Wetenschap - 8 oktober 1998

Alleen de boer weet wat hij verdient

Alleen de boer weet wat hij verdient

Alleen de boer weet wat hij verdient
Stijgend inkomen is statistische correctie op slechte jaren
Steeg het inkomen van de Nederlandse boeren in 1997 nu met negentien procent of met negen procent? Een berichtje in het Webmagazine van het Centraal Bureau voor de Statistiek zaait verwarring, maar het percentage zegt feitelijk niets over het echte inkomen van bijvoorbeeld akkerbouwer en schapenhouder Piet Holster uit Zuid-Beijerland. Voor hem is het dalende inkomen in 1998 de barse realiteit
Na de BSE, de varkenspest en de bruinrot had het Webmagazine van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) eindelijk een prettig bericht over de Nederlandse landbouw. Terwijl het gemiddelde inkomen van boeren binnen de Europese Unie in 1997 daalde met drie procent, steeg het inkomen van de Nederlandse boeren met negen procent. Vergeleken met de dalingen van inkomens in het Verenigd Koninkrijk (min 22 procent) en Portugal (min 13 procent) waren de Nederlanders in 1997 echte hoogvliegers
Gauw het CBS gebeld om te vragen waarom. Daar ontstaat enige paniek, want het berichtje op Internet klopt niet. Het inkomen van de Nederlandse boeren is in 1997 zelfs met negentien procent gestegen, zo meldt drs Nico van Stokrom, econoom bij de kwartaalrekeningen van CBS. Volgens hem heeft een goedwillende medewerker van CBS tijdens de vakantieperiode een berichtje gemaakt, waarin begrippen door elkaar werden gehaald en waarin de Europese inkomensvergelijking van Eurostat - zeg maar het CBS van de EU - is vermengd met nieuwere gegevens van het CBS. In de toekomst zal een zorgvuldiger procedure voor dit soort berichtjes worden aangehouden, belooft Van Stokrom
Negentien procent stijging dus. Maar wat betekent dat feitelijk? Dr ir Huib Silvis, een van de auteurs van het landbouweconomisch bericht van het LEI-DLO, vindt dat je de cijfers niet te geisoleerd moet zien. Nederland heeft jaren achterop gelopen qua inkomen. Het gemiddelde van de EU was de afgelopen jaren zeer gunstig. Ook toont de meer gedetailleerde rapportage in het landbouweconomisch bericht grote inkomensverschillen per sector. Het gemiddelde boereninkomen is 58 duizend gulden per jaar volgens het LEI, maar melkveehouders en akkerbouwers verdienen gemiddeld niet meer dan veertigduizend gulden, terwijl een varkens- of kippenboer een gemiddeld jaarinkomen van 136 duizend gulden haalt
Wateroverlast
Silvis benadrukt dat in de Europese inkomensvergelijking niet wordt gekeken naar de neveninkomsten. Er wordt uitsluitend naar het agrarisch inkomen gekeken. Daarom is het inkomen in bijvoorbeeld Duitsland zo laag. Veel boeren hebben daar inkomsten buiten hun agrarisch bedrijf. Statistieken van het CBS en Eurostat geven een beeld op een langere termijn. Zo zit Nederland qua boereninkomen nu ongeveer op het niveau van 1990. De stijging van negentien procent kan als een correctie worden beschouwd. Silvis: Sterke stijgingen en dalingen van inkomens worden meestal in de volgende jaren gecorrigeerd. Op een slecht jaar volgt een goed jaar, en andersom.
Hoe snel dat gaat, blijkt bij akkerbouwer en schapenhouder Piet Holster uit Zuid-Beijerland. In 1997 zat hij een beetje in de plus, maar in 1998 zal Holster in elk geval niet plussen: de wateroverlast van september heeft diepe sporen bij hem achtergelaten. Wij hoeven de aardappelen niet meer te oogsten. Holster heeft een gemengd bedrijf met 180 schapen en 34 hectare akkerbouw waarop hij aardappelen, bieten, graan en uien teelt. Dit leverde hem in 1997 zo'n dertigduizend gulden bruto op. Daarnaast verdient Holster eenzelfde bedrag met veehandel en inschaardieren, vee van andere boeren dat hij op zijn land laat grazen
Zo komt hij dicht bij het gemiddelde inkomen van het LEI. Naast de veehandel is de teelt van consumptieaardappelen Holsters belangrijkste inkomensbron. De vernietiging van de aardappeloogst voelt hij dan ook stevig in zijn portemonnee, maar hij heeft nog niet alle hoop verloren. Er zit een vergoeding in de lucht, dus dan gaan we daar maar voor.

Re:ageer