Wetenschap - 13 februari 1997

De rechten en plichten van student en docent

De rechten en plichten van student en docent

De rechten en plichten van student en docent
Invoering afstudeercontract laat op zich wachten
Ruim een jaar na het besluit van de universiteitsraad heeft de LUW het verplichte afstudeercontract nog niet onder de aandacht gebracht bij docenten en studenten. De WSO gaat studenten daarom wijzen op het voordeel van de contracten: geen uitloop van vakken, een goed houvast en geen onduidelijkheid over het tentamen. Maar zowel studenten als docenten waarschuwen dat je met een contract niet alle problemen kunt voorkomen
Sinds 1 september vorig jaar zijn vakgroepen en doctoraalstudenten verplicht om zogenaamde afstudeervakcontracten met elkaar af te sluiten. Daarin regelen ze de planning, de aard van de werkzaamheden, de wijze van tentamineren en de begeleiding van een afstudeervak of stage. Het contract geeft inzicht in de rechten en plichten van student en docent, hoopte de universiteitsraad die in januari 1996 besloot tot het invoeren van dit contract. Dat moet het uitloop van vakken voorkomen, nu studenten een beperkte hoeveelheid studietijd hebben
De verplichting om afstudeercontracten af te sluiten geldt al een half jaar, maar slechts een handjevol docenten en studenten is op de hoogte. Een officiele brief met een standaardcontract moeten namelijk nog het bestuurscentrum uit. Alles ligt klaar, maar vco-secretaris dr ir J. den Dulk is er nog niet aan toegekomen een en ander te versturen. Met een bezuiniging achter de rug en een herprogrammering van het onderwijs, is de brief blijven liggen. Kwestie van prioriteiten, verontschuldigt Den Dulk zich
Vooral de studenten uit de richtingsonderwijscommissies (roc's) en de studentenorganisatie WSO maken zich druk om het feit dat afstudeercontracten nog geen gemeengoed zijn. M. Groeneveld is binnen het WSO-bestuur belast met onderwijszaken. Ik schat dat docenten tussen neus en lippen door wel eens iets afspreken, maar het is niet structureel. Ik ben van plan om binnenkort alle derde- en vierdejaars studenten een brief te sturen om ze op de hoogte te brengen van de verplichting van de contracten en ze te wijzen op de rechten die studenten daaraan kunnen ontlenen.
Al in 1992 wilde de universiteitsraad dat het college van bestuur afstudeercontracten dwingend zou voorschrijven. Na een lange stilte zette het college in 1995 een eerste stap. Er waren in vergelijking met 1992 twee goede redenen bij gekomen. De universiteit moest de studeerbaarheid van de studieprogramma's verbeteren, omdat de studiefinanciering was beperkt. En de registratie van studiepunten bij grote vakken moest verbeteren. De tempobeurs kan immers tot problemen leiden als een student die aan een groot vak werkt, aan het einde van het studiejaar het vak nog net niet heeft afgerond. Goede afspraken in een afstudeervakcontract kunnen regelen dat een student in die gevallen al een deel van de punten krijgt toegekend
Tevredenheid
Een inventarisatie onder docenten en studenten laat zien dat de meningen verdeeld zijn over het nut van de contracten. Volgens docent dr J.A.M. Mattheij van de vakgroep Fysiologie van mens en dier leiden de contracten bij zijn vakgroep al jaren tot tevredenheid van beide kanten. In het contract wordt de begin- en einddatum van het vak vastgelegd, de begeleiders, de hoeveelheid technische ondersteuning, het onderwerp en de manier waarop de docent het cijfer bepaalt. Beide partijen weten na het bespreken van het contract waar ze aan toe zijn. Het is een concretisering van afspraken die voorheen terloops werden gemaakt.
De contracten zijn volgens Mattheij nog nooit gebruikt als wapen bij conflicten. Ik denk dat alle mogelijke conflicten bij het bespreken van het contract al zijn opgelost. Voor beide partijen is duidelijk waar ze op kunnen rekenen. Vroeger kwam het bijvoorbeeld voor dat een technisch medewerker opeens geconfronteerd werd met een doctoraalstudent die hij moest begeleiden. Nu krijgt ook die medewerker een afschrift van het contract, zodat hij weet wat van hem wordt verwacht.
Vierdejaars student G. Hol heeft tijdens haar afstudeervak bij de vakgroep Nematologie het contract er wel regelmatig nog eens bijgehaald. Ik had van te voren een schema gemaakt met per week de werkzaamheden. Ik had dus voortdurend een houvast voor mijn planning. Een half jaar geleden had ik vastgelegd dat ik deze week mijn colloquium zou houden en dat is precies gelukt. Het voordeel van een contract is vooral voor jezelf, denk ik. Als ik even vast zat met het onderzoek, dan haalde ik de omschrijving van het vak erbij om te kijken waar ik ook al weer precies mee bezig was en wat de precieze vraagstelling was. Mij heeft dat heel veel geholpen.
Een student van de richting Bodem, water en atmosfeer, die anoniem wil blijven, had graag een afstudeercontract gehad. Een gebrek aan begeleiding leverde volgens hem de nodige vertraging op bij zijn huidige afstudeervak. Ik ben een paar keer de verkeerde weg ingeslagen, omdat ik niet even met de docent kon overleggen. De docenten kun je alleen op afspraak spreken, terwijl ik juist behoefte heb om even tussendoor te overleggen.
Uitloop
Het klassieke voorbeeld van de docent die de student onder druk zet om nog een laatste extra proef te doen, lijkt geen opgeld meer te doen. Het is juist eerder andersom, meent docente dr ir J.M. Kleijn, studiecoordinator van Moleculaire wetenschappen. Docenten weten tegenwoordig dat studenten op tijd moeten afstuderen. Ze moeten studenten er op wijzen dat de tijd bijna om is en dat ze moeten gaan schrijven. G. Schouten van Humane voeding bevestigt dat. Uitloop? Als je het goed aanpakt, is het met je begeleider wel te regelen dat je nog een extra experiment mag doen.
Degenen die geen behoefte hebben aan een uitgebreid contract, verwijzen naar de afspraken die ze nu al maken. De meeste vakgroepen regelen de praktische zaken al op papier: naam, adres, duur van het vak, naam van de begeleider. Problemen zul je toch met je begeleider moeten oplossen, of er een contract ligt of niet, voeren studenten aan. Het is een illusie te denken dat je alle problemen van te voren via afspraken kunt voorkomen, denkt studiecoordinator Levensmiddelentechnologie dr ir M.A.J.S. van Boekel
A. Schenk, studentlid van de roc Landinrichtingswetenschappen, wil voor die houding waarschuwen. Zolang er geen problemen zijn, mis je het contract niet en lijkt het overbodig. Maar als je als student opeens een vijf krijgt voor je vak, en je weet niet waarom, sta je machteloos.

Re:ageer