Organisatie - 6 december 2019

Invloed van bedrijven neemt af, niet toe

tekst:
Albert Sikkema
2

Met de opening van het R&D-centrum van Unilever op de Wageningse
campus is weer de zorg te horen dat WUR steeds meer verstrengeld raakt met de voedingsindustrie. In praktijk is de trend echter precies omgekeerd: de universiteit doet steeds minder contractonderzoek voor bedrijven.

Telkens als een innovatiecentrum van een bedrijf zijn deuren opent op de Wageningse campus, waarschuwen bezorgde Wageningse studenten en medewerkers voor beïnvloeding van de universiteit. Dat gebeurde bij de opening van FrieslandCampina’s Innovation Centre in 2013 en nu Unilever zijn Global Foods Centre opent op de campus, klinkt opnieuw het geluid dat de Wageningse wetenschap niet onafhankelijk is en te verstrengeld raakt met de belangen van bedrijven.

Follow the money

De cijfers laten een trend zien die precies omgekeerd is. De inkomsten uit contractonderzoek bij de universiteit dalen al jaren. Het academisch contractonderzoek kromp tussen 2013 en 2016 met 24 miljoen euro, blijkt uit de financiële jaarverslagen van WUR. In 2013 haalde de universiteit nog 84 miljoen euro aan contractonderzoek binnen, in 2016 nog 60 miljoen.

Een jaar later was dat 59 miljoen. De meest interessante post binnen dat contractonderzoek is de ‘bilaterale markt’, de een-op-een onderzoekopdrachten van bedrijven en organisaties. Die post daalde navenant. In 2013 staat ‘bilateraal’ nog niet in de boeken, in 2014 bedraagt ie 50 miljoen, in 2015 45 miljoen, in 2017 39 miljoen en in 2018 41 miljoen, op een totaalomzet van 360 miljoen euro.

Opgeheven topinstituten

De financiële jaarverslagen bevatten geen specifieke informatie over Wagenings onderzoek met Unilever, maar vermoedelijk is ook die gedaald. Een belangrijke aanwijzing is dat de universiteit in 2013 nog 35 proefschriften afleverde met onderzoek voor de technologische topinstituten, waarin bedrijven en onderzoekers samen de onderzoekvragen bedachten. Juist hier verstrengelden de belangen van bedrijven en universiteit zich.

Bijvoorbeeld in het Top Institute Food and Nutrition (TIFN), waarin de universiteit onder meer nauw samenwerkte met Unilever. Maar deze topinstituten zijn opgeheven. Mede daardoor daalde de omzet aan contractresearch bij WUR. Waarom blijft de theorie van de invloedrijke bedrijven dan hardnekkig bestaan? Mogelijk komt dat omdat publieke onderzoekfinanciers als NWO en EU steeds vaker co-financiering van een bedrijf eisen. Daar klagen onderzoekers over, maar niemand bekritiseert de afname van het contractonderzoek in Wageningen.

Re:acties 2

  • Stevie

    Opmerkelijke feiten over een belangrijke kwestie, bedankt! Echter: de onderzoeksinstituten van Wageningen Research - voorheen DLO - maken ook deel uit van WUR. Voor de noodzakelijke volledigheid zou er ook een overzicht moeten komen van de financiële transacties tussen Wageningen Research en het bedrijfsleven - Bayer, Syngenta, Novartis, Unilever, FrieslandCampina, Schering-Plough, Arcadis, Gasunie etc.

    Reageer
  • Auke Pols

    Een interessant artikel, maar het maakt me wel nieuwsgierig naar een paar zaken. De belangrijkste is dat minder (of meer) samenwerking met bedrijven - de kwantiteit - niet per se samen hoeft te hangen met minder (of meer) afhankelijkheid en belangenverstrengeling - de kwaliteit. Dat laatste hangt er ook vanaf met wie je samenwerkt (en met wie wellicht niet), waarom, hoe de samenwerking is opgezet, wat de afspraken zijn over het openbaar maken van data en publicaties, etc. Op dit moment heeft WUR daar naar mijn weten geen richtlijnen voor. Geen wonder dan dat mensen zich zorgen maken.

    En waarom de theorie van invloedrijke bedrijven hardnekkig blijft bestaan? Misschien vanwege het artikel op de volgende pagina over 'aan de slag met integriteit', waarin de rector magnificus word geciteerd: 'Van de zes vragen die me werden gesteld, gingen er drie over opdrachtgevers die de uitkomst van onderzoek proberen te sturen.' Dat kan natuurlijk drie keer een ministerie zijn geweest, maar het geeft wel aan dat het niet altijd duidelijk is hoe je onafhankelijkheid en samenwerking moet combineren.

    Reageer

Re:ageer