Wetenschap - 1 juni 1995

De zittende universiteitsraad: in het teken van bezuinigingen

De zittende universiteitsraad: in het teken van bezuinigingen

Goede verstandhouding tussen raad en college

De universiteitsraadtermijn van twee jaar zit er bijna op. De afgelopen twee jaar stonden in het teken van bezuinigingen. De fracties zijn tevreden over de verstandhouding met het college van bestuur.


Een woedende benoemingsadviescommissie, een verdeelde vakgroep, een vakgroepsvoorzitter die uit protest zijn functie neerlegt. De universiteitsraadperiode 1993-'95 begon al meteen met een stevig conflict. De kersvers aangetreden raadsleden zeiden op de eerste plenaire vergadering nee tegen de kandidaat-hoogleraar entomologie.

Een universiteitsraad die een kandidaat-hoogleraar afwijst, dat was op z'n minst ongebruikelijk. Weliswaar had een deel van de entomologen te kennen gegeven de kandidaat niet te zien zitten, maar het college van bestuur had al laten weten achter de keuze van de benoemingscommissie te staan. De afwijzing deed honderden uren werk van die commissie in een klap teniet.

Arrogantie van de raadsleden? Zelfs de toenmalige raadsvoorzitter mr J.H.G. Janssen vroeg zich af of de raad hier niet wat te voortvarend was opgetreden: Het is de taak van de raad om zo'n kandidaat marginaal te toetsen. Misschien is de raad hier wat te veel op details ingegaan."

Hebben we hem afgewezen?" P. Heeres van personeelsfractie Tap82 kan zich het incident al niet meer herinneren. Heeres, die jarenlange raadservaring heeft, kijkt terug op een periode waarin het college van bestuur en de universiteitsraad naar zijn mening plezierig hebben samengewerkt. De tegenstellingen tussen het college van bestuur en de raad zijn de afgelopen jaren langzaam verdwenen. Wat dat betreft is er echt sprake van een cultuuromslag. In het verleden was er meer achterdocht tussen beide partijen."

Dikke vriendjes zijn we niet, maar de verstandhouding tussen college en raad is goed", vindt dr ir I. Rietjens van de Centrale Lijst. Haar fractiegenoot dr ir A.M. van Harten schrijft de verbeterde verstandhouding tussen college en raad voor een groot deel op conto van collegelid mr H.M. van den Hoofdakker. Een soepele onderhandelaar, altijd bereid naar onze standpunten te luisteren", prijst Van Harten.

Hoofdlijnen

Bijgedragen aan de grotere consensus heeft ongetwijfeld ook de nieuwe werkwijze van de raad. De raad streeft ernaar zoveel mogelijk onderwerpen in commissies af te handelen. Nadat de onderwerpen zijn voorgekookt in de raadscommissies blijven heftige debatten in de universiteitsraad meestal uit. De kou, of beter gezegd de hitte, is dan al uit de lucht", weet een raadslid. De nieuwe aanpak hoort bij het streven van de raad om efficienter te werken. Minder vergaderingen, minder papier, minder details en meer besturen op hoofdlijnen.

Opmerkelijk was de samenwerking tussen de buiten-universitaire leden. Stemden deze bullen in het verleden onafhankelijk van elkaar, tegenwoordig opereren ze meer als fractie. De stem van de buiten-universitairen is daarmee een factor van betekenis geworden. Of de bullen die invloed houden is echter zeer de vraag. De raad wil niet alleen meer op hoofdlijnen besturen, maar ook inkrimpen. In een kleinere raad zou voor de buiten-universitaire leden geen plaats meer zijn.

Wat hebben de afzonderlijke fracties de afgelopen twee jaar bereikt? Een moeilijke vraag, zo blijkt uit de reacties van de raadsleden. Als er al sprake is van scoren van een fractie gaat het veelal om kleine punten", meent tapper Heeres. Trots is Heeres op de inbreng van zijn fractie bij het instellen van de dienstcommissies. Tap82 heeft er sterk op aangedrongen per sector een dienstcommissie in te stellen. Die commissies kunnen met de sectordirecteur overleggen over het personeelsbeleid. In een tijd van bezuinigingen erg belangrijk", vindt Heeres.

Tevreden is Heeres ook over de inbreng van zijn fractie bij discussies over onderwijs. Hier heeft Tap82 een wat objectievere inbreng dan de wetenschapsfracties of de studenten, zegt Heeres. Als voorbeeld geeft hij het feit dat er straks richtlijnen komen voor stages. Het ontbreken van kwaliteitsnormen voor stages was TAP82 al jaren een doorn in het oog. De huidige stage is volgens de tappers veel te vrijblijvend. Met name bij buitenlandse stages is het toezicht onvoldoende. Geen onderwerp waar student of docent op aandringt, vermoedt Heeres. Voor een student geldt vrijheid blijheid en voor docent betekent een scherper toezicht misschien wel meer werk."

De Centrale Lijst wijst erop dat de raad bij de opstelling van de begroting voor 1995 de hand op de knip heeft gehouden. Bij de bezuinigingen van de afgelopen maanden toonde de raad zich conservatiever dan het college van bestuur: de LUW mag van de raad niet lenen op de kapitaalmarkt om te investeren in nieuwbouw op Kortenoord. Personeel gaat ons voor gebouwen", legt Van Harten uit. Neem alleen al de rente op een lening van 10 miljoen. Hoeveel personeelsplaatsen kun je daar wel niet van betalen?"

Van Harten meent dat de Centrale Lijst tijdens deze raadsperiode goed heeft geluisterd naar de achterban, de faculteit. Zoals bij het leerstoelenplan bijvoorbeeld, waar veel pijnpunten zijn weggewerkt. Maar het belangrijkste item van de afgelopen periode vindt Van Harten misschien wel de discussie over de bestuursstructuur. Tot opluchting van de CL blijft de LUW een faculteit. De opdeling in vijf sectoren of mini-faculteiten is van de baan. Een opdeling in faculteiten, dat was de doodsteek geworden voor de LUW. Het wordt de overheid dan wel makkelijk gemaakt een faculteit weg te halen en bijvoorbeeld bij Utrecht onder te brengen."

Nachtwerk

Mogen we niet iets op papier zetten?" De Progressieve Studentenfractie (PSF) heeft eigenlijk geen tijd om even stil te staan bij de bijna afgelopen raadsperiode. De leden zijn druk bezig met het voorbereiden van de universiteitsraadvergadering van 30 mei. Dat belooft nachtwerk te worden. Na enig aandringen weet L. Kerkhof toch wat belangrijke punten op te sommen.

Ook de PSF is blij dat de LUW niet wordt opgedeeld in meerdere faculteiten. Maar wat studenten vermoedelijk meer zal aanspreken is de rol van de PSF bij de examenroostering. De PSF heeft gepleit voor een week vakantie tussen het tweede en derde trimester. Dat is beter dan een week vrij in de herfst, vindt de fractie. Doctoraal-studenten hebben daar nauwelijks iets aan. Zij zijn dan nog maar net begonnen." Hoe het nieuwe rooster er precies uit gaat zien is nog niet bekend.

Voor de Christen Studenten Fractie (CSF) is de ethische toetsing van biotechnologisch onderzoek traditioneel een belangrijk item. Op aandringen van de CSF is in het verleden de commissie ethische en maatschappelijke aspecten van de biotechnologie ingesteld. De discussie over wat wel en niet mag, is tot teleurstelling van de CSF echter steeds op de lange baan geschoven. Maar de raadsperiode is nog niet voorbij. Volgende maand staat het onderwerp weer op de agenda", zegt CSF'er R. Melse hoopvol.

Een wat minder vrolijk geluid ook bij Progressief Personeel (PP). Eigenlijk zijn wij teleurgesteld over de afgelopen periode", zegt dr E. Egberts eerlijk. Hij doelt op de uitkomst van de discussie over de bestuursstructuur. PP had zich hard gemaakt voor een verdeling van de LUW in faculteiten. Gekozen is echter voor een structuur met onderzoekscholen en onderwijsinstituten. Volgens PP gaat dit ten koste van de democratie. De mogelijkheden voor de werkvloer om mee te praten over onderwijs en onderzoek nemen af", vindt Egberts.

Re:ageer