Wetenschap - 12 maart 1998

Boerenopstand

Boerenopstand

Boerenopstand
Groot-Brittannie werd vorige week opgeschrikt door de Countryside March, een protestactie van een kwart miljoen plattelandsbewoners. Zij voelden zich verwaarloosd en gediscrimineerd door de regering en trokken op naar Londen. Kunnen we zo'n plotselinge boerenopstand tegen de stedelijke elite ook in Nederland verwachten?
Uit de berichtgeving in Groot-Brittannie maak ik op dat deze actie ook daar als een donderslag bij heldere hemel kwam. Het conflict over de vossenjacht speelde natuurlijk een jaar geleden al, maar dat was destijds niet genoeg om een coalitie op te bouwen van plattelandsbewoners met allerlei verschillende en soms tegenstrijdige belangen
De achterliggende oorzaak is een botsing van twee verschillende manieren van denken over het platteland. Enerzijds is er het stedelijk ideaalbeeld van het mooie en onbedorven platteland. Dat botst met de opvattingen van de plattelandsbevolking, die geworteld zijn in de realiteit van hun dagelijks leven. Boeren staan onder druk door de BSE-crisis en het duurder wordende Britse pond. Door de ontvolking zijn er steeds minder voorzieningen: postkantoren, scholen, winkels en openbaar vervoer verdwijnen. De consequentie is bijvoorbeeld dat mensen met jonge gezinnen in hun omgeving geen school hebben. Er zijn wel schoolbussen, maar kinderen moeten toch dertig tot veertig kilometer verderop naar school. Er heerst werkloosheid, de plattelandsbevolking verpaupert
Dat gebrek aan basisvoorzieningen is een groot verschil met Nederland. Hier is geen sprake van leegloop; het Nederlandse platteland is dichtbevolkt. Overal zijn op korte afstanden voorzieningen. Het contrast tussen de stedelijke idylle en de plattelandsrealiteit is niet zo uitgesproken. Er is hier ook geen uitgesproken polarisatie tussen een plattelandsidylle en de realiteit van het platteland
Maar daar komt wel verandering in. Er is een publiek debat over de toekomst van het platteland en dat gaat over meer dan alleen de landbouwfunctie. Het platteland moet steeds meer voorzien in behoeftes als recreatie en natuur. Mensen op het platteland krijgen het gevoel dat ze de greep verliezen op hun eigen omgeving. Boeren vinden dat hun bedrijfsontwikkeling wordt beperkt door regelgeving die is ingegeven door bijvoorbeeld landschaps- en natuurontwikkeling. De ontwikkeling op het platteland lijkt steeds meer gestuurd te worden door stedelijke beeldvorming en behoeftes
De mensen die opkomen voor het platteland hebben vaak tegenstrijdige belangen. De kans is daarom niet zo groot dat ze zich zullen verenigen in een blok

Re:ageer