Wetenschap - 5 januari 1995

College snijdt vooral basis-leerstoelen weg

College snijdt vooral basis-leerstoelen weg

Twintig vakgebieden aan de LUW worden afgeslankt

Het leerstoelenplan van het college van bestuur is uit. Zo'n twintig hoogleraarsplaatsen moeten verdwijnen, zo blijkt, waarbij vooral de namen van Kroonenberg (geologie), Post (diertaxonomie) en Perdok (Grondbewerking) opvallen. Verder worden de posities van veel hoogleraren rond de zestig jaar opgeheven.


Na een half jaar ellenlange vergaderingen, spanningen, frustraties, overwerk en stress, maar ook verhelderende discussies, nieuwe netwerken en ontluikende vriendschappen tussen leerstoelhouders, ligt er dan toch een leerstoelenplan. Het college van bestuur heeft tot op de naam nauwkeurig aangegeven welke twintig leerstoelen de Landbouwuniversiteit daadwerkelijk gaat opheffen. Daarbij hebben de hoogleraren en het college niet de makkelijkste weg gekozen door eenvoudig alle vacante leerstoelen vacant te laten en alle expirerende leerstoelen niet te verlengen. Nee, op enkele plaatsen moet een jonge hoogleraar wijken, omdat de LUW kiest voor een nieuwe leerstoel.

Wat als eerste opvalt is dat het college keihard snijdt in de fundamentele leerstoelen. Een aantal disciplines zal zelfs geheel van de LUW verdwijnen. Dit geldt voor de diertaxonomie, sinds twee jaar behartigd door prof. dr R.J. Post (40). Het college vult liever de vacante leerstoel Nematologie opnieuw in. Ook de fundamentele leerstoel van prof. dr S.B. Kroonenberg (48) moet het veld ruimen, tot grote verontwaardiging van de vakgroep Bodemkunde en geologie, die er met drie hoogleraren een teveel telt. Het geologisch onderzoek van Kroonenberg, bekend om zijn didactische kwaliteiten, acht het college voor de LU toch minder belangrijk dan het meer op landgebruik toegespitste bodemonderzoek dat de vakgroep ook doet. Plantenoecologie en Onkruidkunde worden samengevoegd in een halve leerstoel, waarmee beide vakgebieden eigenlijk een beetje verdwijnen. Oecologische fythopathologie wordt bovendien Algemene gewasbescherming.

Dubbel

Daarnaast stelt het college voor om te snijden in dubbele leerstoelen binnen een discipline. In plaats van twee leerstoelen in de Plantenfysiologie, twee leerstoelen in de Plantenmorfologie en twee leerstoelen in de Fysische en Kolloidchemie, zal de LUW in de toekomst op deze gebieden nog maar een leerstoel tellen. Dat betekent waarschijnlijk dat er drie hoogleraren met vervroegd pensioen gaan: Vredenberg (58), Van Went (53) of Willemse (58), en Bijsterbosch (61). In de dierhoek sneuvelen zo twee fundamentele vacante leerstoelen: Ontwikkelingsbiologie en Neuro-fysiologie der vertebraten.

Het wordt bijna saai, maar ook bij de sociale wetenschappen zijn het voornamelijk de disciplinaire leerstoelen die op de tocht staan. Van beide leerstoelen Algemene en Agrarische economie moet er eentje wijken. Het college wil dat prof. dr ir A.J. Oskam (51) ook de aandachtsvelden van prof. dr ir P.C. van den Noort (60) gaat behartigen. Ook worden de leerstoelen Methoden en technieken van Sociaal-wetenschappelijk onderzoek, en Sociologie ontwikkelingsplanning niet verlengd. En tenslotte wil het college zelfs het fundament der Landbouwuniversiteit aantasten: Geschiedenis van landbouw en landbouwwetenschap. Hoewel deze groep uitstekend onderzoek doet, stelt het college, is de belangstelling van studenten te gering. Na het emeritaat van prof. dr Van der Woude (63) wil het college de leerstoel halveren.

Aan de andere kant van de schaal, wil het college ook een paar misschien wel weer te toegepaste leerstoelen de wacht zeggen. Dit geldt voor Grondbewerking, de stoel waarop prof ir U.D. Perdok (53) nu zo'n zes jaar zit. Perdok onderzoekt ondermeer welke grondbewerkingsmaatregelen de teelt duurzamer kunnen maken. Past goed in de missie, maar het college hecht blijkbaar toch meer waarde aan een nieuwe, meer overstijgende leerstoel Land use planning. In diezelfde cluster wil het college ook de leerstoel Cultuurtechniek van prof dr ir H.N. van Lier (56) opheffen. Van Lier is vooral bekend om zijn vele contacten binnen de landinrichting.

Teeltkunde

Van de zeven teeltkundige leerstoelen moeten er anderhalf verdwijnen. Agronomie houdt dan straks twee hoogleraren over, terwijl Ecologische landbouw, Tuinbouwplantenteelt en Bosbouw het voortaan met ieder een teeltkundige leerstoel moeten doen. Dit betekent dat 't Mannetje en Tromp niet worden opgevolgd en dat Oldeman (58) weg moet bij Ecologische landbouw.

Ook wil het college de leerstoel Zuivelkunde, na emeritaat prof dr ir P. Walstra (59), niet verlengen. Opmerkelijk is verder dat het college overweegt de leerstoel Agrarische onderwijskunde op te heffen, omdat de universitaire lerarenopleidingen door andere universiteiten worden verzorgd. Hierover wil ze later beslissen.

Bij al die pijnlijke krimp, weet het college zowaar ook nog ruimte te vinden voor geheel nieuwe leerstoelen. Het college stelt voor om de vacant komende leerstoelen Marktkunde en Economie van het huishouden tot een nieuwe leerstoel samen te voegen: Consumentwetenschappen. De vrijgekomen ruimte wil het graag vullen met een leerstoel Economie van vernieuwbare bronnen. Hierin zouden delen van de eerder voorgestelde leerstoel Bos en Maatschappij in behartigd kunnen worden. Daarnaast pleit het college opnieuw voor een leerstoel Bestuur en beleid, een leerstoel waar het ministerie van LNV ook al jaren voor pleit. De cluster Sociale wetenschappen wil liever een stoel Sociologie van bestuur en beleid instellen. Tenslotte stelt het college voor om een halve leerstoel Bio-anorganische chemie en een halve Milieu-microbiologie in te stellen.

De pijn zit hem niet alleen in de hoogleraren die verdwijnen. Bij elke leerstoel die wordt opgeheven, moet de vakgroep ook tenminste anderhalf medewerker ontslaan. En met het plan verdwijnen dus wellicht ook een aantal docenten Diertaxonomie, Geologie en Plantenoecologie. Al met al lijkt het erop dat de universiteit in het jaar 2000 een stuk toegepaster op vragen uit de samenleving zal zijn, met relatief meer sectoroverstijgende en meer interdisciplinaire leerstoelen dan nu. Willen studenten zich toch nog verdiepen in die ouderwetse disciplines die puur naar waarheid zoeken, dan zullen ze vaker de bus of trein moeten nemen naar Nijmegen of Utrecht.

Re:ageer