Wetenschap - 2 oktober 1997

De invasie van de koffiezetters

De invasie van de koffiezetters

De invasie van de koffiezetters
LUW bezuinigt helft koffieautomaten weg
Medewerkers van de LUW nemen het heft in eigen handen nu de dienst Restauratieve verzorging de helft van de koffieautomaten heeft wegbezuinigd. De koffiezetters en waterkokers zijn begonnen aan een onstuitbare opmars op de werkkamers. Met weemoed denken medewerkers terug aan de automaat, die slechte koffie leverde maar prima functioneerde als smeermiddel van het informele circuit
Tweedejaars studente Maartje Harbers snapt er niets van. In het Biotechnion staat nog wel een automaat waar je ijs kunt kopen, maar geen koffieautomaat meer. Straks wordt het winter. Dan heb je toch meer trek in een beker warme chocolademelk dan in een Magnum. Het is vooral de chocolademelk die Harbers gaat missen als er weer eens een practicum uitloopt. Ze neemt het zelfs voor lief dat de automaat in het verleden lang niet altijd werkelijk het gevraagde serveerde. Het gebeurde nogal eens dat er alleen een bekertje heet water uitkwam. Maar als de kantine dicht is, heb je niet veel keuze.
Maar de chocomel en bekertjes heet water behoren tot het verleden, na een koude sanering onder de warme-drankenautomaten. Een koffieautomaat is kostendekkend bij twintigduizend verstrekkingen per jaar. Onze beste automaat verkocht jaarlijks achtduizend consumpties, verklaart Ronny Verhoeven, hoofd van de dienst Restauratieve verzorging. De helft van de vijftig automaten moest het veld ruimen, goed voor een besparing van veertigduizend gulden per jaar. De maatregel is onderdeel van het Masterplan, een pakket maatregelen om de bezuinigingen op zijn dienst op te vangen. De automaat in het Biotechnion was een van de slechte presteerders, terwijl de ijsmachine ook in de winter voldoende omzet maakte
De maatregel blijkt een stimulans voor particulier initiatief onder de LUW-medewerkers. Ir Gab van Winkel maakte toch al zo min mogelijk gebruik van de automaat in de hal van Zodiac. De koffie was niet lekker en het was altijd hopen en bidden dat ik genoeg kleingeld bij me had. En in de zomer gaat de kantine later open en eerder dicht. Koffie is voor mij essentieel om wakker te worden. Het is een soort ritueel. Misschien ook wel een fysieke verslaving. Sinds kort kan hij zijn cafeinebehoefte bevredigen bij een gewone huis-tuin-en-keuken-koffiezetter op het secretariaat
Oploskoffie
In de Leeuwenborch, op het kamertje van Anton Schuurman, staat sinds zijn verjaardag een splinternieuwe waterkoker. Hij maakt zelf oploskoffie nu de automaat op de vierde verdieping is wegbezuinigd. Zo nu en dan liep Schuurman twee trappen van de zesde verdieping naar beneden, haalde koffie en liep weer twee trappen omhoog. De enig overgebleven automaat op de begane grond is geen alternatief. Te veel traplopen en ik heb geen zin om op de lift te wachten. Die is toch altijd vol. Schuurman is blij met zijn verjaardagscadeau maar mist de automaat. Daar kwam ik nog eens een econoom tegen.
Volgens een schatting van Wim van Alphen, interim-hoofd van het Bureau veiligheid en milieuhygiene (BVM), veroorzaakt elk jaar gemiddeld een prive-koffiezetter een klein brandje bij de LUW. Van Alphen heeft twee meningen. Officieel keuren we het bezit van een koffiezetter niet goed. Als er niet goed op wordt gelet, dan kunnen ze brand veroorzaken. Verder is het niet verstandig om een koffiezetter in een laboratorium te hebben. Dat is niet hygienisch. Maar goed, ik heb zelf ook op een lab gewerkt en weet: er is niets lekkerder dan je eigen koffie.
Belangrijk is volgens de interim dat iemand zich voor een koffiezetter verantwoordelijk voelt. Als iemand ervoor zorgt dat de machine aan het eind van de dag uit is, dan zie ik weinig gevaar. We hebben thuis allemaal zo'n ding en de LUW is beter tegen brand beveiligd dan het doorsnee woonhuis. Om zich toch aan de eigen officiele richtlijnen te houden, staat er geen koffiezetter bij BVM. Maar van de zomer, toen de kantine later open ging, kwamen we wel in de verleiding.
Medewerkers van Bodemkunde en plantenvoeding halen hun troost al twee jaar bij de vakgroepskoffiezetter. Het apparaat is het middelpunt van de eigen vakgroepskantine, ontstaan bij de jongste verbouwing. Het maakt koffie door gekoeld koffieconcentraat te verdunnen met heet water. Lange tijd stond er ook een automaat van Restauratieve verzorging in de kantine, maar die legde het af tegen de betere smaak van de vakgroepskoffie. De koffie uit de automaat kon je gasten niet voorzetten, stelt managementsassistent Herma Rosenboom. Samen met andere medewerkers van de vakgroep draagt ze zorg voor het apparaat. Eens per maand is er een collecte op de vakgroep voor de aanschaf van nieuwe pakken koffieconcentraat. Incidentele gebruikers betalen in een bus op het aanrecht
De wildgroei aan koffiezetters van medewerkers, afdelingen en vakgroepen is Verhoeven een doorn in het oog. Die kantine bij Bodemkunde en plantenvoeding is een prima voorbeeld van hoe het niet moet. Zo worden de kosten onzichtbaar. Het steekt dat, terwijl zijn dienst moet bezuinigen, duur wetenschappelijk en ondersteunend personeel zijn taken overneemt. Verhoeven vreest voor een neerwaartse spiraal: door de concurrentie met prive-koffiezetters loopt de omzet bij de automaten terug. Dat is niet alleen nadelig voor de opbrengst van een automaat, ook de smaak wordt minder. Maar ja, ik kan er niets tegen doen. Pas als het bestuur van de LUW er meer geld voor heeft, kunnen we die negatieve spiraal doorbreken en de restauratieve verzorging naar een hoger plan tillen. Want laten we eerlijk zijn: koffie is bij veel bedrijven niet voor niets een onderdeel van de arbeidsvoorwaarden. Als ik een dag niet op kantoor ben, merkt bijna niemand het. Maar als de dame van de kantine wat laat is, dan staat bij mij de telefoon roodgloeiend.

Re:ageer