Wetenschap - 19 november 1998

Boeren in Nicaragua moeten snel opnieuw zaaien

Boeren in Nicaragua moeten snel opnieuw zaaien

Boeren in Nicaragua moeten snel opnieuw zaaien
Schaderapporten maken en bemiddelen voor hulp. Nu de orkaan Mitch is uitgeraasd zijn dat de belangrijkste bezigheden van ir Annet Fleer en andere buitenlandse ontwikkelingswerkers in Nicaragua. Fleer denkt dat Wageningse studenten en afgestudeerden kunnen helpen bij de wederopbouw
Fleer, in 1992 afgestudeerd in de Rurale sociologie, woont en werkt in Jalapa, een vallei in het noorden van Nicaragua, vlak bij de grens met Honduras. Ze werkt daar voor SNV als genderadviseur voor een landbouwcooperatie. Haar werk is door Mitch flink veranderd
Jalapa behoort niet tot het zwaarst getroffen gebied. Ik vermoed dat de beelden die jullie op televisie hebben gezien, veel dramatischer zijn, laat ze per e-mail weten. Doden zijn er in Jalapa niet gevallen. Maar de schade is enorm. We hebben gewoon erg veel regen gehad, waardoor de rivieren maar bleven stijgen en stijgen en die hebben eigenlijk alles kapotgemaakt. Het stadje Jalapa zelf is niet zo erg getroffen, maar vooral de dorpjes en de kleine nederzettingen in de bergen eromheen. Door de dagenlang aanhoudende regen zijn veel lemen hutjes langzaam in elkaar gezakt - gewoon als een iglo in de zon gesmolten.
Mitch heeft in Jalapa volgens inofficiele cijfers tweehonderd huizen totaal verwoest en driehonderd zwaar beschadigd. Verder zijn er zes bruggen weggespoeld en zijn de meeste toegangswegen naar de dorpen geheel verdwenen. Bovendien zijn veel latrines vernield, waardoor in de dorpen veel waterputten vervuild zijn geraakt met menselijke uitwerpselen. En het blijft regenen - normaal voor de tijd van het jaar, maar het betekent wel dat mensen in de modder blijven zitten, aldus Fleer. In het buurstadje Trojes in Honduras is inmiddels cholera uitgebroken. De kapitein van het leger hier heeft de grens gesloten, maar het is de vraag of het veel helpt.
Fleer heeft haar vier jaar oude zoontje voorzichtig verteld dat sinterklaas vieren op de ambassade in Managua er dit jaar niet in zit. Door de gevallen brug bij Ocotal is Managua vanuit Jalapa over land nog niet bereikbaar. Voor het gezin Fleer betekent dat tijdelijk geen gele kaas, geen volkorenbrood en weinig keus in verse groente. Er is geen diesel en er komen geen kranten en post
Het zijn luxeproblemen, vindt Fleer. Met een beetje creativiteit redden we ons best. De telefoon op haar werk is twee weken afgesloten geweest. Maar nu die het weer doet, kan ze via Internet het wereldnieuws een beetje volgen
Veel zwaarder getroffen zijn de boerengezinnen. Veel dorpen zijn nog slechts te voet of te paard bereikbaar. Er komen geen vrachtwagens met levensmiddelen en ook geen benzine. Wel komt er iedere dag een helikopter met levensmiddelen voor mensen die echt niets meer hebben. Bijna de hele oogst is verloren gegaan en dat betekent dat de voedselvoorraad de komende maanden in gevaar komt. Veel boeren zijn hun enige bron van inkomsten kwijt geraakt.
Fleer en haar collega's werken nu aan schaderapporten voor de leden van de cooperatie. Ze wil die rapporten af hebben als de hulporganisaties komen. Met een collega heeft ze een voorlopig rapport opgesteld en dat opgestuurd naar hulporganisaties. Ze proberen snel wat geld in te zamelen, zodat ze boeren van nieuw zaaizaad kunnen voorzien. In sommige gedeelten van Jalapa is het nog mogelijk om mais, bonen en sorghum te verbouwen. De tijd dringt, want voor 1 december moet het zaad de grond in
Ondanks haar inspanningen voor de slachtoffers van Mitch, vergeet Fleer niet aandacht te besteden aan de achterstandssituatie van vrouwen. We gaan met een aantal vrouwen proberen alle huizen die met donorhulp weer worden opgebouwd, op naam van de vrouw te zetten, zodat zij eigenaar wordt. Mocht een vrouw alleen achterblijven met haar kinderen, bijvoorbeeld omdat haar man haar in de steek laat, wat nogal eens gebeurt in Jalapa, dan kan ze in ieder geval in het huis blijven wonen.
Voorlopig heeft de bevolking van Jalapa alleen voedselhulp gehad. Het geld voor hulp, ook al is er internationaal nog zo veel geschonken, dringt maar mondjesmaat door tot Jalapa. De overheid controleert op centraal niveau heel veel en dat hindert onze lokale inspanningen nogal. Het werk voor ons buitenlandse ontwikkelingswerkers is toch vooral proberen te zorgen dat het geld echt bij de hulpbehoeftigen terechtkomt. Daarvoor moeten we de juiste kanalen zien te vinden.
Verder helpen we met het formuleren van snelle projecten, zoals voedselgewassen die boeren niet meer gewend zijn te produceren. Aardappels bijvoorbeeld. Hoewel we bijna aan het einde van het landbouwseizoen zitten, kunnen die nog prima worden verbouwd. Veel mensen hebben vroeger wel aardappels verbouwd maar zijn overgestapt op gewassen die meer opleveren, zoals tabak. Wat wij dus moeten doen is zo snel mogelijk de geinteresseerden vinden, zaaizaad leveren en technische assistentie geven.
Fleer denkt dat Wageningers, studenten en afgestudeerden, kunnen helpen bij de wederopbouw. Het gaat niet alleen om technische assistentie, maar ook om het overtuigen en organiseren van mensen. Ze helpen oplossingen te zoeken voor de toekomst. Die combinatie van technische en sociale aspecten, daarbij zijn Wageningers van nut.

Re:ageer