteit of leidt tot grote praktische problemen, menen ze. Het college van bestuur wijst de meeste protesten af, omdat het de studielast beter over het jaar wil verspreiden
Vroeger bestond een academisch jaar uit twee semesters. Later werden dat drie trimesters en nu heeft de LUW besloten dat ook dat nog te lange periodes zijn. Met ingang van september 1997 worden de eerste twee trimesters opgeknipt in vier perioden van elk acht weken. Een periode bestaat uit zes onderwijsweken, een week zelfstudie en een tentamenweek. Het huidige derde trimester blijft straks een periode van tien weken
Het idee achter deze roosterwijziging is dat studenten met zo min mogelijk vakken tegelijk vermoeid moeten worden. In plaats van de gebruikelijke collegeseries van twee uur in de week, zal een docent voortaan hele ochtenden of middagen bezig zijn met een college. Een middagpracticum dat nu twaalf weken duurt, zal in de toekomst zes weken fulltime zijn
In totaal veertig docenten en vakgroepen tekenden in de herfst van 1996 bezwaar aan tegen de roosterwijziging. Zij vinden dat hun vak niet in een blok van zes weken verzorgd kan worden en dringen erop aan het oude rooster te handhaven. Het meest voorkomende bezwaar is dat sommige vakken nu eenmaal tijd nodig hebben om te bezinken. Studenten moeten de kans hebben reflectie te plegen op de stof en dat is schier onmogelijk als alles in zes weken wordt gecomprimeerd. Het is onderwijstechnisch niet wenselijk om een vak dat als moeilijkste en lastigste onderdeel van de meteorologie bekend staat, er in slechts zes weken doorheen te jagen, schrijft meteorologie-hoogleraar dr Jon Wieringa in zijn brief
Het college heeft de docenten en vakgroepen die met dit argument kwamen bijna allemaal geantwoord dat een concentratie in een blok juist ook onderwijskundige voordelen heeft. De student kan zich immers helemaal concentreren op dat ene vak en kan de studielast beter over het jaar verspreiden. Het college verwacht dat dit het studierendement positief zal beinvloeden
Verwerkingstijd
Overigens is het college niet consequent, want het honoreerde wel het verzoek van dr ir Jan van Niejenhuis om het M.Sc.-vak Agricultural Economics uit te smeren over twee periodes. De ervaring leert dat economie een bepaalde denkwijze met zich meebrengt die een grote verwerkingstijd bij studenten vraagt. Zeker bij kernvakken met een grote omvang is het daarom uit onderwijskundig oogpunt belangrijk om die vakken niet in een blok te verzorgen. Het geluk van Niejenhuis is dat zijn vak Agrarische economie B in de huidige situatie al uit twee onderdelen bestaat. En losse onderdelen van een vak wil het college wel aanmerken als uitzondering. Vergelijkbare verzoeken voor de vakken Werken in de Wetenschap, Geomorfologie, Marktstrategieen en -modellen, Hydraulica en Geohydrologie werden allemaal gehonoreerd, omdat ze nu ook al bewust over een of meerdere trimesters zijn uitgesmeerd
De vakgroep Agrarische geschiedenis heeft drie vakken opgesplitst in een hoorcollege en werkcollege, maar krijgt nul op het rekest. In zes weken hebben studenten onvoldoende tijd om literatuur te verzamelen voor het werkstuk, vinden de docenten. Een buitenstaander kan moeilijk bepalen of dit argument plausibel is, antwoordt het college, en wijst het verzoek vervolgens af. Blijkbaar vindt het college dat gemakkelijker te beoordelen bij het vak PGO beheer van natuurlijke bestaansbronnen. Ook daar moeten studenten literatuur verzamelen, maar dan veelal uit archieven en bibliotheken elders in Europa. Dit verzoek is wel gehonoreerd
Ook capacitaire problemen op de vakgroep zijn een goed argument gebleken voor een blijvende lintroostering. Zo stelt prof. dr Aede de Groot dat de vakgroep Organische chemie nooit alle 470 studenten in een periode van zes weken kan begeleiden. Bij een maximale bezetting van de practicumzaal kunnen 320 studenten het practicum doen. Andere locaties voor het practicum zijn, vanwege de veiligheid en de noodzakelijke voorzieningen, niet geschikt. De Groot stelde daarom voor om het practicum op te knippen en over twee perioden te verdelen
De docenten wier protest is afgewezen door het college konden in beroep gaan bij de Commissie van advies voor de beroep- en bezwaarschriften, de CABB. Onlangs deed deze commissie in zes gevallen uitspraak. Een aantal docenten kreeg gelijk. Zo had het college naar de mening van de CABB onvoldoende rekening gehouden met de moeilijkheden die ontstaan bij het vak Agrarische productiekolom. Studenten moeten voor dit vak interviews houden bij verschillende organisaties. Omdat de studenten afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van derden, is het vak niet of nauwelijks in zes weken af te ronden
Dispensatie
Dr Math Candel van de vakgroep Marktkunde en marktonderzoek verwacht problemen nu hij ook bij de CABB geen gehoor heeft gevonden. Ten eerste denk ik dat het vruchtbaarder is om de stof in twaalf weken te verzorgen. De afwisseling voor studenten is belangrijk. Wij verzorgen parallel aan dit vak een ander vak dat wel dispensatie heeft gekregen. Het probleem doet zich nu dus voor dat deze twee vakken niet meer tegelijkertijd gevolgd kunnen worden. Daarnaast hebben de docenten gedurende een aantal weken geen tijd meer voor onderzoek. De enige beroepsmogelijkheid voor Candel ligt nog bij de sector bestuursrecht van de rechtbank in Arnhem. Dat gaat hem echter te ver. Liever wacht hij de vakkenevaluatie af die zal uitwijzen wat de studenten vinden van de wijziging
Een specifiek probleem constateerde de beroepscommissie bij de behandeling van het bezwaar van prof. dr ir Gert van Dijk, bijzonder hoogleraar Cooperatiewezen. Hij stelt dat het voor een bijzonder hoogleraar die slechts een dag in de week in Wageningen is, ondoenlijk is om een groot deel daarvan te vullen met een collegeserie. Het is nu al schipperen met de agenda, zegt Van Dijk's secondant ir Onno-Frank van Bekkum. Van Dijk heeft het heel erg druk met de Nationale Cooperatieve Raad, we hebben een Europees project en we zitten met excursies naar cooperaties die al een hele dag duren. Het is straks gewoon niet meer te plannen.
De CABB toonde zich gevoelig voor deze argumenten, zodat Van Dijk zijn vak het komend studiejaar nog in twaalf weken mag verzorgen. Het studiejaar daarna moet hij er echter aan geloven. Van Bekkum: Als de LUW dit soort mensen aan zich wil binden, moet ze het hen niet te moeilijk maken. De universiteit krijgt tenslotte gratis een hoogleraar voor een dag per week.

Re:ageer