Wetenschap - 3 oktober 1996

Dijkhuizen

Dijkhuizen

Er komt een groot onderzoek naar kostprijsbeheersing in de melkveehouderij. Kunnen boeren, als goede ondernemers, zo langzamerhand hun kostprijs niet dromen?


Nou, nee. De toekomst van de melkveehouderij was lange tijd rooskleurig. De laatste tijd wordt het perspectief wat somberder. Enerzijds zie je een consequente daling van de melkprijs met een a anderhalve cent per liter per jaar en anderzijds neemt de invloed van de wereldmarkt toe. De afscherming van de Europese markt staat onder druk. Dat betekent volgens mij dat het quotumstelsel zal verdwijnen; hopelijk niet van de ene dag op de andere.

Ik zou het verstandig vinden als de Europese Commissie al volgend jaar een tijdpad uitstippelt voor volledige afschaffing ervan in bijvoorbeeld 2005. Dan hebben de bedrijven tijd om zich erop in te stellen. De melkquota vertegenwoordigen, met ongeveer vier gulden per liter, momenteel een deel van het vermogen van de boeren. Voor de oudere boeren die overwegen te stoppen een aardig pensioentje, dat ze zomaar van de overheid hebben gekregen. Dat verdwijnt straks dus weer.

De vraag is of je de druk op het bedrijf kunt dempen door maatregelen om de kostprijs te verlagen. Daar hebben we eens naar gekeken, want als de kostprijs op alle bedrijven hetzelfde is valt er weinig te verdienen. Het verschil tussen de beste twintig procent en de slechtste twintig procent bleek echter zo'n veertig cent per liter te bedragen. Zelfs als je dat verschil iets minder scherp stelt, kan dus gemakkelijk twintig cent per liter worden gewonnen. Op een gemiddeld quotum van vierhonderdduizend liter melk per jaar is dat dus een bruto jaarinkomen.

Het blijkt dat nog steeds veel bedrijven onvoldoende op de hoogte zijn van hun kostprijs, dan wel de opbouw van hun kostprijs. Als je de opbouw weet - voerkosten, gebouwen, gezondheidskosten enzovoorts - kun je maatregelen nemen om efficienter en goedkoper te werken.

Dat hoeft niet per se een beweging richting grotere hightech-bedrijven te betekenen. In tegendeel: op dit moment kan invoering van bijvoorbeeld hightech-voederapparatuur de kostprijs verhogen. Op termijn, over tien tot vijftien jaar, wordt dat een ander verhaal. Vergelijk het met pc's. De huidige pc kan veel meer en is veel beter dan die van tien jaar terug en de kosten ervan zijn een fractie van die van toen. Met behulp van voederapparatuur nauwkeurig en dus goedkoper voeren kan al renderen. Al zijn er nog veel haken en ogen. De kostprijsbeheersing staat echter los van die ontwikkeling en kan voor alle veehouders renderen.

Re:ageer