Wetenschap - 29 mei 1997

Afstandsonderwijs via Internet biedt nieuwe mogelijkheden

Afstandsonderwijs via Internet biedt nieuwe mogelijkheden

Afstandsonderwijs via Internet biedt nieuwe mogelijkheden
Interactief veilen en landevaluatie op de computer
Afstandsonderwijs via Internet zal er niet voor zorgen dat studenten in de toekomst hun dagen alleen achter de computer slijten. Ze komen immers ook om nieuwe vrienden te maken. Afstandsonderwijs zal voor reguliere studenten alleen ondersteunend gebruikt worden. De nieuwe technologie kan het onderwijs ook beschikbaar maken voor bijvoorbeeld afgestudeerden die een bijspijkercursus willen
Nieuwe media bieden in het onderwijs nieuwe mogelijkheden. Kun je nu in een dictaat alleen tekst en plaatjes kwijt, op het world wide web kun je video's, geluidsfragmenten en interactieve simulaties aan het lesmateriaal toevoegen. Han Smolenaars, onderwijskundige van het Steunpunt educatief computergebruik: Het voordeel van afstandsonderwijs is ook dat studenten los van tijd en plaats onderwijs kunnen volgen.
De module World Wide Flowers, over de Aalsmeerse bloemenveiling, geeft volgens Smolenaars een mooi voorbeeld van de mogelijkheden van afstandsleren via het netwerk. Omdat de Aalsmeerse veiling verreweg de grootste van de wereld is, bieden veel buitenlandse bloementelers hun producten aan via Aalsmeer. Zo kan het gebeuren dat bloemen uit Australie hier worden geveild, om daarna meteen weer terug te worden gevlogen naar een Australische bloemenhandelaar. Om dergelijke omwegen te omzeilen proberen verschillende bloementelers hun bloemen te slijten via Internet. Een ontwikkeling die de bloemenveiling omzet kan kosten. Dr ir Erik van Heck ontwikkelde een module voor het vak Bestuurlijke informatiekunde waarin studenten die ontwikkeling analyseren. Het is de bedoeling dat ze komen met aanbevelingen voor de Aalsmeerse veiling
Op de site vinden studenten naast economische gegevens over de bloemenhandel en videofilmpjes over het Nederlandse veilingsysteem ook voorbeelden van Internet-sites van telers die hun bloemen aanbieden via het netwerk. Het Amerikaanse veiligsysteem wijkt nogal af van het Nederlandse. Amerikanen werken per opbod, terwijl Nederlandse veilingen per afslag veilen. Om Amerikanen uit te leggen hoe de Aalsmeerse veiling werkt hebben we in de module een filmpje opgenomen met een teruglopende klok en handelaren die per afslag bieden, legt Smolenaars uit. Van Heck werkt nu aan een simulatie van de bloemenveiling waarin studenten zelf mee kunnen bieden.
De module, in de vorm van een web site, wordt behalve in Wageningen en Tilburg ook gebruikt door studenten in Amerika en Israel. Deze case is natuurlijk speciaal geschikt voor afstandsonderwijs omdat Internet centraal staat bij dit onderwerp. Studenten kunnen makkelijk een site van een teler opzoeken die zijn producten via het web aanbiedt. Heel leuk om te zien is dat Nederlandse studenten op een heel andere manier met de case omgaan dan Amerikaanse studenten. Terwijl de Nederlanders het hebben over problemen praten Amerikanen over mogelijkheden die Internet biedt voor de bloemenveiling.
Papier
De eerste keer dat de module door studenten werd gebruikt waren de reacties niet onverdeeld positief. Er waren nogal wat problemen met de techniek waardoor programma's regelmatig vastliepen. Bovendien zeiden veel studenten dat ze de informatie toch liever van papier lazen dan van een beeldscherm. Ze krijgen daarom het grootste deel van de achtergrondinformatie op papier. De studenten waren wel enthousiast over de mogelijkheid om de opdrachten en vragen via e-mail te behandelen. De computer wordt door studenten voornamelijk gebruikt om snel informatie te achterhalen. Bovendien maakt de techniek het maken van een verslag makkelijker: studenten kunnen informatie die ze van het net plukken met enkele toetsaanslagen in hun werkstuk opnemen. Inmiddels heeft de module vier keer gedraaid en zijn studenten steeds enthousiaster over het gebruiksgemak van de onderwijsmethode
Toch vinden studenten deze vorm van onderwijs niet leerzamer dan het traditionele onderwijs met pen en papier. De docent heeft wel een verschil gemerkt. Studenten werken de case veel beter uit dan vroeger, toen ze alleen een dictaat kregen. Blijkbaar staat de case hun nu duidelijker voor ogen. Bovendien is het makkelijk de case te actualiseren en nieuwe elementen toe te voegen
Studenten die met World Wide Flowers werken, zitten niet eenzaam thuis achter hun computer. Het grootste deel van het werk doen ze gezamenlijk in de practicumzalen van de universiteit. Ik denk dat dat ook in de toekomst niet drastisch zal veranderen, zegt Smolenaars
Op een congres waar ik pas was, onderscheidde de Leuvense hoogleraar Van de Perre drie doelgroepen van universitair onderwijs, die alle drie een andere benadering vragen van afstandsonderwijs. Het pure afstandsonderwijs waarin de student thuis achter zijn computer zit en alleen elektronisch met docenten en medestudenten communiceert, is alleen geschikt voor mensen die korte bijscholingscursussen willen. Die kun je met behulp van moderne media prima bedienen. De reguliere student zoekt meer dan alleen maar brokken informatie. Als je gaat studeren doe je dat ook omdat je zelfstandig wilt gaan wonen en nieuwe vrienden wilt maken. Het sociale aspect is erg belangrijk. Afstandsonderwijs voor reguliere studenten zal daarom slechts een hulpmiddel zijn om het onderwijs flexibeler te maken. De derde groep, waar puur afstandsonderwijs wel geschikt voor is, bestaat uit aio's. Aan verschillende universiteiten zit vaak een klein aantal aio's die bezig zijn met hetzelfde onderwerp. Het is handiger om met een aantal hoogleraren gezamenlijk een cursus op te zetten op Internet, dan om allemaal een cursus op te zetten voor je eigen aio's, stelt Smolenaars
Citrusteelt
Ook docent Rik Eweg maakt een deel van zijn vak geschikt voor Internet, al komt het voorlopig alleen beschikbaar op het interne LUW-netwerk. Hij verzorgt het onderdeel landevaluatie van het vak Quantitative analyses of (agro-eco)systems at higher integration levels (QUASI). De toestroom voor het vak komt uit verschillende studierichtingen. Met de module die we nu ontwikkelen kunnen we precies die informatie aanbieden die de studenten van de verschillende richtingen nodig hebben. In de teksten met achtergrondinformatie kun je door te klikken meer informatie krijgen over bepaalde termen. Studenten die al goed in de materie zitten krijgen zodoende geen overbodige hoop leeswerk en studenten die minder bekend zijn met het onderwerp kunnen de tekst ook volgen.
Een case die Eweg gebruikt gaat over de toekomst van de landbouw in Zuid-Spanje. Door de aanhoudende droogte en de toegenomen concurrentie uit andere EU-landen is de citrusteelt daar in grote problemen geraakt. Met een klik met de muis krijgen studenten een interview met een Spaanse boer te zien die zijn problemen uitlegt. Via hetzelfde scherm hebben studenten toegang tot zo'n honderd dia's, verschillende kaarten, beleidsdocumenten en modellen om het probleem mee te analyseren. Studenten moeten uit de brei van informatie en modellen geschikte informatie halen voor het analyseren van de case
Eweg hoopt dat het onderwijs door de nieuwe technologie efficienter wordt. Het mooie aan deze computeromgeving is dat studenten zich alleen bezig hoeven te houden met het toepassen van de modellen. Vroeger ging er veel tijd verloren door problemen met verschillende softwarepakketten. Nu we alles geintegreerd hebben, hoort dat hopelijk tot het verleden.
Eweg wil het pakket voorlopig alleen gebruiken op het interne netwerk van de LUW. Studenten van de LUW kunnen eventueel thuis aan het vak werken. Als het vak eenmaal probleemloos draait, denken we eraan om het via Internet ook aan andere universiteiten aan te bieden.

Re:ageer