Wetenschap - 1 oktober 1998

De overheid smijt deze mensen de illegaliteit in

De overheid smijt deze mensen de illegaliteit in

De overheid smijt deze mensen de illegaliteit in
Wageningers bieden hulp aan illegale vluchtelingen
De vluchtelingenkaravaan trok afgelopen week door het land om aandacht te vragen voor illegaal verklaarde vluchtelingen. De stichting Vluchteling onder Dak in Wageningen bekommert zich om het lot van uitgeprocedeerde vluchtelingen. Ze heeft de afgelopen jaren twintig illegalen met raad en geld ondersteund
De mensen komen pas naar ons toe als ze een brief hebben ontvangen om naar Ter Apel te gaan, als daadwerkelijke uitzetting dreigt, vertelt Carla van den Bos van de stichting Vluchteling onder Dak. Eigenlijk is dan al veel kostbare tijd verloren gegaan. Na de negatieve beschikking van het ministerie van Justitie, dat ze geen vluchtelingenstatus krijgen, verblijven mensen vaak nog een jaar in het asielzoekerscentrum. In die tijd hadden wij ze al juridisch kunnen ondersteunen, terwijl de kosten voor levensonderhoud en onderdak dan nog bij de overheid liggen.
Als een afgewezen asielzoeker om hulp komt vragen bij Vluchteling onder Dak probeert de stichting alsnog een zo nauwkeurig mogelijk vluchtverhaal op papier te zetten. We sporen mensen aan om zoveel mogelijk materiaal te krijgen, zoals dagvaardingsbrieven, bewijsstukken dat je vast hebt gezeten, doodsactes van familieleden, et cetera, stelt Rene Oudshoorn, als banenpooler werkzaam voor de stichting. Bovendien moet je aangeven waarom nieuwe bewijzen niet eerder op tafel zijn gekomen. Want het argument dat Justitie bij een tweede verhoor steevast in de strijd gooit, is waarom die zaken niet eerder zijn gemeld.
Volgens Oudshoorn en Van den Bos is dat in veel gevallen wel duidelijk. De asielzoekers moeten een ingewikkelde juridische procedure doorlopen, waar ze weinig van snappen en waarin ze niet worden begeleid. Van den Bos: Veel asielzoekers weten niet eens dat ze rechtbijstand of hulp van Vluchtelingenwerk kunnen vragen. Vaak krijgen ze pas op de uiteindelijke zitting een advocaat te zien, die nooit een inhoudelijk gesprek met ze heeft gevoerd.
Gevangenis
Uitgeprocedeerde vluchtelingen die bang zijn voor uitzetting en niet naar het verwijdercentrum in Ter Apel afreizen, krijgen van de overheid een mob-status: met onbekende bestemming
Daarnaast zijn er de zogenaamde technisch onverwijderbaren, die niet meer in het land van herkomst worden toegelaten. Oudshoorn: De overheid smijt deze mensen de illegaliteit in. Ze accepteert deze mensen wel binnen haar staatsgrenzen, maar biedt ze geen ondersteuning. De politie zoekt de illegalen niet actief, maar lopen ze per ongeluk tegen de lamp, dan gaan ze voor onbepaalde tijd de gevangenis in. Na enige tijd komen ze vaak weer vrij. Dan belanden ze opnieuw zonder enige vorm van hulp op straat. Dit tafereel kan zich enkele keren herhalen.
De afgelopen anderhalf jaar hebben de vrijwilligers van Vluchteling onder Dak ruim twintig illegalen geholpen. Die krijgen wekelijks tachtig gulden voor een periode van maximaal drie maanden en ontvangen zo nodig opvang en juridische bijstand. Van den Bos: De periode van drie maanden is gekozen omdat we mensen niet tot in het oneindige kunnen blijven ondersteunen. Na drie maanden moet duidelijk zijn dat er mogelijkheden zijn voor een tweede asielaanvraag. Of we mensen helpen, hangt ook af van hoe ruim we bij kas zitten. We zijn afhankelijk van particuliere donaties. Aangezien we de afgelopen tijd zes mensen hebben ondersteund, zitten we nu krap. Voor mensen die we financieel niet langer kunnen helpen, zoeken we bijvoorbeeld een zwart baantje.
Subsidie
Opvangadressen voor de illegalen zijn moeilijk te vinden. Er zijn in Wageningen vijf adressen, maar opvang voor langer dan een paar weken is slechts op enkele plekken mogelijk. Vooral voor gezinnen is moeilijk plaats te vinden. Daarvoor hebben we niets, vertelt Oudshoorn. En dat is zeer schrijnend, zeker als een vrouw met vijf kinderen om hulp komt vragen. Het enige dat we dan kunnen doen is verwijzen naar andere groepen in het land die ook illegalen ondersteunen.
De stichting heeft de beperkte opvang bij de gemeente Wageningen aangekaart en heeft begin mei een subsidieverzoek voor secretariaatskosten ingediend. Dit verzoek werd op 25 augustus besproken door een commissie van de gemeenteraad en lijkt binnenkort gehonoreerd te worden. Een kleine meerderheid van GroenLinks, D66, CDA en RPF/GPV vond het nationale vluchtelingenbeleid inhumaan en zegde Vluchtelingen onder Dak subsidie toe. De VVD vindt de illegalenproblematiek een zaak van de rijksoverheid en ziet niets in ondersteuning; de PvdA nam nog geen standpunt in

Re:ageer