Wetenschap - 12 oktober 1995

De vrije keuze van de economen

De vrije keuze van de economen

Vakgroepen op survival en herhaling

De economen dienden onlangs een nieuw studieprogramma in dat absoluut niet voldoet aan de LUW-regels. Moet het broze akkoord tussen de vakgroepen worden opengebroken of moet er een bestuurlijke crash komen? Studenten suggereren de oude trukendoos maar weer open te trekken. Welke omvang de vrije keuze aan de Landbouwuniversiteit ook had, voor economen was hij altijd te ruim.


Leren die economen dan nooit dat vrije keuzeruimte belangrijk is voor de Landbouwuniversiteit? Weten ze dan nog steeds niet hoe een studieprogramma er moet uitzien? Het lijkt er op. Een paar maanden geleden diende de richtingsonderwijscommissie (roc) van Economie van landbouw en milieu een nieuw studieprogramma bij het college van bestuur in. De roc werd onmiddellijk naar huis gestuurd omdat dat programma niet aan de kaders voldoet. De vaste onderwijscommissie vco wilde er niet eens over praten. Wij mogen het dan nooit leren, maar het hoofdgebouw leert het nooit dat de inhoud van een studieprogramma belangrijker is dan de structuur en de kaders", verdedigen de roc-studenten het programma.

Wie het aan de LUW over vrije-keuze-ruimte-overschrijden heeft, heeft het in negen van de tien gevallen over de richting Economie. Bij laatste herprogrammeringen van het onderwijs was het altijd deze richting die het aan de stok kreeg met de bureaucraten en de bestuurders van de universiteit. Argument dat steeds wordt gebruikt is dat de economiestudie zich moet kunnen meten met opleidingen elders in het land. In de Wageningse economie moet dus niet alleen technische, landbouwkundige of milieukundige kennis zitten maar ook evenveel economie als elders. En dat moet ten koste gaan van de vrije keuze voor studenten.

Zo ook dit keer. De universiteitsraad heeft vlak voor de zomer vastgesteld dat voortaan alle studieprogramma's ten minste 28 studiepunten aan vrije-keuzeruimte moeten hebben. De economen dienden een paar weken later een programma in met 21 studiepunten vrije keuze.

Studentleden in de richtingsonderwijscommissie M. Streefkerk, tweedejaars, en vierdejaars J. Dalhuisen leggen uit waarom zij instemden met die kleine vrije keuze. Vrije keuze vinden we goed maar het is niet hard. Onderwijsinhoudelijke argumenten vinden wij veel belangrijker", verduidelijkt Streefkerk. Het gaat daarbij om de doelstellingen van je programma. Je moet kiezen: ofwel veel vrije keuze ofwel een volwaardige economische opleiding. Wij kiezen voor dat laatste."

Pijnlijk

Sinds vier jaar geleden een visitatiecommissie de economie-opleiding bezocht, heeft Wageningen het imago van een niet-volwaardige opleiding. Wageningers kunnen niet rekenen omdat ze te weinig bedrijfskunde hebben gehad. In het nu afgekeurde programma is de balans tussen algemeen economie en bedrijfseconomie evenwichtiger geworden. Dalhuisen: Verder was de klacht dat er te weinig aandacht was voor sociale vaardigheden als schriftelijke en mondeling presenteren. Ook dat zit er nu meer in. Met dit programma krijgen we een brede basis voor een economie-opleiding die vergelijkbaar is met andere opleidingen. Wat ons betreft zat het dus prima in elkaar en is het vreselijk pijnlijk dat de vco het zomaar teruggestuurd heeft."

Extra pijnlijk vinden de twee studenten het dat de vco heeft laten blijken nu net het essentiele verschil tussen bedrijfseconomie en algemene economie niet te doorgronden. Bovendien vinden ze het treurig dat de studentenfracties uit de universiteitsraad geen zin hadden mee te gaan naar een landelijke dag voor economiefaculteiten waar de verschillen tussen de opleidingen werden besproken.

Wat nu moet gebeuren weten de twee ook niet direct. Allereerst zullen we proberen de vco te overtuigen van onze argumenten. Als dat niet lukt zal de roc weer aan de slag moeten."

Vco-voorzitter prof. dr ir L. Speelman, die de economen terug stuurde, ziet nog wel mogelijkheden uit de impasse te komen. Dat het een volwaardige economie-opleiding moet worden, daar is iedereen het over eens. Alleen de vraag hoe dat te bereiken is moeilijker. Ik denk dat ze tot een dergelijke overschrijding van het kader komen, omdat ze het Wageningse gezicht hebben willen uitbreiden richting andere disciplines. Ik heb ze als suggestie meegegeven dat Wageningse gezicht te laten bepalen door de Leeuwenborch-vakgroepen. Dus niet te veel verplichte technische vakken. Ik denk niet dat elke economiestudent verplicht tien studiepunten Plantenteelt moet hebben. Zoiets kan die student best zelf kiezen in zijn keuzeruimte."

Maar met deze suggestie raakt Speelman precies aan een van de grotere discussies tussen de economische vakgroepen. Deze discussie weer gaan voeren, betekent het openbreken van een broos akkoord tussen de zes economische vakgroepen.

Stromingen

Grofweg zijn er twee stromingen. Vertegenwoordigers van de ene zeggen dat Wageningse afgestudeerden met anderen moeten kunnen concurreren op basis van hun economische kennis. Anderen zeggen dat juist de combinatie met technische vakken de Wageningse econoom een goede positie geeft op de arbeidsmarkt.

En behalve deze richtingenstrijd speelt een overlevingsstrijd die het compromis zo teer maakt. De zes economische vakgroepen willen allemaal maar al te graag met hun vakken in de het verplichte deel van de opleiding. Zeker nu kleine vrije-keuzevakken uit de gids worden geschrapt is het voor vakgroepen van levensbelang verplichte vakken te geven. Dat levert immers geld en dus personeel op.

Secretaris van de roc dr ir L.H.G. Slangen meent echter dat het programma zoals dat er nu ligt niet heeft geleden onder de druk van vakgroepen om hun vakken erin te krijgen. Voorzitter en secretaris moeten dat proces bewaken. Er is nu eenmaal een druk, een incentive, zoveel mogelijk vakken in een programma te krijgen. En er zijn hier inderdaad voorstellen binnengekomen van vakgroepen die we hebben moeten afwijzen omdat ze niet genoeg rekening hielden met de andere groepen en de kwaliteit van de opleiding. Die voorstellen hebben we terug gestuurd en in die zin denk ik dat er vakgroepen zijn die pijn hebben moeten lijden. In het hele proces echter is de druk niet doorslaggevend geweest."

De vco-voorzitter Speelman sluit niet uit dat de incentive voor vakgroepen om h245n vakken in de verplichte onderdelen van studierichtingen te krijgen, ook een probleem wordt bij andere studierichtingen als straks ook daar geherprogrammeerd moet worden.

De studenten hebben als de hernieuwde discussies niets opleveren nog wel wat nood-ideetjes liggen. Dalhuisen: Het programma dat we hebben gemaakt is heel helder. Door trucs te gebruiken die we nu net wilde voorkomen, krijgen we wel een programma dat past in de kaders. Zo zouden we bijvoorbeeld voorvereisten voor afstudeervakken uit het programma kunnen gooien. Daarmee krijgt het toch een verplichtend karakter. Eerlijk gezegd zijn wij niet voor dat soort constructies, maar als het moet, dan wel."

De uiterste oplossing komt van Speelman: Ik heb ze gezegd of het programma aanpassen aan de kaders of het bestuur schrijven dat je geen verantwoordelijkheid meer wilt dragen voor het programma. Dan moeten ze het maar laten aankomen op een bestuurlijke crash."

Re:ageer