Wetenschap - 4 september 1997

Calicivirus

Calicivirus

Calicivirus
In Nieuw-Zeeland is een voor konijnen dodelijk virus opgedoken. Dat is in Australie al getest op de bruikbaarheid als biologisch wapen tegen de konijnenplaag. Boeren in Nieuw-Zeeland wilden het virus verspreiden in de strijd tegen konijnen, maar het ministerie van Landbouw weigerde dat. Zouden de boeren verantwoordelijk zijn voor de uitbraak?
Met zo'n beschuldiging moet je voorzichtig zijn. Vogels kunnen het virus makkelijk overdragen, door het bijvoorbeeld aan hun pootjes mee te nemen. Zelf hebben ze daar geen last van. Ook via kleding raakt het makkelijk verspreid
De ziekte heet rabbit haemorrhagic disease. In Europa noemen we het viral haemorrhagic disease. We kennen de ziekte hier ook bij hazen, als brown hare disease. Het virus is dodelijk voor volwassen konijnen, niet voor jonge. Het tast organen aan en veroorzaakt daar bloedingen. Besmette dieren vertonen vaak de eerste paar dagen geen symptomen en gaan dan plotseling dood
De ziekte is in 1984 voor het eerst aangetroffen in China. Het virus valt onder de groep van calicivirussen. Er zijn al vaccins tegen; mensen die konijnen als huisdier houden, laten hun dieren vaccineren. Deze virusvariant komt alleen voor in konijnen en hazen. Het virus is dus soortspecifiek
Voor zover ik weet is het niet bekend dat andere dieren ermee besmet kunnen worden. Toch is het niet verstandig om het als biologisch wapen te gebruiken. Het is natuurlijk niet alleen dodelijk voor wilde konijnen maar ook voor huisdieren. En ze gaan ook niet allemaal zomaar plotseling dood. Sommige liggen te gillen, bloeden uit alle lichaamsopeningen en stikken in hun eigen bloed. In Australie is daarom een maatschappelijk lobby ontstaan om het virus niet los te laten. Bovendien letten Australie en Nieuw-Zeeland heel streng op dat er niets wordt geimporteerd wat nieuwe pathogene organismen kan bevatten. Dan zou het vreemd zijn om zelf vreemde ziektekiemen te introduceren
Ik vind hier via Internet een hele lijst van calicivirussen bij andere soorten: bij katten, bij honden, bij varkens. Bij mensen veroorzaakt een calicivirus humaan hepatitis E. Sinds de jaren dertig is in Californie bij varkens het vesiculair exantheem bekend, veroorzaakt door een calicivirus. Dat is het San Miguel sea lion virus, afkomstig van zeeleeuwen. De Stille Oceaan is het natuurlijke reservoir van dit virus. Het besmet ook land- en zeezoogdieren lees ik hier, amfibieen, reptielen, vissen en insecten. Aangenomen wordt dat de opal eye fish de oorspronkelijke gastheer is. Dit virus kan worden overgedragen op onder andere schapen, honden en nertsen. Er is voor die schapenboeren in Nieuw-Zeeland dus toch wel reden om voorzichtig te zijn met het calicivirus, ook al is de variant bij konijnen en hazen vrij specifiek

Re:ageer