Wetenschap - 13 maart 1997

Brainport Wageningen staat vooral in papieren steigers

Brainport Wageningen staat vooral in papieren steigers

Brainport Wageningen staat vooral in papieren steigers
Voorlopig wel vrijen maar niet trouwen
De fusieplannen van DLO en LUW krijgen langzaam vorm op de tekentafel. De concrete uitvoering zal echter nog eventjes duren, want de bestuurlijke, wettelijke en inhoudelijke hobbels zijn groot. Dus bestaat de door minister Van Aartsen gepropageerde brainport Wageningen voorlopig uit de afzonderlijke hersenhelften
Dat bleek op 5 maart in de Junushoff, waar rector Kees Karssen van de LUW en directeur Kees van Ast van DLO de fusieplannen toelichtten tijdens een gezamenlijke voorlichtingsbijeenkomst voor het personeel van het DLO-instituut IMAG en het LUW-departement Agrosystemen en -techniek. De bijeenkomst paste in een reeks van zes waarin het bestuur van Kenniscentrum Wageningen (KCW) alle instituten en departementen bijpraat over de laatste ontwikkelingen
Karssen schetste kort de aanloop naar de huidige fusieplannen. Al jarenlang bestaat er in binnen- en buitenland, en bovenal in Wageningen zelf, verbazing en ergernis over het feit dat DLO en LUW weinig samenwerken. In 1993 leek het eventjes alsof landbouwminister Piet Bukman een nauwere samenwerking wilde afdwingen. Hij schrok er echter voor terug, waarna zijn opvolger Van Aartsen in zijn nota Dynamiek en vernieuwing definitief het politieke startsein gaf. Gesteund door de Rotterdamse burgemeester Peper en de Tweede Kamer plaveide hij in rap tempo de weg voor een bestuurlijke integratie
De uitvoering verloopt duidelijk trager, mede omdat er nog steeds geen KCW-voorzitter is aangesteld. Verder moet DLO eerst verzelfstandigen, loskomen van het ministerie van LNV, en een eigen rechtspersoon vormen. Die kan dan evenals de LUW zelf cao's afsluiten. Zo kunnen DLO en LUW vooraf de primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden op elkaar afstemmen, vertelde Karssen. Daarnaast moet de LUW vooraf haar organisatievorm aanpassen en afstemmen op de nieuwe wet Modernisering Universitaire Bestuursstructuur, MUB. Een werkelijke fusie is daarom pas te verwachten na het jaar 2000
Promotierecht
Bovendien zijn er enige tijdrovende wettelijke aanpassingen vereist om te komen tot een rechtspersoon. Zo is het promotierecht voorbehouden aan universiteiten. Aio's die bij DLO onderzoek doen, promoveren nu bij een LUW-hoogleraar. De fusie moet een nieuwe unieke rechtspersoon opleveren voor het promotierecht. Dat vereist het nodige juridische pluiswerk en om de gedachten te scherpen wordt gekeken of in het buitenland vergelijkbare ervaringen zijn opgedaan. In de tussentijd loopt de bestaande samenwerking tussen LUW en DLO - aio-begeleiding, onderzoekscholen, et cetera - gewoon door. Karssen: Wel vrijen maar niet trouwen, want de huwelijkse voorwaarden zijn nog niet opgesteld.
Naast het omzeilen van deze bestuurlijke hobbels is volgens beide woordvoerders dringend behoefte aan een brede discussie over de inhoudelijke velden waarop het kenniscentrum zich moet richten. Peper heeft in zijn rapport zes maatschappelijke thema's geformuleerd. Natuurbeheer zit daar bijvoorbeeld nauwelijks in; is dat wenselijk? Hoe die discussie gestalte moet krijgen, werd niet duidelijk in de Junushoff, maar de uitslag heeft verstrekkende gevolgen, benadrukten beide sprekers. Hij is bijvoorbeeld bepalend voor de vraag of het kenniscentrum moet worden uitgebreid met het IAC, de proefstations en het Institute for land reclamation and irrigation, ILRI
Melkkoe
Sommige vragenstellers in de zaal toonden zich bezorgd over de toekomst van het fundamentele onderzoek. Zou dat onderzoek niet het onderspit delven in een meer marktgerichte organisatie? Volgens Van Ast is het bestuur bezig met een marktverkenning, in de hoop meer strategisch en fundamenteel onderzoek binnen te halen. Maar, zo temperde hij de verwachtingen, veel winst is er niet te behalen in het onderzoek.
Een hiermee samenhangend punt werd eerder aangeroerd. Bij het contractonderzoek kan opdrachtgever DLO een geheimhoudingsplicht opleggen. Bij universitair onderzoek zijn de resultaten publiek; de publicatie wordt hoogstens een half jaar opgeschort, bijvoorbeeld in afwachting van een octrooiaanvraag. Een verzoek om de Aula bij een promotie dicht te houden, wordt echter categorisch geweigerd. Kunnen opdrachtgevers na een fusie toch een geheimhoudingsplicht blijven eisen bij DLO-instituten? Jazeker, meldt Karssen. De huidige taakverdeling is goed, de twee verschillende publicatieculturen blijven naast elkaar gehandhaafd. De melkkoe wordt niet droog gezet

Re:ageer