Wetenschap - 22 oktober 1998

Als je jezelf nooit een doel stelt, kom je nergens

Als je jezelf nooit een doel stelt, kom je nergens

Als je jezelf nooit een doel stelt, kom je nergens
In 2010 helft van docenten en studenten uit het buitenland
Alle onderwijs wordt gegeven in het Engels, zestig procent van de studenten en de helft van de docenten komt uit het buitenland. Zo moet de LUW er in 2010 uitzien volgens het streefbeeld internationalisering. Enkele hoogleraren juichen het ambitieuze plan toe
Good morning, ladies and gentleman, welcome to the introductory course in toxicology, zegt de docent met een Duits accent. De zaal voor hem zit goed vol met studenten uit heel Europa. Twee Tsjechische laatkomers zoeken giechelend een plaats. Net buiten de collegezaal interviewt een journalist van de Frankfurter Algemeine een Amerikaanse Nobelprijswinnaar die voor drie maanden in Wageningen is om mee te werken aan een grensverleggend onderzoeksproject
Zo moet Wageningen UR er volgens een denktank van de raad van bestuur in 2010 uit zien. Volgens het streefbeeld internationalisering kan Wageningen uitgroeien tot de Europese universiteit voor landbouw, voeding en groene ruimte. In 2010 moet zestig procent van alle studenten uit het buitenland komen. Het Wageningse onderwijs is volgens het internationaal herkenbare, Angelsaksische BSc-MSc-PhD-model georganiseerd. Alle colleges worden in het Engels verzorgd en de helft van de staf komt uit het buitenland
Voorts nodigt Wageningen jaarlijks de wetenschappelijke wereldtop uit om drie tot twaalf maanden te werken aan grensverleggende opdrachten. Om die top van dienst te zijn is er in Wageningen een goed restaurant, een goed geregelde woon- en hotelbemiddeling en goed openbaar vervoer. Het kan hierbij niet anders dan dat Wageningen op onderdelen breder kijkt dan de gemeente Wageningen, zegt het rapport. Sommige voorzieningen en condities vragen een regionale planologische benadering: denk aan bereikbaarheid, woonaanbod, stedelijke voorzieningen en allure.
Brutaal
De woordvoerder van de raad van bestuur, Paul van der Kraan, zou het rapport voorlopig liever uit de publiciteit houden. De ambitieuze plannen zouden wel eens belachelijk kunnen overkomen. De raad van bestuur is erg positief over de plannen en werkt op dit moment aan een plan van aanpak
DLO-beleidsmedewerker Job Schoute, de secretaris van de denktank, noemt het rapport een brutale stap. Ambitieus is het zeker, maar als je jezelf nooit een doel stelt, kom je nergens. Wij wilden los van de huidige problemen door de oogharen heen kijken. Waar ligt het perspectief voor Wageningen? In Europa dus. Je ziet in het bedrijfsleven al een sterke vereuropeanisering. Ingenieursbureau Arcadis heeft bijvoorbeeld de laatste jaren zijn omzet verdubbeld door de Europese markt aan te boren. Ook steeds meer van het onderzoeksbudget komt uit Brussel.
Schoute denkt dat de aangekondigde bezuinigingen op LUW en DLO de plannen een steuntje in de rug kunnen geven. Wellicht zijn de huidige bezuinigingen wel een blessing in disguise. Kaasschaven kan niet meer, Wageningen moet nu echte keuzes maken. De doelen die de denktank noemt, zijn niet alleen een aanzet voor discussie. De doelstellingen uit het plan zijn uitermate serieus bedoeld. Kijk, of je nu uitkomt op vijftig of zestig procent buitenlandse studenten, maar in die buurt moeten we ergens uitkomen.
Prof. dr ir Jan Douwe van der Ploeg vind de plannen absoluut niet ambitieus. We zouden een stelletje achterlijke provinciale kneuzen zijn als we het niet doen. Van der Ploeg komt op zijn reizen door Europa vaak studenten en wetenschappers tegen die graag naar Wageningen zouden komen. Het wordt volgens hem hoog tijd dat Wageningen daar wat mee doet. Ook prof. dr ir Pim Brascamp, directeur van het departement Dierwetenschappen, kan zich goed vinden in de grote lijnen van het streefbeeld. Als je alle individuele puntjes uit het rapport op de weegschaal legt, kun je het rapport meteen doorspoelen. Dat Wageningen zich op Europa moet richten, is onvermijdelijk. Alles wat je mag en moet, komt tegenwoordig uit Brussel. Als je er nu niet voor kiest, duurt het niet zo lang meer, dan is het binnenkort einde verhaal voor Wageningen.
Proces
Een hobbel die Wageningen op zoek naar Europese studenten zal moeten overwinnen is dat veel Europese landen alleen studiefinanciering beschikbaar stellen voor een studie in eigen land. Wageningen moet zich volgens Schoute inzetten om de Europese onderwijsmarkt open te breken. Desnoods moeten we in Luxemburg een proces beginnen. Hoogleraar bodemkunde prof. dr Willem van Riemsdijk denkt dat een proces niet nodig zal zijn. De EU wil dat alles in Europa vrij aanbesteed wordt. Het is heel wel denkbaar dat op korte termijn de onderwijsmarkt opengebroken wordt. En dan is het zaak dat je er tijdig op kunt inspelen.
Een van de eerste stappen die volgens de denktank genomen moeten worden is het internationaal openstellen van alle onderzoeks- en onderwijsvacatures. Een goed idee volgens de hoogleraren. Van Riemsdijk: Het EDH in Zurich doet dat al. Die zeggen: wij willen de beste persoon voor die plek en Zwitserland is te klein.
De voertaal op de internationale universiteit is uiteraard Engels. De Nederlandse docenten moeten op Engelse les en bij sollicitatieprocedures voor nieuw personeel is beheersing van het Engels een voorwaarde. Hoogleraar Brascamp denkt dat de Engelse colleges voor Nederlandse studenten geen onoverkomelijk probleem zullen opleveren. Een aantal leerstoelgroepen van Zodiac geeft al alle specialisatievakken in het Engels. Studievereniging De Veetelers heeft wel eens geevalueerd wat studenten daarvan vonden. Hoewel de meeste studenten er van te voren tegenop zagen, beoordeelden ze het achteraf positief.

Re:ageer