Wetenschap - 3 december 1998

Als de kruitdamp is opgetrokken, kunnen we het slagveld overzien

Als de kruitdamp is opgetrokken, kunnen we het slagveld overzien

Als de kruitdamp is opgetrokken, kunnen we het slagveld overzien
Wolfs, Spruijt en Koehorst, Moleculaire fysica
Professor Tjeerd Schaafsma riep donderdag 18 november om twaalf uur zijn medewerkers bij elkaar. In de koffiekamer, vertellen de analisten Ruud Spruijt (40), Cor Wolfs (38) en Rob Koehorst (44). Spruijt: Waar we om elf uur nog koffie hadden gedronken met een toen nog vrolijk lachende Tjeerd. Dat begrepen we later helemaal niet! Want Schaafsma vertelde dat hij de avond tevoren een telefoontje van de rector had gehad: de leerstoel Moleculaire fysica wordt na Schaafsma's vertrek in 2002 niet meer ingevuld en wordt dus in feite opgeheven. Niet de studierichting. Maar wel de groep, met alles wat daarbij hoort, zegt Ruud Spruijt
Ze hadden al wel geruchten gehoord, indianenverhalen, maar die waren er al zo lang en zo vaak. Dat het zo ernstig zou zijn hadden we niet gedacht, zegt Cor Wolfs, vijftien jaar medewerker bij de groep
Rob Koehorst zit er 22 jaar. Met het oog op het naderende afscheid van Schaafsma, gezien diens leeftijd, had hij al nagedacht over de mogelijkheid iets anders te gaan doen en wat contacten gelegd met hoogleraren. Maar dat komt nu toch in een ander daglicht te staan. Want als die andere groepen ook moeten afslanken, zitten ze met hun eigen mensen...
Het bericht was een enorme dreun, vertelt Spruijt. Het werd dan ook behoorlijk stil in de koffiekamer. Vindt hij de plannen begrijpelijk? In De Volkskrant las ik dat het aantal studenten met 38 procent is afgenomen. Dat is heel veel; dan kun je niet gewoon maar doorgaan. Ze hebben keuzes gemaakt. Maar of het de goede keuzes zijn? Er is heel veel onzekerheid.
Fundamenteel onderzoek plus onderwijs, dat is nu juist het goede van de universiteit, vinden ze alle drie. Daar komt verandering in. Want nu lijkt het erop dat de universiteit het onderwijs gaat doen en DLO het onderzoek, peinst Spruijt. En het gaat juist om de balans.
Spruijt lijkt het er nog het moeilijkst mee te hebben. Ik zit hier al een kleine vijftien jaar. Je hebt altijd je best gedaan, je verdiept in een systeem waarop toch een aantal aio's is gepromoveerd. Het werk is in al die jaren je geesteskindje geworden en dat wordt je nu - paf! - zo maar afgenomen. We waren wel gewend aan veel veranderingen. Het ene veranderingsplan was nog niet klaar of het andere lag er alweer. Steeds weer ging het over groei en krimp en ach, grote gevolgen zag je niet zo erg. Als er een medewerker wegging, werd dat wel weer rechtgetrokken met derdegeldstroomonderzoek. Of er was een speciaal potje, vult Koehorst aan. Maar nu dus niet meer. Je kunt de studierichting nog wel volgen, maar de afstudeervakken niet meer. Hoe gaat dat als wij er niet meer zijn?
Spruijt: Ja, en op die voorlichtingsdag zaterdag na de bekendmaking wel een boel lucht verkopen! Op de posters stond zoiets van Kom lekker naar Wageningen, mogelijkheid van keuzevakken, enzovoort. Nou, ik kon zo al met de pen gaan staan schrappen: dat kan niet meer, en dat kan niet meer! Studie op maat?! Nou, daar gaat dus het mes in. Al die riante keuzevakjes, die mogen kennelijk niet meer. Wolfs: De studenten die in september beginnen in de richting waar wij onder vallen, kunnen nog wel afstuderen... Maar wie examineren er dan? Als wij zijn opgeheven? Spruijt: Hoe het ook zij, het is gegarandeerd. Wie in september begint, kan nog afstuderen.
Koehorst: Het is niet te overzien hoe de overdracht van onze groep gaat plaatsvinden. De aio's zijn in principe in 2002 klaar... Ze praten door elkaar. Er zijn veel vragen, ook na de officiele uitleg van het ondernemingsplan die later die kwade donderdag kwam. Pas in mei 1999 wordt de definitieve beslissing genomen. Het is nog maar een voorstel, de fine-tuning moet nog plaats vinden. Maar de hoofdlijnen staan vast
Ze hebben geen flauw idee hoe lang ze nog op hun plek zitten. Geen gedwongen ontslagen; ze kunnen nog op een andere plek komen. Spruijts eerste, emotionele reactie: Wanneer moet ik weg, met achterlating van alles wat ik in vijftien jaar heb opgebouwd? Baal-baal, hoor! Je expertise? Nu is het: Dankuwel en alles is geschrapt!
Ik hoop wel op een nieuwe uitdaging, zegt Koehorst. En laten we hopen dat we niet from scratch moeten beginnen, maar dat naar onze expertise wordt gekeken. Ze leggen elkaar de leerstoelgroepen voor waar ze eventueel naartoe kunnen worden geschoven. Deeltijd is ook niet aanlokkelijk. Vier uur hier, vier uur daar... als het nu om twee weken hier en twee weken daar zou gaan... Ze moeten maar afwachten. Er komen wel plekken vrij, is ze gezegd. Die soepele 55+-regeling is er ook nog. Maar kennisvlucht zal het gevolg zijn, vrezen ze. Ze hebben tot 15 december tijd om te reageren op de plannen. Als eerst de kruitdamp maar is opgetrokken, dan kunnen we het slagveld overzien, verwacht Koehorst. De rest is koffiedik kijken. Maar we hebben wel een rotgevoel. Ik ben benieuwd of de bonden nog wat voor hun leden gaan doen, zegt Wolfs

Re:ageer