Wetenschap - 10 oktober 1996

De werkplaats van Heeren XVII

De werkplaats van Heeren XVII

Liever onder een machine dan erop

Binnen klinkt hamergeklop en slijptolgesnerp. Enkele jongelui zijn in de weer met onderdelen van een kar, al weten ze nog niet wat er precies mee moet gebeuren. Elders staan wat lieden gebogen over motorkappen: student Paul Borreman heeft problemen met zijn schokdempers, vakgroepmedewerker Wim Huisman met zijn radiator. De klanken van een draagbare radio vervolmaken het betere garagegevoel. De goed verzorgde Internet-homepage van Heeren XVII, de studievereniging van Landbouwtechniek, laat Wageningse studenten weten dat ze op donderdagavond hun fiets, auto of vliegtuig kunnen repareren. Modelvliegtuigen dan toch, want deze werkplaats, overdag onderzoeksruimte van de vakgroep Agrotechniek en -fysica, lijkt niet groot genoeg om dienst te doen als hangar.

Vierdejaars student Landbouwtechniek Jaring Hiemstra onderbreekt zijn werkzaamheden. Hij is lid van de werkplaatscommissie van Heeren XVII en een regelmatige sleutelaar. Behalve de vijf man sterke commissie zijn op donderdagavond doorgaans enkele Volvo-verslaafden aan te treffen, die hun veelal gedateerde voertuigen voorzien van nieuwe uitlaten of bezig zijn olie te verversen, alsmede vakgroepmedewerkers als Huisman. Zijn Renault 11tl staat momenteel op de brug, ontdaan van dashboard. De beheerder van de onderzoeksruimte, Jordan Charitoglou, assisteert hem. Charitoglou begeleidt op donderdagavond waar nodig de amateursleutelaars. Ik ben in geen 52 jaar bij een garage geweest."

Louis Claessens en Hiemstra geven een rondleiding. Eerst naar buiten, want daar staat het pronkstuk van de werkplaats: een Ford-tractor, een jaar of dertig oud. Goed in de verf; oranje en blauw, de officiele kleuren. Het project kostte de Heeren anderhalf jaar. Eigenaar is nu het Museum Historische Landbouwtechniek van de LUW. Jaring start de motor. Hij loopt mooi."

De werkplaats is uit een behoefte geboren, in het pre-OV-jaarkaart-tijdperk, toen nog veel lui een auto hadden", weet Hiemstra. Bovendien is Landbouwtechniek een vrij theoretische studie, vandaar dat studenten af en toe zin hebben de handen uit mouwen te steken. Het is dus niet de bedoeling dat een luie of a-technische student zijn fiets, auto of vliegtuig met problemen op de werkplaats aflevert. Iedereen is welkom, vertelt Hiemstra, maar dient wel zelf te sleutelen. Advies of hulp vragen kan altijd. Claessens: Voor 1,50 gulden per uur mag je alles gebruiken en bovendien is er koffie."

Mede dankzij de oplettendheid van Charitoglou komen ongelukken op donderdagavond niet voor. Al keek vorig jaar iemand niet goed uit met het zaagtuig", herinnert Claessens zich. Die had een flinke snee. Maar dat was overdag, dat had niets met de werkplaats te maken."

Binnen staan een weegbrug en een tamelijk grote krik, handig voor het optakelen van bijvoorbeeld een motorblok. De olifantsgrasplantmachine is een stille getuige van de functie die de ruimte overdag heeft.

Koffietijd. Tweedejaars Jeroen Kok grapt dat hij vooral vanuit bezigheidstherapeutische doeleinden hier is. 98 Procent van de studenten Landbouwtechniek is lid van Heeren XVII, inclusief de vier dames die de studierichting rijk is. Claessens omschrijft de sfeer als heel relaxed. Bij ons hoef je niet macho te doen, dat heeft toch geen zin."

Behalve met de werkplaats is de commissie tevens belast met de organisatie van de veelvuldige borrels. Het zijn slechts enkele activiteiten van Heeren XVII; de florerende club is op vele fronten actief en telt ondanks de studiedruk talloze commissies.

Hoogtepunt van de werkplaats, even afgezien van de gerestaureerde tractor, is een vermelding in het Guiness Book of Records van de langste step, eentje van 52 meter. Demontabel gefabriceerd, omdat hij anders niet in de werkplaats paste. De kingsize autoped dateert van een lustrum in 1990. Vijf jaar later probeerden de Heeren wederom in het boek te komen, ditmaal door zoveel mogelijk mensen in de cabine van een tractor te proppen. Helaas bleef het aantal op zestien steken, te weinig voor een record.

Ik lig liever onder een machine dan dat ik erop zit", zo motiveert Hiemstra zijn hobby, Thuis wordt dan ook alles voor mij bewaard. Ik kick erop als alles weer perfect loopt." De vader van Kok sleutelt daarentegen meestal zelf. Kok: Ik ben ook niet zo heel technisch, niet het type van: geef mij twee stukken ijzer en ik maak er iets moois van."

Fietsen maken vormt echter voor geen van de Heeren een probleem. Hiemstra: Een fietsenmaker, wat is dat?" Desondanks genieten reparaties aan tweewielers een lage prioriteit; te makkelijk. Claessens: Fietsen zijn bepaald niet onze grote droom." Kok zegt vreselijk te balen wanneer zijn fiets iets mankeert, maar van een kapotte trekker wordt hij bijkans gelukkig.

De Heeren worden regelmatig door afdelingsgenoten en kennissen ingeschakeld voor het uitvoeren van reparaties. Claessens ruilt ze voor afwasbeurten, Kok was onlangs - voor de goodwill - reparateur van een wasmachine.

Hoe is het inmiddels met de schokdempers van Borremans Golf? Dat komt vanavond nog wel goed, denkt hij. Borreman, die stage loopt bij Hendrix Veevoeders in Boxmeer, meldt dat hij ruim een jaar probleemloos heeft gereden, maar de laatste tijd best vaak op donderdagavond hier te vinden is. Ja, je maakt iets, maar niet helemaal goed. Dan kom je dus terug om de schade te herstellen." Schokbrekers vervangen kost normaliter zo'n achthonderd, negenhonderd gulden; nu is Borreman slechts vierhonderd gulden kwijt aan onderdelen. Tel uit de winst. Binnenkort zijn de bougies aan de beurt en moet de olie worden ververst. Huisman maakt de klus morgenochtend wel af. De slijptol snerpt nog steeds.

Re:ageer