Wetenschap - 12 februari 1998

De ijskoningin

De ijskoningin

De ijskoningin
Smeltende harten bij Unitas
Vanuit haar bevroren paleis kijkt de ijskoningin met kille blik uit over de ritmisch deinende mensenmassa. De gestalte van een jonge vrouw licht op in de ijswand achter haar. Op het podium aan haar voeten streelt een meisje zachtjes over het haar van de jongen die tegen haar aanleunt. Een paar meter van hen vandaan drupt smeltwater van een enorm bevroren hart in een ronde vijver. Aan het plafond ertegenover knipperen de letters K A Y op de maat van de dreunende muziek. De jongen kruipt dichter tegen het meisje aan; ze geeft hem glimlachend een zoen
Enkele uren eerder staat alleen het manshoge draadmodel van de ijskoningin op het podium achter in de grote zaal van Unitas. Het is gemaakt van ijzerdraad en kippengaas. Martijn Wiertz staat er met een soldeerbout naast. Hij is lid van de zaterdagcommissie, die verspreid over de zaal aan het knutselen is. De afgelopen twee weken heeft hij het draadmodel van de koningin in elkaar gesoldeerd. Een paar dagen geleden vond hij haar zwaar beschadigd terug. Als ik de dader vind, gaat-ie door de perforator, gromt hij. Gelukkig is het model nu gerestaureerd
Tja, afgelopen week was de jaarlijkse activiteitenweek van Unitas, legt bestuurslid Remco de Kluizenaar uit. Dan werken allerlei commissies en groepjes door elkaar. Het komt nog wel eens voor dat mensen onvoorzichtig zijn of het verschil niet zien tussen nieuwe creaties en oude knutsels.
In een hok een verdieping hoger wordt op slag duidelijk waarom het draadmodel van de koningin beschadigd is geraakt. Er ligt een bonte verzameling van maskers en andere bouwsels tussen een keur aan doeken in de schappen en op de grond. Met een quasi-serieus gezicht pakt De Kluizenaar een doek van de grond. Er valt heel wat uit dit sediment af te lezen. Dit doek ligt bijvoorbeeld bovenop en is waarschijnlijk pas van afgelopen donderdag. Uit de onderste laag diept hij een geplette creatie op. Dit daarentegen is misschien al een jaar oud!
De activiteitenweek van Unitas wordt vanavond afgesloten met Het sprookje van de ijskoningin, van Andersen. Het verhaal gaat over een jongen en een meisje die verliefd op elkaar zijn. De jongen heet Kay en de naam van het meisje ben ik vergeten. Laten we haar Rebecca noemen, vertelt Remco de Kluizenaar. Een ander commissielid spreekt hem tegen. Ze zijn helemaal niet verliefd joh, die twee koters zijn pas acht. Ik wist op mijn veertiende nog niet wat verliefd zijn was.
Verliefd of niet, Kay zou treurig naar zijn spiegelbeeld in de vijver hebben gestaard. Hij ziet zijn gezicht veranderen in dat van de ijskoningin, die langzaam uit het water omhoog rijst en hem meesleurt naar haar paleis onder water. Daar bevriest ze zijn hart. Rebecca wil hem achterna, maar haar ouders proberen haar tegen te houden. Dapper als ze is duikt ze de koude vijver in. Bij het paleis ziet ze de ijskoningin en de bevroren Kay. Met haar laatste restje warmte ontdooit ze het hart van de jongen, waarna hij vrij is
Fransel Maas is geinspireerd door een andere versie van het verhaal. Hij staat in een hoek van de zaal te sleutelen aan een langwerpig houten geraamte. De kolom is met doorschijnend wit doek omwikkelt en de erin gemonteerde lampen knipperen aan en uit
Het sprookje bestaat uit zeven verhalen. Wij gebruiken vooral het tweede en het zevende. In Maas versie heeft de duivel een spiegel tot kleine splinters getrapt. Deze splinters veranderen in hagelstenen, die de ijskoningin gebruikt om mensen in het hart te treffen. De mensen die ze raakt, worden kil en koud en daarmee gevangenen van de koningin. Getroffen door een hagelsteen belandt Kay in haar kasteel. Pas als hij met ijsblokjes het woord eeuwigheid spelt, zal zijn hart ontdooien. Dit zijn de ijsblokjes, zegt Maas, wijzend naar de kolom. Vanavond zullen de op het doek gelijmde letters K A Y door de lampen in de kolom verlicht worden. Grinnikend voegt hij er aan toe: Eigenlijk moest-ie eeuwigheid spellen, maar dan wordt die kolom zo lang! Later is hij druk doende met verschillende kleuren licht om tot een mooi effect te komen
In de hoek van de biljartkamer zit iemand te verven. Deze ruimte hebben we pas uitgemest. Toen hebben we gesteld dat er niet meer in geknutseld mag worden, mompelt De Kluizenaar. Maar ja...
Vlak voor hem kleed Linda Ymker het gipsmodel van Rebecca aan, dat vanavond in de ijswand op het podium zal komen te staan. Ik heb hier zelf model voor gelegen, maar het was helemaal niet leuk. Mijn naakte lichaam werd met gips bedekt, inclusief mijn gezicht. Ik moest door een rietje ademhalen en heb anderhalf uur in de kelder liggen blauwbekken tot het gips uitgehard was. Nu ben ik verkouden! Eerst wilde een jongen voor die pop model staan, maar ik vond dat het niet kon. Mannen hebben nauwelijks heupen.
Tegenover de bar in de grote zaal werken mensen aan een hart van ruim een meter doorsnee. Het is gewikkeld in transparant, ijzig blauw folie en hangt boven een grote ronde vijver van zwart waterdicht plastic. Het fenomeen vijver is geintroduceerd door Toon Abrahams, een banenpooler die al geruime tijd bij Unitas werkt, verklaart De Kluizenaar. Sindsdien zijn vijverprojecten populair op Unitas. Een pompje pompt vanavond water omhoog over het hart en een strijklichtje zal het geheel om toveren tot het smeltend hart van Kay. De Kluizenaar, poetisch: Evenzo hopen wij dat aan het eind van deze avond alle harten ontdooid zullen zijn.

Re:ageer