Wetenschap - 9 mei 1996

De Vries

De Vries

NWO steekt zes miljoen gulden in onderzoek naar arbeidsmarkt en opleiding. Is dat nou echt nodig?


Ik weet niet waarom dat onderwerp nu weer op de agenda verschijnt. Het is een beetje een item uit de jaren tachtig en er is toen veel onderzoek naar gedaan. Ik zou zeggen: kijk daar eerst eens goed en kritisch naar.

Aan de andere kant kijken we nu anders tegen het onderwijs aan dan vroeger, toen het de student en scholier moest equiperen voor zijn gehele carriere. Nu kennis snel veroudert, wordt dat steeds meer een illusie. De aard van het onderwijs moet dus verschuiven van kennis verwerven naar leren kennis te verwerven. Zie het als het afgeven van een brevet van startbekwaamheid voor de arbeidsmarkt.

In Nederland hebben we een rigide cesuur tussen opleiding en beroepspraktijk. Behalve in het leerlingwezen is er nauwelijks een combinatie van leren en werken. Wij denken dan ook sterk vanuit opleiden in aparte instituties. De vraag is of dat nog wel van deze tijd is. Studenten op universiteiten leren erg veel vaardigheden via droogzwemmen en dan blijkt dat ze die kennis en kunde in de beroepspraktijk moeilijk kunnen operationaliseren.

Dat kun je oplossen door werken en leren te combineren. Dan moeten universiteiten en werkgevers dus samenwerken, waarbij de werkgevers best wat meer mogen investeren in de opleidingen. Kijk, het geweeklaag van bijvoorbeeld VNO over de opleidingen past in het politieke plaatje van werkgevers. Die willen dat opleidingen op hun maat worden gesneden, maar betaald worden uit de algemene middelen.

Ik vind het echter belangrijk om niet alleen te kijken naar de leerstofkant, maar meer naar de leerprocessen. Samen met bedrijven. Natuurlijk is academische vrijheid en onafhankelijkheid belangrijk, maar een te groot accent kan leiden tot het verwijt dat universiteiten zelfgenoegzaam zijn.

Ik denk dat het, met behoud van de universele academische waarden, mogelijk moet zijn om de school naar de praktijk te brengen, nu de praktijk niet naar de school blijkt te kunnen komen.

Re:ageer