Wetenschap - 8 augustus 1996

Berendse

Berendse

Boeren zien natuurontwikkeling als het kweken van akkerdistels, die zich dan vanuit de nieuwe natuur op hun akkers vestigen. Kunnen akkerdistels gemakkelijk grote afstanden overbruggen?


Uit onderzoek hier op de vakgroep is gebleken dat de meeste planten zich erg traag verspreiden. Helaas geldt dat juist niet voor de akkerdistel; die kan zich over redelijke afstanden verplaatsen met behulp van zijn vruchtpluis. Ik denk dan ook dat boeren terecht bezorgd zijn.

Aan de andere kant blijkt heel duidelijk dat die akkerdistelpopulaties verdwijnen als je ze met rust laat. In de Millingerwaard was in het begin van het project een explosie van akkerdistels, die manshoog werden. Nu, zo'n drie jaar later, vind je ze nauwelijks meer. Jos Fransen, die op het AB-DLO werkt, is bij ons gepromoveerd op die akkerdistel en uit zijn proefschrift bleek dat er een schimmel is, een roest, die na enige tijd alle distels infecteert. Daarom kan de akkerdistel zich niet al te lang op een plek handhaven. De populatie moet zich steeds verplaatsen, om roestinfectie te ontlopen. Voor kieming heeft het zaadje open plekken en braakliggende grond nodig. Vandaar vermoedelijk dat een plant zo veel zaad produceert, omdat die omstandigheden niet vaak worden aangetroffen. Behalve dan op akkers.

De akkerdistel is overigens uitstekend te bestrijden, maar het vergt wel wat extra energie. Eerlijk gezegd lijkt het me dat de boeren, die er steen en been over klagen, een zekere compensatie geboden kan worden in de beginfase van natuurontwikkelingsprojecten.

Hetzelfde probleem als in de natuurgebieden speelt overigens in akkerranden en bermen. Als je daar voortdurend alles doodspuit en omwoelt, creeer je een broedplaats voor die akkerdistel en voor kweek. Als je die zones wat rustiger beheert, bijvoorbeeld een keer per jaar maait en het hooi afvoert, dan ontstaat ook daar een stabielere vegetatie die op zijn plek blijft en niet doordringt in de akker. Maar het is waar, dat is moeilijk uit te leggen aan de boeren; die willen het liefst ingrijpen.

Re:ageer